ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2020

Μήπως ξεχάσαμε Κρήτη – Ρόδο, Πρόεδρε;

ΣΥΝΗΘΩΣ δέν προκαταλαμβάνω τόν ἀναγνώστη

Προηγουμένως παραθέτω τό κείμενο πού θεωρῶ πώς ἀξίζει τήν προσοχή του (καί τήν δική μας) καί στό τέλος προχωρῶ στήν ἐξαγωγή τῶν συμπερασμάτων. Οἱ λέξεις καί οἱ διατυπώσεις στήν διπλωματία ἔχουν ὅμως τή δική τους γοητεία. Ἐνίοτε περιέχουν κρυφά μηνύματα. Μία εἰρηνική δήλωση πολιτικοῦ ἡγέτη μπορεῖ νά ὑποκρύπτει πίσω ἀπό τίς γραμμές εὐθεῖα ἀπειλή. Καί τό ἀνάποδο: μία κατά τά φαινόμενα καταγγελτική δήλωσή του μπορεῖ νά ὑπαινίσσεται ἀναδιατύπωση παγίων θέσεων. Σέ αὐτή τήν κατηγορία ἴσως ἐντάσσεται ἡ δήλωση τοῦ Πρωθυπουργοῦ Κυριάκου Μητσοτάκη πρός τόν τέως Ἀμερικανό πρεσβευτή στήν Ἀθήνα Νίκολας Μπέρνς σέ διαδικτυακή συζήτηση μαζί του.

Ὁ Μπέρνς τόν ὁποῖο ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς Ἀπόστολος Κακλαμάνης ὀνόμαζε «ἀνθύπατο» ἐπί πρωθυπουργίας Σημίτη κάνει ἐξαιρετικό lobbying στήν Οὐάσιγκτων γιά τήν Ἑλληνική Δημοκρατία. Εἶναι σταθερός, ὄχι περιστασιακός συνομιλητής τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ἡ δήλωση τοῦ Κυριάκου πρός αὐτόν λοιπόν εἶναι, νομίζω, «κέντημα» μέν, ἰδίως ἐν ὄψει τῆς ὑπό τόν Παῦλο Ἀποστολίδη μετάβασης τῆς ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπίας στήν Ἄγκυρα, χρήζει διευκρινήσεων στό ἐσωτερικό δέ.

Εἶναι κέντημα γιατί ἐπί τῆς ἀρχῆς ἱκανοποιεῖ τίς εὐαισθησίες τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καταγγέλλει τήν Τουρκία γιά τήν ἀποσταθεροποιητική της δράση, θέτει ζήτημα συλλογικῆς ἀσφαλείας τοῦ ΝΑΤΟ, τήν στιγματίζει γιά τήν στάση της στήν Ἁγία Σοφία καί ὑπενθυμίζει –ἐπί τέλους– ὅτι ἦταν ἐκκλησία. Μπράβο του!

Κέντημα, ἐπίσης, γιατί ἐπί τῆς ἀρχῆς μέ τό δίλημμα «διάλογος ἤ Χάγη», ὁ κ. Μητσοτάκης θέλει ὡς συνετός ἡγέτης νά κερδίσει χρόνο. Ἀξιόπιστες δυτικές ἀναφορές πού ἔχει στή διάθεσή του τό Μαξίμου ὑποστηρίζουν ὅτι ἔρχεται μεγάλο κράχ γιά τήν τουρκική οἰκονομία τό φθινόπωρο λόγω κατάρρευσης τῆς τουρκικῆς λίρας, τήν ὁποία ἤδη ξεφορτώνονται μεγάλες ξένες τράπεζες.

Ὑποστηρίζουν ὅτι ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου θά ὑπάρξουν ραγδαῖες πολιτικές ἐξελίξεις καί ἀνατροπές στήν γείτονα.

Ἡ δήλωση Μητσοτάκη ὅμως, μέ ὅλο τόν σεβασμό, χρήζει διευκρινήσεων στό ἐσωτερικό, στά ἑξῆς θέματα.

  1. Δέν ἀναφέρει ὡς ἀντικείμενο τῆς διαφορᾶς μας μέ τήν Τουρκία τήν ὑφαλοκρηπῖδα. Ἡ λέξη διαγράφηκε ἀπό τό λεξιλόγιο τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Μιλᾶ ἀσαφῶς γιά «ὁριοθέτηση θαλασσίων ζωνῶν» ἐνῶ ὁ ἐπί τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός του μιλᾶ γιά «ὑφαλοκρηπῖδα καί ὁριοθέτηση ὑπερκείμενων θαλασσίων ζωνῶν». Ἐλπίζω μέ τόν ὅρο «θαλάσσιες ζῶνες» νά μήν ἐννοεῖται διαπραγμάτευση γιά τό εὖρος τῶν χωρικῶν ὑδάτων καί τήν κατά Σημίτη «ἐπιλεκτική διαφοροποίηση». Δέν ἀναφέρει ἐπίσης πουθενά τήν ἔννοια «Διεθνές Δίκαιο τῆς Θάλασσας» (μόνο τό Διεθνές), ἐνῶ ὁ κύριος Δένδιας ἀναφέρει ὡς κριτήρια ἐπίλυσης τό Διεθνές Δίκαιο, τό Διεθνές Δίκαιο τῆς Θάλασσας καί τήν καλή γειτονία. Στήν ἀναφορά του στήν Χάγη μάλιστα ὁ κ. Μητσοτάκης ἀναφέρει ὡς βάση ἐπίλυσης μόνο τό Διεθνές Δίκαιο. Νύξη γιά Σύμβαση «Mοντέγκο Μπαίυ» οὐδεμία. Οἱ παραλείψεις αὐτές, ἀκούσιες θέλω νά πιστεύω, ἴσως δημιουργήσουν παρεξηγήσεις. Καλεῖται ὁ κύριος Πρωθυπουργός νά τίς διαλύσει.
  2. Ὁ κύριος Πρωθυπουργός διαμαρτυρόμενος σωστά γιά τό παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο τονίζει σέ πληθυντικό ὅτι αὐτό «δέν ἀναγνωρίζει καθόλου ΑΟΖ γιά τά ἑλληνικά νησιά». Πληθυντικός, ἐπαναλαμβάνω, «νησιά». Ἄν ἐννοοῦσε τό Καστελλόριζο ἡ ἐπισήμανση ἔχει τήν σημασία της μέ βάση τήν μέση γραμμή. Μέ τόν ὅρο «ἑλληνικά νησιά» ὅμως, δεδομένου πώς Τουρκία – Αἴγυπτος ἀμφισβητοῦν πώς ἔχουν ΑΟΖ ἡ Ρόδος καί ἡ Κρήτη, ἴσως δημιουργηθεῖ ἀχρείαστος παρεξήγηση. Πώς ἡ Ἑλλάς συζητᾶ συρρικνωμένη ΑΟΖ, ὀλίγη ἀπό ΑΟΖ, ὄχι πλήρη ΑΟΖ. Καλεῖται ὁ κύριος Πρωθυπουργός νά τήν διαλύσει.
  3. Ὁ κύριος Πρωθυπουργός δέχεται ὡς βάση συζήτησης τίς διερευνητικές ἐπαφές 2002-2016 καί προτείνει νά «ξαναρχίσουμε» ἀπό ἐκεῖ. Ἀναφέροντας μάλιστα ὅτι «ὑπῆρξε πρόοδος» τότε. Ποιά ἦταν ἡ «πρόοδος» πού εἶχε κάνει ὁ ΣΥΡΙΖΑ γιά νά πιάσουμε τό νῆμα ἀπό ἐκεῖ;
  4. Ὁ κ. Μητσοτάκης καταγγέλλει τήν Τουρκία ὅτι ἔκανε παράνομες γεωτρήσεις ἐντός κυπριακῆς ΑΟΖ «καί ὄχι ἁπλῶς γιά ἐρευνητικούς σκοπούς». Ἐάν ἦταν δηλαδή γιά ἐρευνητικούς σκοπούς θά ἦταν νόμιμες; Νομίζω πώς ἡ διατύπωση ἐδῶ χρήζει διόρθωσης.
  5. Στό σημεῖο πού ὁ Πρωθυπουργός προτείνει παραπομπή τῆς διαφορᾶς στή Χάγη προτείνει «νά συμφωνήσουμε τήν διαφορά μας καί νά θέσουμε τίς παραμέτρους». Τήν διαφορά τήν καταλαβαίνουμε, ὡς… παράμετροι ὅμως ποιές νοοῦνται; Θέλω νά πιστεύω ὄχι προσυμφωνημένη διαιτησία! Θέλω νά πιστεύω ὄχι συνυποσχετικό μέ τά «συναφῆ θέματα». Διότι στίς διερευνητικές τοῦ παρελθόντος αὐτό συζητοῦσε ἐπί Σημίτη ἡ Ἑλλάς! Νά ἀποφασίσει τό Διεθνές δικαστήριο γιά «συνοριακές διάφορες καί παρεμπίπτοντα θέματα». Ἤτοι γκρίζες ζῶνες, ἀποστρατιωτικοποίηση κ.λπ.

Μέ τήν εὐκαιρία διατυπώνω τήν ἀπορία μου: Δέν καταλαβαίνω γιατί τό ἑλληνικό ΥΠΕΞ ἄνοιξε θέμα παραβίασης τῆς Συνθήκης τοῦ Μοντρέ γιά τή ναυσιπλοΐα στά Δαρδανέλλια ὅταν ἡ Τουρκία θέτει ζήτημα παραβίασης τῶν Συνθηκῶν τῆς Λωζάννης, τῶν Παρισίων καί τοῦ Μοντραί γιά τήν στρατιωτικοποίηση τῶν νήσων ἀπό τήν Ἑλλάδα! Βάζουμε μόνοι στήν ἀτζέντα ἕνα θέμα πού δέν πρέπει νά μπεῖ.

Ἀκολούθως παραθέτω ἐκτεταμένο ἀπόσπασμα ἀπό τήν τοποθέτηση τοῦ Πρωθυπουργοῦ, καί ἄν κάνω κάπου λάθος ἤ τόν ἀδικῶ εἶμαι πρόθυμος νά ἐπανορθώσω. Διατυπώνω γνώμη καί ἐρωτήματα χωρίς νά ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὅλα τά δεδομένα! Πού ἔχει ἐκεῖνος ἀσφαλῶς.

«Ἔχω συναντηθεῖ μέ τόν Πρόεδρο Ἐρντογάν δύο φορές ἀπό τότε πού ἀνέλαβα τά καθήκοντά μου ὡς Πρωθυπουργός. Στήν πρώτη συνάντηση τοῦ εἶπα εἰλικρινά νά προσπαθήσουμε νά κάνουμε μία ἐπανεκκίνηση τῶν ἑλληνοτουρκικῶν σχέσεων, διότι ὅπως εἴπατε εἴμαστε καί θά εἴμαστε γείτονες γιά πάντα. Πραγματικά δέν πιστεύω ὅτι ὑπάρχει ἔχθρα, παρά τά διάφορα στερεότυπα, μεταξύ τοῦ ἑλληνικοῦ καί τοῦ τουρκικοῦ λαοῦ. Δυστυχῶς, δέν ἔλαβα τήν ἀνταπόκριση πού ἀνέμενα. Αὐτό πού εἴδαμε ἀπό τήν Τουρκία τό τελευταῖο ἔτος εἶναι οὐσιαστικά ἡ ὑπογραφή ἑνός Μνημονίου Συνεννόησης, τό ὁποῖο θεωροῦμε ἄκυρο καί παράνομο, μεταξύ τῆς Τουρκίας καί τῆς Λιβύης, καί τό ὁποῖο σαφῶς παραβιάζει τά ἑλληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, ἐπειδή δέν ἀναγνωρίζει καθόλου Ἀποκλειστική Οἰκονομική Ζώνη γιά τά ἑλληνικά νησιά. Εἶναι κάτι ἐντελῶς ἀπαράδεκτο, ἐντελῶς παράνομο καί ὄχι μόνο κατά τή δική μας ἄποψη. Ὅλοι νομίζω θά τήν συμμερίζονταν.  

Εἴδαμε ἐντελῶς παράνομες γεωτρήσεις, καί ὄχι ἁπλῶς γιά ἐρευνητικούς σκοπούς, ἐντός τῆς κυπριακῆς Ἀποκλειστικῆς Οἰκονομικῆς Ζώνης κατά σαφῆ παραβίαση τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τῆς Κύπρου. Εἴδαμε ὑπερπτήσεις σέ ἑλληνικά νησιά, εἴδαμε τήν ἀπόπειρα ὁπλοποίησης μεταναστῶν καί προσφύγων στίς ἀρχές Μαρτίου. Θά θυμόσαστε ὅτι δεκάδες χιλιάδες προσπάθησαν νά διασχίσουν τά ἑλληνικά σύνορα, τά ὁποῖα ὑπερασπιστήκαμε καί καταστήσαμε σαφές ὅτι δέν ἐπρόκειτο νά συμβεῖ. Νομίζω ὅτι ἡ Τουρκία συμπεριφέρεται μέ ἀναξιόπιστο τρόπο καί ἐντός τοῦ ΝΑΤΟ. Ἐγείρονται ἀνησυχίες συλλογικῆς ἀσφάλειας. Ἡ ἀγορά, λόγου χάρη, τοῦ ὁπλικοῦ συστήματος S400 γεγονός πού μᾶς ἀνησυχεῖ ὅλους, συμπεριλαμβανομένων καί τῶν ΗΠΑ, καθώς ἐκθέτει σέ κίνδυνο τά F35 πού ἀποτελοῦν ἀναπόσπαστο τμῆμα τοῦ ΝΑΤΟ, ὡς τά πλέον προηγμένα ἀεροσκάφη πού διαθέτει ἡ συμμαχία. Εἴδαμε τήν παραβίαση τοῦ ἐμπάργκο ὅπλων στή Λιβύη.

Συνεπῶς, ἡ συμπεριφορά τῆς Τουρκίας εἶναι, κατά τήν ἄποψή μου, ἀποσταθεροποιητική καί αὐτό δέν ἀποτελεῖ πρόβλημα μόνο γιά τήν Ἑλλάδα. Ἀποτελεῖ πρόβλημα γιά τήν Εὐρώπη καί νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ πρόβλημα καί γιά τίς ΗΠΑ ἀπό τήν ἄποψη ὅτι ἐνδιαφερόταν πάντα γιά τήν περιοχή τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου. Κατέστησα πολύ σαφές στόν Πρόεδρο Ἐρντογάν ὅτι εἶμαι πάντα πρόθυμος νά συζητήσω τό ἕνα ἐκκρεμές ζήτημα πού θεωροῦμε ὅτι ἔχουμε μέ τήν Τουρκία, δηλαδή τήν ὁριοθέτηση τῶν θαλάσσιων ζωνῶν μας στό Αἰγαῖο καί τήν Ἀνατολική Μεσόγειο. Ἀπό τήν ἐποχή πού ἤσασταν Πρέσβης, πραγματοποιοῦνταν διερευνητικές συνομιλίες, οἱ ὁποῖες συνεχίστηκαν ἐπί μακρόν καί σημειώθηκε πρόοδος, ὡσότου ἡ Τουρκία τίς διέκοψε τό 2016. Δηλώσαμε, λοιπόν, ὅτι εἴμαστε πρόθυμοι νά ξαναρχίσουμε τίς συνομιλίες, ἀλλά δέν μποροῦμε νά τό πράξουμε ὑπό τό καθεστώς ἀπειλῶν οὔτε θά προσέλθουμε ἐκβιαζόμενοι στό τραπέζι τῶν διαπραγματεύσεων, ἐπειδή ἀπειλεῖτε ὅτι θά παραβιάσετε τά κυριαρχικά μας δικαιώματα. Αὐτό ἀπορρίπτετε.

Ἐπίσης καταστήσαμε σαφές ὅταν συνέβη τό πρόσφατο περιστατικό στό ὁποῖο ἡ Τουρκία ἐξέδωσε NAVTEX ἀπειλώντας νά πραγματοποιήσει σεισμικές ἔρευνες ἐντός τῆς ἑλληνικῆς Ἀποκλειστικῆς Οἰκονομικῆς Ζώνης, ὅτι δέν ἐπρόκειτο νά ἀποδεχθοῦμε. Τό καλό εἶναι ὅτι τελικά δέν κατέπλευσε κανένα πλοῖο, γεγονός πού ἐκλαμβάνω ὡς θετική ἔνδειξη, ἐπειδή ὅσο συνομιλοῦμε –ἐάν πραγματικά θέλουμε νά συνομιλήσουμε, δέν μποροῦμε νά ὑπονομεύουμε τήν οὐσία τῶν συνομιλιῶν, ἡ ὁποία εἶναι πῶς θά λύσουμε τό πρόβλημα τῶν ἀξιώσεών μας ἀναφορικά μέ τήν Ἀποκλειστική Οἰκονομική Ζώνη. Ἐπίσης ὑπῆρξα πολύ εἰλικρινής ἀπέναντι στήν Τουρκία καί τήν παγκόσμια κοινότητα, λέγοντας ὅτι ἐάν δέν μποροῦμε νά καταλήξουμε σέ συμφωνία, ἄς πᾶμε στό Δικαστήριο τῆς Χάγης. Νά συμφωνήσουμε ὅτι αὐτή εἶναι ἡ μόνη διαφορά μας, νά θέσουμε τίς παραμέτρους, νά συμφωνήσουμε σέ ὅσα συμφωνοῦμε καί σέ ὅσα διαφωνοῦμε καί νά σεβαστοῦμε τήν ἀπόφαση τοῦ δικαστηρίου. Νά σεβαστοῦμε τό διεθνές δίκαιο. Πιστεύω ὅτι αὐτή εἶναι μία δίκαιη προσέγγιση στόν βαθμό πού δέν μποροῦμε –ἐάν δέν μποροῦμε– νά λύσουμε τή διαφορά μας ἀπευθείας μεταξύ μας».

Απόψεις

Ἡ «Γενή Σαφάκ» τοῦ Ἐρντογάν ἀντιγράφει τήν «Ἑστία»!!!

Εφημερίς Εστία
Τρελλάθηκαν οἱ Τοῦρκοι – Ἀπό τήν μία εἴμαστε «Ὕποπτοι» καί ζητοῦν τήν σύλληψη τοῦ Διευθυντοῦ μας μέ διεθνές ἔνταλμα καί ἀπό τήν ἄλλη εἴμεθα «ἀξιόπιστοι» – Τοὐλάχιστον ἄς ἀντιγράφουν σωστά!

Συμφέροντα ἐφαπτόμενα, μή ταυτιζόμενα

Μανώλης Κοττάκης
Η ΤΡΑΠΟΥΛΑ μοιάζει σημαδεμένη πρίν καλά-καλά ἀρχίσουν οἱ διερευνητικές συνομιλίες μεταξύ Ἑλλάδος καί Τουρκίας

Διχασμός στόν ΣΥΡΙΖΑ γιά τόν Μητσοτάκη

Εφημερίς Εστία
Εὐκλείδης κατά Τσίπρα καί ὅλοι κατά Τζάκρη

Ἀπό τά Καμένα στά …Καημένα Βοῦρλα…

Δημήτρης Καπράνος
Θυμᾶμαι τά Καμένα Βοῦρλα, στά χρόνια πού οἱ γονεῖς μᾶς ἔπαιρναν μαζί τά καλοκαίρια

Σάββατον, 24 Σεπτεμβρίου 1960

Πρό 60 ἐτῶν
Ο ΚΟΣΜΟΣ