ΗΠΑ: Ἡ νίκη στίς ἐνδιαμέσους ἐκλογές δέν ἀρκεῖ γιά τούς Δημοκρατικούς

Ἡ δυσαρέσκεια γιά τό κόστος ζωῆς τούς ἐνισχύει, ἀλλά ἡ πιθανή ἀνάκτησις τοῦ ἐλέγχου τοῦ Κογκρέσσου δέν φθάνει ὥστε νά ὑπάρξει ἄμεσος ἀνακούφισις γιά τά ἀμερικανικά νοικοκυριά

Ἡ ἀκρίβεια ἐξελίσσεται σέ ἕνα ἐκ τῶν κρισιμωτέρων μετώπων τῶν ἐνδιαμέσων ἐκλογῶν στίς ΗΠΑ, μέ τούς Δημοκρατικούς νά ἐπιχειροῦν νά μετατρέψουν τήν δυσαρέσκεια τῶν πολιτῶν γιά τήν οἰκονομική πολιτική τοῦ Ντόναλντ Τράμπ σέ ἐκλογικό πλεονέκτημα.

Ὡστόσο, ἀκόμη καί ἄν καταφέρουν νά ἀνακτήσουν τόν ἔλεγχο τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων ἤ νά ἀποκτήσουν ἰσχυρότερη παρουσία στήν Γερουσία, ἡ ἐφαρμογή τῶν ὑποσχέσεών τους περί τῆς μειώσεως τοῦ κόστους ζωῆς θά ἀποδειχθεῖ πολύ δυσκολώτερη ὑπόθεσις.

Αὐτό εἶναι τό βασικό συμπέρασμα τῆς ἀναλύσεως τοῦ Στῆβεν Κόλλινσον στό CNN. Τό κεντρικό δίλημμα γιά τήν ἀμερικανική ἀντιπολίτευση εἶναι σαφές: δύναται νά ἀξιοποιήσει τήν οἰκονομική δυσαρέσκεια, γιά νά κερδίσει τίς ἐκλογές, ἀλλά θά χρειασθεῖ πολύ περισσότερα ἀπό μιά ἐπιτυχημένη προεκλογική ἐκστρατεία γιά νά ἀποδείξει ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νά βελτιώσει τήν καθημερινότητα τῶν πολιτῶν.

Ὁ Ντόναλντ Τράμπ ἐπέστρεψε στήν πολιτική σκηνή μέ δεσμεύσεις γιά τήν ἀποκατάσταση τῆς οἰκονομικῆς εὐημερίας καί τήν μείωση τῶν τιμῶν. Ἡ ἐπιμονή ὅμως τῶν πληθωριστικῶν πιέσεων ἔχει δημιουργήσει ἕνα πολιτικό πρόβλημα γιά τόν Πρόεδρο, καθώς οἱ ψηφοφόροι ἀξιολογοῦν τίς ἐπιδόσεις τῆς κυβερνήσεως βάσει τῶν δαπανῶν πού ἀντιμετωπίζουν καθημερινῶς. Τά νεώτερα ἐπίσημα στοιχεῖα ἐνισχύουν αὐτήν τήν εἰκόνα. Συμφώνως μέ τό ἀμερικανικό Γραφεῖο Στατιστικῶν Ἐργασίας (BLS), ὁ πληθωρισμός διεμορφώθη στό 3,7% ἐπί ἐτησίας βάσεως τόν Σεπτέμβριο τοῦ 2026, ἀπό 3,4% τόν Αὔγουστο. Ἐπί μηνιαίας βάσεως, ὁ δείκτης τιμῶν καταναλωτοῦ ηὐξήθη κατά 0,6%.

Ἰδιαιτέρως ἔντονος ἦταν ἡ ἄνοδος τῶν τιμῶν τῆς βενζίνης, οἱ ὁποῖες ηὐξήθησαν κατά 9,1% ἐντός ἑνός μηνός καί κατά 34,2% ἐν συγκρίσει μέ τόν Σεπτέμβριο τοῦ 2025. Ἀντιθέτως, οἱ τιμές τῶν τροφίμων πού ἀγοράζονται γιά κατανάλωση στό σπίτι ὑπεχώρησαν ὁριακῶς κατά 0,1% ἐπί μηνιαίας βάσεως, ἐνῷ παρέμειναν ηὐξημένες κατά 1,8% ἐπί ἐτησίας βάσεως. Τά στοιχεῖα αὐτά δεικνύουν ὅτι ἡ πίεσις στό οἰκογενειακό εἰσόδημα δέν προέρχεται ἀπό ὅλες τίς κατηγορίες ἀγαθῶν μέ τόν ἴδιο τρόπο. Ἡ ἐκτίναξις τοῦ ἐνεργειακοῦ κόστους ὡστόσο ἐπιβαρύνει εὐθέως τούς ὁδηγούς καί ἐνδέχεται νά μετακυλισθεῖ στό κόστος μεταφορᾶς καί διανομῆς προϊόντων.

Ἡ οἰκονομία γίνεται τό βασικό ἐκλογικό διακύβευμα

Oἱ Δημοκρατικοί ἔχουν καταφέρει νά ἐκφράσουν τήν ἀγωνία τῶν οἰκογενειῶν γιά τό ηὐξημένο κόστος ζωῆς. Τό πρόβλημα εἶναι ὅτι δέν ἔχουν ἀκόμη πείσει στόν ἴδιο βαθμό τούς ψηφοφόρους πώς διαθέτουν συγκεκριμένο καί ἀμέσως ἐφαρμόσιμο σχέδιο γιά τήν ἀντιμετώπισή του. Δημοσκόπησις πού ἐπραγματοποιήθη ἀπό τήν ἑταιρεία SSRS τόν Σεπτέμβριο ἔδειξε ὅτι οἱ Δημοκρατικοί προηγοῦντο κατά ἑπτά ποσοστιαῖες μονάδες ὡς πρός τό ποιό κόμμα ἐθεωροῦσαν οἱ Ἀμερικανοί ὅτι ἐκπροσωπεῖ καλύτερα τίς ἀπόψεις τους γιά τήν οἰκονομία. Παρ’ ὅλα αὐτά, μόλις τό 35% ἐξέφραζε τήν ἐκτίμηση ὅτι μιά κυβέρνησις ἤ ἕνα κόμμα ὑπό τήν ἡγεσία τῶν Δημοκρατικῶν θά εἶχε κυρίως θετική ἐπίδραση στό κόστος ζωῆς, ἐνῷ μόνον τό 27% ἀνέμενε βελτίωση τῆς προσωπικῆς οἰκονομικῆς του καταστάσεως.

Σέ χωριστή δημοσκόπηση τοῦ CNN καί τῆς SSRS, πού ἐδημοσιεύθη στίς 23 Σεπτεμβρίου, οἱ Δημοκρατικοί προηγοῦντο τῶν Ρεπουμπλικανῶν κατά ὀκτώ ποσοστιαῖες μονάδες στήν πρόθεση ψήφου γιά τίς ἐκλογές τοῦ Κογκρέσσου. Τά εὑρήματα ὑποδηλώνουν ὅτι ἡ δυσαρέσκεια ἔναντι τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τῆς κυβερνήσεως δύναται νά λειτουργήσει ὑπέρ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Δέν συνιστᾶ ὅμως αὐτομάτως ψῆφο ἐμπιστοσύνης στό οἰκονομικό της πρόγραμμα.

Οἱ Δημοκρατικοί προβάλλουν μιά εὐρεῖα ἀτζέντα γιά τήν ἀντιμετώπιση τῶν οἰκονομικῶν πιέσεων. Στίς προτάσεις τους περιλαμβάνονται ἡ μείωσις τοῦ κόστους στεγάσεως, ἡ αὔξησις τῶν μισθῶν, ἡ ἐνίσχυσις τῶν κοινωνικῶν παροχῶν, ἡ μεταρρύθμισις τῆς ὑγειονομικῆς περιθάλψεως, ἡ προστασία τῶν ἐργαζομένων ἀπό τίς ἐπιπτώσεις τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης καί ἡ διεύρυνσις τῆς προσβάσεως στήν παιδική φροντίδα.

Παραλλήλως, ὁρισμένοι ὑποψήφιοι ἐπιδιώκουν νά συνδέσουν εὐθέως τό οἰκονομικό τους πρόγραμμα μέ τήν καθημερινότητα τῶν πολιτῶν. Ὁ Ρόυ Κοῦπερ στήν Βόρειο Καρολίνα προβάλλει πρωτοβουλίες γιά τήν μείωση τῶν τιμῶν, ἐνῷ ὁ Τζαίημς Ταλαρίκο στό Τέξας παρουσιάζει τήν ἀτζέντα του μέ ἐπίκεντρο τό «Νέο Ἀμερικανικό Ὄνειρο».

Ὡστόσο, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ Κόλλινσον, ἡ ὕπαρξις πολλῶν προτάσεων δέν ἰσοδυναμεῖ μέ ἕνα ἑνιαῖο, ἐφαρμόσιμο σχέδιο. Οἱ Δημοκρατικοί θά πρέπει νά συμφωνήσουν σέ συγκεκριμένες νομοθετικές προτεραιότητες καί νά ἀποδείξουν ὅτι δύνανται νά συγκεντρώσουν τίς ἀπαραιτήτους ψήφους γιά τήν ὑλοποίησή τους. Τό πρόβλημα περιπλέκεται ἀπό τίς ἰδεολογικές διαφορές στό ἐσωτερικό τοῦ κόμματος, μεταξύ τῶν προοδευτικῶν, τῶν δημοκρατικῶν σοσιαλιστῶν καί τῶν μετριοπαθῶν. Ἡ διαμόρφωσις μιᾶς κοινῆς γραμμῆς δέν εἶναι δεδομένη, ἀκόμη καί στήν περίπτωση μιᾶς ἐκλογικῆς νίκης.

Τό σημαντικώτερο ἐμπόδιο εἶναι θεσμικό. Ἀκόμη καί ἄν οἱ Δημοκρατικοί ἀποκτήσουν τόν ἔλεγχο τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων, θά ἐξακολουθήσουν νά χρειάζονται τήν συνεργασία τῆς Γερουσίας καί, σέ πολλές περιπτώσεις, νά ἀντιμετωπίζουν τό ἐνδεχόμενο προεδρικοῦ βέτο. Ἡ ἐξασφάλισις 60 ψήφων στήν Γερουσία γιά τήν προώθηση τῆς συνήθους νομοθεσίας εἶναι ἰδιαιτέρως δύσκολος. Ὑπάρχουν εἰδικές δημοσιονομικές διαδικασίες πού ἐπιτρέπουν τήν ἔγκριση ὁρισμένων μέτρων μέ ἁπλῆ πλειοψηφία, ἀλλά δέν εἶναι δυνατόν νά χρησιμοποιηθοῦν γιά κάθε πολιτική πρωτοβουλία.

Ὁ Τράμπ, ἑπομένως, θά ἐξακολουθεῖ νά διαθέτει σημαντικά ἐργαλεῖα, γιά νά ἐμποδίζει τίς νομοθετικές ἐπιλογές τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Οἱ Δημοκρατικοί ἐνδέχεται νά ἔχουν μεγαλύτερη δυνατότητα νά περιορίσουν τίς πρωτοβουλίες τοῦ Προέδρου παρά νά ἐπιβάλουν τό δικό τους πρόγραμμα. Ἡ ἰδία δυσκολία ἀφορᾶ καί στίς προτάσεις περί τῶν δασμῶν καί τοῦ πολέμου μέ τό Ἰράν. Ἡ προσπάθεια περιορισμοῦ τῆς χρηματοδοτήσεως στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων θά ἠδύνατο νά προκαλέσει ἔντονο πολιτική ἀντιπαράθεση, ἐνῷ ἡ ἀνατροπή δασμολογικῶν μέτρων θά ἀπαιτοῦσε προσεκτικούς χειρισμούς καί, ἀναλόγως τῆς νομοθετικῆς διαδικασίας, ἐνδεχομένως τήν ἀντιμετώπιση ἑνός προεδρικοῦ βέτο.

Οἱ οἰκονομικές πιέσεις δέν περιορίζονται στίς τιμές πού καταγράφονται στά ἀμερικανικά νοικοκυριά. Τά στοιχεῖα περί τοῦ κόστους τῶν εἰσαγωγῶν καταδεικνύουν ὅτι οἱ πληθωριστικοί κίνδυνοι παραμένουν ἐνεργοί. Συμφώνως μέ τό Reuters, οἱ τιμές εἰσαγωγῶν στίς ΗΠΑ ηὐξήθησαν κατά 1,1% τόν Σεπτέμβριο τοῦ 2026 καί ἦταν ὑψηλότερες κατά 8,1% ἐπί ἐτησίας βάσεως. Ἡ ἄνοδος ἀπεδόθη, μεταξύ ἄλλων, στό ηὐξημένο ἐνεργειακό κόστος καί στίς ἀνατιμήσεις σέ διαφόρους κατηγορίες ἀγαθῶν, σέ ἕνα περιβάλλον γεωπολιτικῶν ἐντάσεων καί ἐμπορικῶν περιορισμῶν. Ἡ ἐξέλιξις αὐτή ἔχει ἰδιαίτερη σημασία γιά τήν πολιτική ἀντιπαράθεση ὡς πρός τούς δασμούς. Οἱ ὑποστηρικτές τους τούς παρουσιάζουν ὡς ἐργαλεῖο προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, ἐνῷ οἱ ἐπικριτές τους ὑποστηρίζουν ὅτι αὐξάνουν τό κόστος γιά τίς ἐπιχειρήσεις καί, τελικῶς, γιά τούς καταναλωτές.

Οἱ προσδοκίες πιθανόν νά μετατραποῦν σέ πολιτική παγίδα

Μιά ἐκλογική νίκη δέν ἐπιλύει αὐτομάτως τά προβλήματα πού τήν προεκάλεσαν. Ἐάν οἱ Δημοκρατικοί ἀνακτήσουν τήν ἐξουσία στό Κογκρέσσο, θά εὑρεθοῦν ἀντιμέτωποι μέ τίς ἴδιες προσδοκίες πού σήμερα ἀξιοποιοῦν ἐναντίον τῶν Ρεπουμπλικανῶν. Θά ἠδύναντο νά ἐπιδιώξουν συμβιβασμούς μέ τόν Λευκό Οἶκο σέ ζητήματα ὅπως ἡ στέγασις, οἱ τιμές τῶν φαρμάκων, οἱ φορολογικές ἐλαφρύνσεις γιά οἰκογένειες μέ παιδιά καί οἱ ὑποδομές. Ὡστόσο, ἡ πρόθεσις τῶν Δημοκρατικῶν νά διερευνήσουν τίς ἐνέργειες τῆς κυβερνήσεως Τράμπ θά ἠδύνατο νά δυσχεράνει τήν συνεργασία μεταξύ τῶν δύο πλευρῶν.

Ἀντιστοίχως, οἱ διαπραγματεύσεις γιά τόν προϋπολογισμό ὡς μέσο πιέσεως θά ἐνεῖχαν κινδύνους γιά ἀμφότερα τά κόμματα, ἰδίως ἐάν ὁδηγοῦσαν σέ νέα διακοπή λειτουργίας τῆς ὁμοσπονδιακῆς κυβερνήσεως. Τό πολιτικό συμπέρασμα εἶναι ὅτι οἱ Δημοκρατικοί ἐνδέχεται νά διαθέτουν εὐνοϊκές ἐκλογικές προοπτικές, ἀλλά ἡ ἀξιοπιστία τους θά κριθεῖ ἐκ τοῦ κατά πόσον θά κατορθώσουν νά μετατρέψουν τίς ὑποσχέσεις σέ ἁπτά ἀποτελέσματα. Ἐάν οἱ πολῖτες δέν δοῦν οὐσιαστική βελτίωση στό κόστος ζωῆς, ἡ δυσαρέσκεια πιθανόν νά ἐπιστρέψει ἐναντίον τους στίς προεδρικές ἐκλογές τοῦ 2028.

ΣΤ.Θ.