Ἄς θυμηθοῦμε, καλύτερα, τά ἀκριβῆ γεγονότα

Ἀρχικῶς νά ξεκαθαρίσουμε ὅτι ἀνήκουμε σέ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι στήριξαν τόν ἀντιμοναρχικό ἀγῶνα τό 1974

Ἡ ὑπογραφή καί τό ὄνομά μας ὑπάρχουν φαρδιά-πλατιά σέ ὅλες σχεδόν τίς σχετικές ἀναφορές. Γιά τό ἐάν ἐπράξαμε ὀρθῶς ἤ ὄχι, δέν εἶναι τῆς παρούσης οὔτε ἀφορᾶ ἄλλον πλήν ἡμῶν. Τά γράφουμε γιά νά μήν ὑπάρξουν ὑπόνοιες περί μεροληψίας.

Γράφονται, λοιπόν, πολλά καί διάφορα μέ στόχο τήν ἐκλιποῦσα Βασίλισσα τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου. Ὅτι, δῆθεν, ἐκείνη εἶναι πού «δέν ἔδωσε χάρη στόν Καραολῆ καί τόν Δημητρίου, καί τούς ἔστειλε στήν ἀγχόνη.» Πολλά δέ ἀπό τά σχόλια δέν εἶναι μόνο ἀνακριβῆ, ἀλλά καί πολύ ὑβριστικά γιά τήν ἀπελθοῦσα. Ἀντιγράφω ἀπό τίς κυπριακές ἐφημερίδες ἐκείνης τῆς ἐποχῆς:

«Ὡς ἐγνώσθη, ὁ Μιχαλάκης Καραολῆς ἠρνήθη νά ὑπογράψῃ αἴτησιν, περί χορηγήσεως εἰς αὐτόν χάριτος, πρός τόν κυβερνήτην τῆς Κύπρου (τό ἴδιο ἔπραξε καί ὁ Δημητρίου).

Ἡ μήτηρ τοῦ Καραολῆ, ἐπισκεφθεῖσα προχθές τόν υἱόν της εἰς τάς κεντρικάς φυλακάς, ἐδήλωσεν μέ δάκρυα εἰς τούς ὀφθαλμούς ἀπό τήν συγκίνησιν: “Δέν ὑπογράφω αἴτησιν στόν Ἐγγλέζο, μητέρα, κι ἄν ἀνησυχῶ εἶναι γιά σᾶς, διότι ἐγώ ἔχω πάρει τήν ἀπόφασίν μου”. Ἐν τῷ μεταξύ οἱ Κύπριοι δικηγόροι τοῦ Καραολῆ ἀπέστειλαν ἔγγραφον πρός τόν στρατάρχην Χάρντινγκ, αἰτοῦντες ὅπως ἐπιδειχθεῖ ἐπιείκεια πρός τόν θανατοποινίτην πελάτη των. Ὁ Κυβερνήτης εἶνε πλέον ἡ μόνη ἀρχή, ἡ ὁποία διαθέτει τήν ἐξουσίαν ὅπως μετατρέψῃ τήν ποινήν».

Ἀντιγράφω ἀπό ἑλληνική ἐφημερίδα: «Ὁ Χάρντινγκ ἀνακοινοῖ ὅτι ὁ Καραολῆς καί ὁ Δημητρίου θά ἐκτελεσθοῦν. Τήν αὐγήν αὔριον οἱ δύο ἀγωνισταί θά ὁδηγηθοῦν εἰς τήν ἀγχόνην. Ἡ κυβέρνησης προέβη εἰς ἐντονώτατον διάβημα πρός τόν ἐν Ἀθήναις Ἄγγλον πρεσβευτήν, προειδοποιοῦσα ἐπί σοβαρωτάτων συνεπειῶν. “Θά ἐπιδεινωθοῦν ἀκόμη περαιτέρω αἱ ἑλληνοβρεταννικαί σχέσεις” λέγει ὁ κ. Σπ. Θεοτόκης. Ὁ ὑπουργός τῶν Ἐξωτερικῶν ἐνημέρωσε τόν Βασιλέα καί συνηντήθη μέ τόν Ἀμερικανόν πρεσβευτήν κ. Κάννον. Θλῖψις καί ὀργή κατεκάλυψεν τήν Κύπρον, ἐνῶ οἱ Βρετανοί λαμβάνουν πρωτάκουστα τρομοκρατικά μέτρα. Αἱ τηλεφωνικαί ἐπικοινωνίαι τῆς νήσου διεκόπησαν καί ἀπηγορεύθη ἐπ’ ἀόριστον ἡ κίνησις παντός ὀχήματος. Γενική ἐπιφυλακή τῶν δυνάμεων τῆς τάξεως εἰς ὅλην τήν Ἑλλάδα πρός ἐξουδετέρωσιν ταραχῶν».

Οὐδεμία ἀναφορά στήν Βασίλισσα, ἁπλούστατα ἐπειδή τό ρεπορτάζ γνώριζε ὅτι χάρη μποροῦσε νά ἀπονείμει μόνον ὁ «κυβερνήτης» τῶν δυνάμεων κατοχῆς τῆς Κύπρου, καθ’ ὅτι ἐκεῖνος ἦταν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς κεντρικῆς κυβερνήσεως τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου. Ἡ Ἐλισάβετ, ἡ ὁποία στά 70 χρόνια τῆς Βασιλείας της ἐφήρμοσε κατά γράμμα καί χωρίς παρέκκλιση τά προβλεπόμενα καθήκοντά της, δέν θά μποροῦσε –καί ἄν ἤθελε– νά παρέμβει. Ἄλλη κυπριακή ἐφημερίδα, τήν ἑπομένη τοῦ ἀπαγχονισμοῦ τῶν δύο ἡρώων μας: «Οἱ Ἄγγλοι ἐναπέθεσαν τά σορούς των εἰς κοινόν τάφον χωρίς σταυρόν. “Ἠσπάσθην τούς δύο νεκρούς, τά πτώματα τῶν ὁποίων ἦσαν θερμά ακόμη!”. Ἡ μητέρα τοῦ Καραολῆ ὑπέστη ἐπικίνδυνον νευρικόν κλονισμόν. Δήμιος ἐξ Ἀγγλίας εἶχεν ἔλθει, διότι ὁ συνάδελφός του τῆς Κύπρου, ἠρνήθη νά ἐκτελέσῃ τόν ἀπαγχονισμόν». Προφανῶς, ὁ «συνάδελφος» εἶχε ἀντιληφθεῖ ὅτι ἄν ἐκτελοῦσε τά παλληκάρια «μαῦρο φίδι πού τόν ἔφαγε.» Ἔτσι ἔχουν τά γεγονότα. Ἐγκληματίες οἱ Ἐγγλέζοι, ἀλλά ἡ Ἐλισάβετ δέν εἶχε ἀνάμιξη στά ἐγκλήματα ἐκεῖνα!