Ἡ ἀγωνία τῶν παιδιῶν πρίν τίς Πανελλήνιες

Πάντα μέ ἀπασχολοῦσε τό θέμα τῶν Πανελληνίων ἐξετάσεων

Στά δικά μας χρόνια, τά πράγματα δέν ἦταν τόσο πιεστικά.

Ναί, ὑπῆρχε ἀγωνία, ὑπῆρχε ἐντατικό διάβασμα, ἀλλά οἱ ἀνώτατες σπουδές δέν ἦταν «ἡ μόνη λύση». Προσφέρονταν καί ἄλλες διέξοδοι, ὑπῆρχαν καί ἄλλα, ἀρκετά προσοδοφόρα, ἐπαγγέλματα, πού δέν ἀπαιτοῦσαν πανεπιστημιακές γνώσεις.

Βεβαίως, ἦταν «δυνατό» καί τό ἀπολυτήριο τοῦ Γυμνασίου, ἀφοῦ καί μόνο μέ αὐτό μποροῦσες νά ἐξασφαλίσεις μιά θέση ἐργασίας, ἀκόμη καί στό Δημόσιο. Ἀλλά, γιά νά λέμε τήν ἀλήθεια, ὁ «ἐπιστήμονας» ἦταν ἀλλιῶς…

Θυμᾶμαι τόν θεῖο μου, ὁ ὁποῖος εἶδε τά παιδιά του νά ἀναπτύσσουν δυναμική καί ἐπιτυχημένη δραστηριότητα στόν κλάδο τῶν ἐπισκευῶν μηχανῶν πλοίων, ἀλλά ὅταν συζητοῦσε μέ τόν πατέρα μου τοῦ ἔλεγε «ἐσένα τά παιδιά βγήκανε ἐπιστήμονες». Καί τό ἔλεγε μέ ἕναν πικρό ἀναστεναγμό.

Τά ἐξαδέλφια μας ἦσαν ἀπολύτως ἐπιτυχημένα, οἰκονομικά πήγαιναν πολύ καλύτερα ἀπό τούς περισσότερους τῶν ἐπιστημόνων, ἀλλά ὁ θεῖος ἔλεγε «ἐπιστήμονας» καί ἔσταζε τό στόμα του μέλι… Σήμερα, ὅμως, τό «χαρτί» καί τό «μεταπτυχιακό» μετροῦν γιά τήν ἐξεύρεση μιᾶς καλῆς θέσεως ἐργασίας στόν –πολύ– δύσκολο ἀγῶνα τῆς ζωῆς. Προσωπικῶς, ζῶ τό πρόβλημα, μέσῳ τῆς ἐγγονῆς μας, πού τό καλοκαίρι θά δώσει τήν «μάχη» τῶν Πανελληνίων.

Διαβάζει συνεχῶς, τρέχει ἀκαταπαύστως ἀπό τό σχολεῖο στό φροντιστήριο, ἔχει ἐλάχιστο χρόνο γιά ἀναψυχή καί ἔχει βάλει στόχο νά ἐπιτύχει, στόν κλάδο τόν ὁποῖο ἐπέλεξε. Ὅποιο θέμα καί ἄν πιάσουμε, ἡ συζήτηση ἐπανέρχεται στίς Πανελλήνιες. Καί συλλαμβάνω ἑαυτόν νά ἐρωτᾶ γιά «μόρια» καί νά συζητῶ πράγματα τά ὁποῖα –βαθειά μέσα μου– θεωρῶ ἀντιπαιδαγωγικά καί σκληρά γιά τά παιδιά πού ἑτοιμάζονται νά γίνουν «ἀκαδημαϊκοί πολῖτες» καί νά διεκδικήσουν θέση στήν Ἀνώτατη Ἐκπαίδευση.

Καί ποιά θά ἦταν ἡ λύση, ὥστε νά φύγουν τά παιδιά ἀπό αὐτόν τόν βραχνᾶ; Δύσκολο τό ἐρώτημα, τό ὁποῖο ἐπανειλημμένως θέτω στόν ἑαυτό μου. Πῶς νά μήν ἔχουν τά παιδιά αὐτή τήν ἀγωνία, ὅταν χωρίς τό «χαρτί» τά πράγματα εἶναι δύσκολα; Καί πῶς θά ξεφύγουν ἀπό τόν «κανόνα» ὅτι πρέπει νά ἐργασθοῦν μέ βάση τήν κατεύθυνση τῶν σπουδῶν τήν ὁποία ἀκολούθησαν;

Παλαιότερα, μιλῶντας μέ φίλους ἀπό τό ἐξωτερικό, ἡ ἄποψή τους ἦταν «δέν εἶναι ἀπαραίτητο νά κάνω τήν δουλειά γιά τήν ὁποία σπούδασα». Δηλαδή ἕνας φιλόλογος –ἄς ποῦμε– δέν περίμενε νά διορισθεῖ σέ κάποιο σχολεῖο ἤ νά γίνει «φροντιστής», ἀλλά ἐπέλεγε μιάν ἄλλη ἐργασία, ἡ ὁποία τόν δεχόταν ἀναγνωρίζοντάς του τήν «ἐπιστημονική σκέψη», χωρίς νά δίνει σημασία στό ποιά ἀκριβῶς ἦταν ἡ ἐπιστήμη στήν ὁποία χάρισε κάποια ἀπό τά ὄμορφα χρόνια τῆς ζωῆς του. Ἐμεῖς δῶ, εἴχαμε –ἐπί χρόνια– τόν ὅρο «ἀδιόριστος» ἐνῷ τό δόγμα «τό παιδί μας θά γίνει γιατρός, δικηγόρος ἤ πολιτικός μηχανικός» μᾶς ταλαιπώρησε ἐπί μακρόν.

Δέν ἔχω ἀκόμη καταλήξει στό τί ἀκριβῶς θά ἤθελα νά ἔλθει στήν θέση τῶν Πανελληνίων. Ἴσως ἡ ἄνευ ἐξετάσεων ἐγγραφή στό α΄ ἔτος τῶν ΑΕΙ καί τό «ξεκαθάρισμα» στό τέλος τῆς περιόδου νά ἦταν μιά λύση. Πρός τό παρόν, ζῶ τήν ἀγωνία τῶν παιδιῶν. Καί δέν μπορῶ νά πῶ ὅτι αἰσθάνομαι ἄνετα…