ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2020

Η Δημοκρατία ως πρόβλημα

ΓΙΑ την επέτειο της 21ης Απριλίου δεν γράψαμε κάτι. Παράλειψίς μας

Στις μέρες που ζούμε επιβάλλεται. Έχουμε ευθύνη απέναντι στη νεώτερη γενιά η οποία είναι μια γενεά μηδενικής μνήμης. Ούτε τον ψυχρό πόλεμο δεν πρόλαβε. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να έχουμε στο νού μας είναι πως το πρόβλημα δεν είναι η δικτατορία, ή μόνον η δικτατορία. Το πρόβλημα είναι η Δημοκρατία. ”Ήταν” ακριβέστερα! Η Δημοκρατία διεφθάρη, η Δημοκρατία εκοιμήθη, η Δημοκρατία συνελήφθη υπνώττουσα. Εάν δεν είχε διαφθαρεί και δεν είχε κοιμηθεί ορθία καμμία κερκόπορτα δεν θα είχε ανοίξει για καμμία δικτατορία. Και αν δεν ήταν τόσο διεφθαρμένη η Δημοκρατία τότε, χωρίς εφεδρείες, αμφιβάλλω και αν οι στρατιωτικοί θα είχαν αποτολμήσει να ασκήσουν εξουσία στην Ελλάδα. Θα είχαν πράξει ό,τι και ο στρατιωτικός σύνδεσμος Νικόλαος Ζορμπάς το 1909: Θα είχαν φέρει κάποιο Βενιζέλο στην εξουσία. Εδώ όμως αποκαλύπτεται ότι συνέβησαν σημεία και τέρατα. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης αποκαλύπτει -με προσοχή είναι η αλήθεια- στον πρώτο τόμο της διήγησης του προς τον Αλέξη Παπαχελά ποιοί χρηματοδότησαν την πτώση της κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου. Ένας Ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας με δραστηριότητα στην εμπορία καυσίμων και ένας άλλος με πολύ βαρύ επώνυμο, σήμερα ”ζή” ως αξιοσέβαστο ”Ίδρυμα” (δεν μπορώ να μη σημειώσω, πάντως, ότι ένα ακόμη μεγάλο εθνικό έγκλημα είχε ως αιτία τις αντιπαραθέσεις στην Ένωση Κέντρου). Έτερος πρωταγωνιστής, αναμεμειγμένος στο πραξικόπημα, φίλος του Βασιλέως και του Παπαδόπουλου, πολιτικός, μυημένος στον πυρήνα των πραξικοπηματιών από το 1949 (δεν τους άρεσε που ο Κωνσταντίνος εκπαιδεύτηκε και στα τρία όπλα, ήθελαν μόνο Στρατό) έκανε κάτι εκπληκτικό παραμονές του πραξικοπήματος: Συνέφαγε στο Τατόι με τον Κωνσταντίνο ,τον Πρωθυπουργό Παναγιώτη Κανελλόπουλο, τον υπουργό Γεώργιο Ράλλη και τους ”ψάρευε” αν τρέχει τίποτε περίεργο στο στράτευμα. Και εκείνοι τον διαβεβαίωσαν όπως μου αποκάλυψε εν ζωή –τις μαρτυρίες του τις άφησε σε tape στον υιό του- πως ”όλα είναι υπό έλεγχο”.

Όταν λοιπόν η Δημοκρατία διαφθείρεται με ευκολία και όταν η Δημοκρατία κοιμάται τότε εύκολα η Δημοκρατία ανατρέπεται. Το πρόβλημα λοιπόν δεν ήταν τότε η δικτατορία που βρήκε και τα έκανε αλλά η Δημοκρατία . Η Δημοκρατία που σύμφωνα με μια φράση του Κωνσταντίνου Καραμανλή -ο οποίος έφθασε να διερωτάται ως πρωθυπουργός ποιος κυβερνά αυτό τον τόπο – ”εδολοφονήθη σε συνθήκες ελευθερίας”. Και παρά την μυθολογία η Δημοκρατία δεν ανετράπη από τους επικίνδυνους κομμουνιστές οι οποίοι ήταν σε βαθύ ύπνο και έγραφαν πρωτοσέλιδα (Αυγή) γιατί δεν θα γίνει πραξικόπημα. Το πολίτευμα ανετράπη με ευθύνη των διεφθαρμένων αστικών δυνάμεων.

Το δεύτερο που έχω να σημειώσω με αφορμή την επέτειο είναι ότι το σύστημα διεφθάρη και εκοιμήθη λόγω της αρχιτεκτονικής του. Το σχήμα ”Βασιλεύς-πολιτικός κόσμος-στρατός-σύμμαχοι” λειτούργησε άριστα στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Και μάλιστα ως καταλύτης. Ο Στρατός έδωσε δύο κοινοβουλευτικούς πρωθυπουργούς. Τον Αλέξανδρο Παπάγο και τον Νικόλαο Πλαστήρα. Ο Βασιλεύς Παύλος έδωσε πνοή ανανέωσης στο σύστημα διορίζοντας τον νεώτατο Κωνσταντίνο Καραμανλή πρωθυπουργό. Μετά τον θάνατό του όμως η βασιλεία ενεπλάκη υπέρμετρα στους κομματικούς ανταγωνισμούς. Έβλεπε τους πρωθυπουργούς ως υπαλλήλους. Ίσως ήταν άλλη η φορά των πραγμάτων αν ο Κωνσταντίνος εχρίζετο διάδοχος στα 34 ή τα 44 του, απαλλαγμένος από επιρροές. Είναι εκπληκτικό αλλά και διδακτικό. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Ανδρέας Παπανδρέου συμφωνούσαν ότι η Βασιλευομένη Δημοκρατία με την μορφή που έλαβε μετά τον θάνατο του Παύλου είχε εκμετρήσει το ζήν. Η ανάλυσή τους ταυτιζόταν. Ο Καραμανλής όμως βλέποντας στο βάθος την δικτατορία ως αποτέλεσμα λαθών ενός συστήματος που στερούσε την απόλυτη εξουσία στον εκλεγμένο πρωθυπουργό δεν θέλησε να συγκρουστεί μαζί της και να μπει στο κάδρο. Έφυγε στο Παρίσι. Ο Ανδρέας όμως όχι απλώς έμεινε αλλά προκάλεσε το σύστημα εμφανιζόμενος ως η νέα ΕΔΑ εντός της Ενώσεως Κέντρου. Έχει και εκείνος ευθύνη για την ανατροπή της κυβέρνησης του πατρός του ασχέτως αν δεν συνέπραξε σε αυτήν. Ήταν τόσο εμπρηστικός ώστε έθεσε σε κίνηση την ιστορία εναντίον της Ενώσεως Κέντρου και τελικώς εναντίον του πολιτεύματος. Είναι διδάγματα αυτά για τους καιρούς που ζούμε. Κυρίως για τους πολιτικούς που επιμένουν να δρουν ως εμπρηστές μέσα σε ένα σύστημα στο οποίο σιγοκαίνε δεκάδες εστίες αντίδρασης, ακραίες και μη.

Τώρα όσον αφορά την αξιολόγηση της δικτατορίας επιγραμματικά σημειώνω τα εξής: 1. Κατηγορούσε τον πολιτικό κόσμο για τις αμαρτίες του αλλά η ίδια στην εσωτερική της λειτουργία ήταν εκατό φορές χειρότερη από τους πολιτικούς. Οι φατρίες και οι συνιστώσες που ευδοκίμησαν στο εσωτερικό της υπονόμευσαν εξ αρχής την όποια δράση της. Επί πλέον: Η οικονομία επί των ημερών της δεν πήγε και άσχημα, το αναγνωρίζει εμμέσως και το ΚΚΕ στην τελευταία αποτίμηση της δικτατορίας σε κείμενό του, το 2018 θαρρώ. Αργότερα άλλα στελέχη της Αριστεράς προσπάθησαν να πουν ότι η δικτατορία βούλιαξε στα χρέη την Ελλάδα. Και η μια προσέγγιση και η άλλη (θαύμα-καταστροφή) είναι λάθος. Μια δικτατορία δεν κρίνεται με βάση τα οικονομικά της αποτελέσματα ειδικώς όταν αυτά δεν επικυρώνονται από την λαϊκή ψήφο. Κριτήριο αξιολόγησης μιας δικτατορίας είναι ένα : Η κατάλυση της λαϊκής κυριαρχίας. Χωρίς έλεγχο από τον πολίτη η όποια εξουσία, ακόμη και αν έχει τις πιο αγνές προθέσεις, μοιραία αργά η γρήγορα θα κάνει το μεγάλο λάθος. Είτε θα αιματοκυλήσει τον τόπο, είτε θα τον οδηγήσει σε εθνικές απώλειες. Στην δική μας περίπτωση οι δικτάτορες ανώτεροι αξιωματικοί του Ελληνικού Στρατού χρεώθηκαν με την κηλίδα της απώλειας εθνικού εδάφους! Η απόρυρση της Μεραρχίας από την Κύπρο, η απόπειρα ανατροπής του Μακαρίου, η συνεννόηση με τις ΗΠΑ περί αυτού (οι οποίες πράγματι τους παραπλάνησαν για να ενεργοποιηθούν τα εγγυητικά δικαιώματα της Τουρκίας) είναι αποτέλεσμα ενός και μόνου παράγοντα: Της απουσίας λαϊκού ελέγχου. Αλλιώς μετράς τις αποφάσεις σου αν έχεις ”συνέταιρο” τον λαό και αλλιώς αν λειτουργείς ανεξέλεγκτος. Τα δε ”κείται μακράν” αφορούν κυρίως τους πρωταίτιους της τραγωδίας, όχι εκείνους που στον ”Αττίλα 2” σκέφτηκαν ότι το παιχνίδι είχε τελειώσει και ότι μπορούσαμε να χάσουμε έδαφος και στο Αιγαίο.

Υπάρχει και κάτι τελευταίο αιρετικό που με βασανίζει και θα έπρεπε και να βασανίζει ακόμη και τους νοσταλγούς του Παπαδόπουλου οι οποίοι σήμερα σε συνθήκες ελευθερίας αρθρογραφούν για τα επιτεύγματα του καθεστώτος . Εάν σήμερα επί κορωνοϊού δυσφορούμε για τους περιορισμούς στις μετακινήσεις μας, τι θα έπρεπε να κάνουμε αν ζούσαμε σε ένα καθεστώς όπου οι εφημερίδες έγραφαν ό,τι απεφασίζετο και διετάσσετο; Που οι κινηματογράφοι και τα θέατρα έπαιζαν ό,τι επέτρεπαν οι λογοκριτές; Όπου η διαφορετική άποψη -όχι μόνο η Αριστερή- φυλακιζόταν; (ο Παύλος Ζάννας, συγγενής Σαμαρά δεν ήταν αριστερός). Διερωτώμαι λοιπόν -εδώ είναι η αίρεση- πως άντεξε ο ελληνικός λαός στην συρρίκνωση της ελευθερίας του τότε. Πως πήγε παρακάτω την ζωή του. Εμείς θα είχαμε κάνει επανάσταση. Αυθεντική επανάσταση.

ΥΓ: Κατηγορείται ο Καραμανλής γιατί νομιμοποίησε το ΚΚΕ. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης αποκαλύπτει στην διήγησή του προς Παπαχελά σε ποιο κόμμα δραστηριοποιούνταν στελέχη που επέμεναν στην συνέχιση της ένοπλης δράσης κατά της Δημοκρατίας με το επιχείρημα ότι ”έγινε απλώς αλλαγή φρουράς”. Δεν είναι το ΚΚΕ. Αλλο είναι.

Απόψεις

Θά ἀφήσουμε τήν Κύπρο μόνη;

Εφημερίς Εστία
Ἡ ἀξία τῆς συμπαγοῦς στάσεως καί τοῦ διπλοῦ βέτο

Ὁ καλύτερος σύμμαχος

Μανώλης Κοττάκης
ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ θερινή, κατά τήν διάρκεια τῶν μακρόσυρτων διακοπῶν τοῦ Ἀλέξη Τσίπρα σέ κάποιο νησί τοῦ Αἰγαίου

Ἅλμα 12 μονάδων στήν ψηφιακή διακυβέρνηση

Εφημερίς Εστία
ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ θετική εἶναι ἡ πορεία τῆς Ἑλλάδος ἀναφορικῶς πρός τήν ἠλεκτρονική διακυβέρνηση…

Τά σινεμά εἶναι πολιτισμός, ὄχι βάρος

Δημήτρης Καπράνος
Λατρεύω τό σινεμά

Σάββατον, 24 Σεπτεμβρίου 1960

Πρό 60 ἐτῶν
Ο ΚΟΣΜΟΣ