Στρατηγικός ἑταῖρος τῆς ΕΕ καθίσταται ἡ Τουρκία

ΕΙναι ἀφελεῖς ὅσοι νομίζουν ὅτι ἀποτελεῖ διαπραγματευτικό «χαρτί» στά χέρια τῆς Ἑλλάδος ἡ στάσις τήν ὁποία ἐνδεχομένως θά κρατήσουμε ἀπέναντι στήν ἐνταξιακή πορεία τῆς Τουρκίας στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση

ΕΙναι ἀφελεῖς ὅσοι νομίζουν ὅτι ἀποτελεῖ διαπραγματευτικό «χαρτί» στά χέρια τῆς Ἑλλάδος ἡ στάσις τήν ὁποία ἐνδεχομένως θά κρατήσουμε ἀπέναντι στήν ἐνταξιακή πορεία τῆς Τουρκίας στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση.

Οὔτε ἡ Τουρκία ἐνδιαφέρεται νά καταστεῖ πλῆρες μέλος τῆς ΕΕ οὔτε καί ἡ γραφειοκρατία τῶν Βρυξελλῶν θά τό ἤθελε. Ἡ Ἄγκυρα θέλει νά ἔχει μιάν εἰδική σχέση μέ τήν ΕΕ, ἡ ὁποία θά τῆς ἐξασφαλίζει πρόσβαση σέ πόρους χωρίς νά ἔχει τήν ὑποχρέωση νά εὐθυγραμμίζεται μέ τούς εὐρωπαϊκούς κανόνες καί τήν εὐρωπαϊκή νομιμότητα.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Ὅσο γιά τήν ἡγεσία τῆς ΕΕ, προτάσσει τήν στρατηγική σχέση πού θεωρεῖ ἀπαραίτητο νά καλλιεργήσει μέ τήν Τουρκία, ἀξιολογῶντας μέ τά δικά της κριτήρια τήν γεωπολιτική κατάσταση. Αὐτό κατέστη ξεκάθαρο κατά τήν πρόσφατη ἐπίσκεψη τῆς Ὑπάτης Ἐκπροσώπου γιά τήν ἐξωτερική πολιτική καί τήν ἄμυνα τῆς ΕΕ Κάγια Κάλλας στήν Ἄγκυρα.

Ἡ ἀτζέντα τῶν συναντήσεων ἐπικεντρώθηκε στήν ἀσφάλεια, τήν ἄμυνα, τήν μετανάστευση καί τήν ἐνέργεια. Τά ζητήματα τοῦ Κράτους Δικαίου, τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων καί τῆς δημοκρατίας ἀνεφέρθησαν μέν, ἀλλά οὐδόλως ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἀπό ἀμφοτέρας τάς πλευράς. Καί τοῦτο εἶναι σαφές μήνυμα πρός ἐκείνους πού προσβλέπουν στήν ΕΕ γιά τήν ὑποστήριξη τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου. Οἱ Βρυξέλλες εἶναι τόσο κυνικές ὅσο εἶναι ἡ Οὐάσιγκτων καί ἡ Μόσχα.

Δέν εἶναι δύσκολο νά καταλάβει κανείς τούς λόγους γιά τούς ὁποίους καί ἡ Εὐρωπαϊκή Ἕνωσις ἐπιθυμεῖ τήν στρατηγική σχέση μέ τήν Ἄγκυρα παραβλέποντας τίς δικές μας δηλώσεις ὅτι ἀποτελοῦμε «νησῖδα σταθερότητος» στήν εὐρύτερη περιοχή. Ἡ ἀστάθεια εἶναι δεδομένη ἀπό τήν Οὐκρανία μέχρι τήν Μέση Ἀνατολή, ἡ Τουρκία δέ «ἀκουμπᾶ» σέ ὅλες τῆς ἑστίες κρίσεως. Παραλλήλως, διαθέτει τόν δεύτερο σέ μέγεθος στρατό τοῦ ΝΑΤΟ (ὁ δικός μας εἶναι τρίτος μέ σημαντική διαφορά) καί ἔχει ἀναπτύξει ἀξιόλογη ἀμυντική βιομηχανία (ἡ δική μας ὑφίσταται μόνον ὑποτυπωδῶς). Ὁ συνδυασμός αὐτῶν τῶν δεδομένων μέ τό γεγονός ὅτι ἡ Εὐρώπη ἔχει ἀνάγκη νά ἐνισχύσει τήν ἄμυνά της ἔχει αὐξήσει κατακορύφως τήν στρατηγική ἀξία τῆς Τουρκίας.

Αὐτή ἡ προσέγγισις δημιουργεῖ τό εὔλογο ἐρώτημα: μήπως ἡ ΕΕ ἐγκαταλείπει, ἔστω καί ἀτύπως, τήν πολιτική τῶν αὐστηρῶν προϋποθέσεων γιά τήν ἔνταξη καί ἐπιλέγει μιά καθαρά πραγματιστική σχέση μέ τήν Ἄγκυρα;

Ἡ Τουρκία παραμένει ἐπισήμως ὑποψήφια πρός ἔνταξη χώρα, ἀλλά, στήν πράξη, οἱ σχέσεις φαίνεται νά βασίζονται πλέον σέ μιά συναλλαγή συμφερόντων. Ἡ Εὐρώπη χρειάζεται τήν Τουρκία γιά τήν ἀσφάλεια, τήν μετανάστευση, τήν ἐνέργεια καί τήν ἄμυνα, ἐνῷ ἡ Ἄγκυρα ἐπιδιώκει στενώτερη συνεργασία μέ τήν ΕΕ, ἀναβάθμιση τῆς Τελωνειακῆς Ἑνώσεως, διευκολύνσεις στίς θεωρήσεις εἰσόδου καί μεγαλύτερη συμμετοχή στά εὐρωπαϊκά ἀμυντικά προγράμματα. Ὡς ἐκ τούτου τό πραγματικό πλαίσιο τῶν σχέσεων δέν πρέπει νά ἀναζητηθεῖ στίς δηλώσεις, ἀλλά στίς προτεραιότητες.

Ἡ σχέσις ΕΕ-Τουρκίας μοιάζει νά μετατρέπεται σταδιακῶς ἀπό σχέση ὑποψηφίου μέλους σέ σχέση στρατηγικοῦ ἑταίρου. Καί αὐτό πιθανώτατα θά καθορίσει τίς ἐξελίξεις τῶν ἑπομένων μηνῶν, μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται γιά τήν χώρα μας. Καθώς μάλιστα ὁδεύουμε πρός τήν Σύνοδο Κορυφῆς τοῦ ΝΑΤΟ, κατά τήν ὁποία θά τεθεῖ τό ζήτημα τῆς δημιουργία τῶν στρατηγείων πού θέλει ἡ Τουρκία στήν Κωνσταντινούπολη καί τά Ἄδανα, ἄς μήν ἐκπλαγοῦμε ἄν οἱ Εὐρωπαῖοι ἑταῖροι μας ἐπικροτήσουν ἀσμένως τήν ἵδρυσή τους. Ἐδῶ δέν ἔχουμε ἀντιδράσει ἐμεῖς…