ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026

Ὅταν ἡ «ἀρσακειάδα» σχεδίαζε νά ἀνατρέψει τόν «πατέρα»…

Ἄν ὑπῆρχαν τό 1973 στήν Ἑλλάδα οἱ …Monty Python θά εἶχαν ἀναλάβει νά γράψουν τό σενάριο ὅσων ζήσαμε, τέτοιες μέρες, μετά τά γεγονότα τοῦ Πολυτεχνείου.

Ἐκεῖνοι, θά μποροῦσαν νά ἀποδώσουν τήν ἱστορία ἑνός στρατιωτικοῦ καθεστῶτος, πού ἀνετράπη ἀπό ἕνα ἄλλο, λές καί βρισκόμασταν στήν ὑποσχάρια Ἀφρική καί ὄχι στήν Εὐρώπη.

Ὁ Γεώργιος Παπαδόπουλος, ὁ «πατέρας» τῆς 21ης Ἀπριλίου –ὅπως ἄρεσε στούς θιασῶτες τῆς Ἑπταετίας νά τόν ἀποκαλοῦν– εἶχε ἀρχίσει, τό 1973, νά προωθεῖ τήν εἰκόνα ἑνός πιό «ἠπίου, πλήν ἐλεγχομένου» καθεστώτος. Προχώρησε σέ ἄρση τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου, ὅρισε πολιτικό πρόσωπο ὡς πρωθυπουργό (Σπῦρος Μαρκεζίνης) καί, γενικῶς, ἔπαιζε τόν ρόλο τοῦ «ἐκδημοκρατιστοῦ», δίνοντας ἀφορμή στούς ξένους δημοσιογράφους νά μιλοῦν γιά «λύκο μέ προβιά»…

Τό νέο, ὅμως, καθεστώς εἶχε «ἐκ τῶν ἔσω» ἀντιδράσεις… Ὁ ἐξάδελφός μου, Ἑλληνοαμερικανός, πού τότε ὑπηρετοῦσε στήν Ἑλλάδα (ὡς σύμβουλος κρατικῆς ἑταιρείας, ἀλλά στήν οὐσία ὡς στέλεχος τῆς ἀμερικανικῆς πρεσβείας), μοῦ εἶχε πεῖ ὅτι «ἡ Ἀρσακειάδα» κάτι ἑτοιμάζει.

«Ἀρσακειάδα» ἀποκαλοῦσε ὁ Παπαδόπουλος τόν ταξίαρχο Δημήτριο Ἰωαννίδη, διοικητή τῆς ΕΣΑ, ἄνθρωπο ἀθόρυβο, αἰνιγματικό, ἄκληρο καί ὑπέρμαχο τοῦ «ἐπιθετικοῦ πατριωτισμοῦ». Ἦταν τό εἶδος τοῦ στρατιώτου πού μιλοῦσε λίγο, ἔκανε πολλά, καί λάτρευε τήν σκιά καί τά «δεύτερα πλάνα».

Ὁ Ἰωαννίδης θεωροῦσε τόν Παπαδόπουλο ὑπερβολικά ἤπιο καί… μεταρρυθμιστή, στά ὅρια τοῦ προοδευτικοῦ! «Γιά δές τον πού ἀπό λύκος ἔγινε …χορτοφάγος» φέρεται νά ἔλεγε στούς συνεργάτες του, τούς «μικρούς» ἀξιωματικούς, πού δέν ἐπιθυμοῦσαν τήν «πολιτικοποίηση» τοῦ καθεστῶτος.

Τότε, τόν Νοέμβριο τοῦ 1973, σημειώθηκε ἐξέγερση τοῦ Πολυτεχνείου, πού ἀπετέλεσε γιά τούς «σκληρούς» τήν ἀπόδειξη ὅτι «δέν πάει ἄλλο μέ τούς πολιτικούς.» Καί ἐνῷ ὁ Παπαδόπουλος προσπαθοῦσε νά ἰσορροπήσει ἀνάμεσα στό «νά δείξουμε καλή θέληση» καί στό «νά δείξουμε ὅτι δέν ἔχουμε ἀλλάξει», ὁ ταξίαρχος Ἰωαννίδης, πού εἶχε ἐν τῷ μεταξύ προλειάνει τό ἔδαφος, αἰφνιδίασε τήν (χαλαρή) διακυβέρνηση Παπαδόπουλου-Μαρκεζίνη καί κατέλαβε μέ …πραξικόπημα τήν ἐξουσία!

Καί ἔτσι, μέσα σέ μιά νύχτα, ὁ «πατέρας» τῆς 21ης Ἀπριλίου ἀνατρέπεται ἀπό τήν «Ἀρσακειάδα», τόν ἄνθρωπο πού θεωροῦσε μέν περίεργο, ἀλλά ἀπολύτως πιστό.

Εἶναι γεγονός ὅτι ὁ Παπαδόπουλος εἶχε πιστέψει (καί ὁ κόσμος τό εἶχε σχεδόν ἀποδεχθεῖ) ὅτι θά μποροῦσε ἡ ἐξουσία νά μεταβιβασθεῖ ὁμαλῶς στούς πολιτικούς, μέ ἕνα σχέδιο «ἀ-λα τούρκα», δηλαδή μέ ἀπαγόρευση συμμετοχῆς στίς ἐκλογές, ὅλων τῶν πολιτικῶν πού εἶχαν ἐκλεγεῖ πρίν ἀπό τό 1967!

Ὁ «Πρόεδρος», ὅμως, ἐτέθη στό περιθώριο, ὁ Μαρκεζίνης καληνύχτισε, καί ὁ Ἰωαννίδης ἀνέλαβε (ἐκ τοῦ παρασκηνίου, πάντα) τήν νέα, πιό σκληρή, πιό ἄτεγκτη καί ἀποπνικτική ἐξουσία. Ἦταν «τό ἀφεντικό πού δέν ἀναφέρεται πουθενά, γράφει τό ὄνομά του, ἀλλά κάνει κουμάντο παντοῦ.»

Τά ἀποτελέσματα γνωστά. Ὁδηγηθήκαμε στήν μεγαλύτερη μεταπολεμική ἐθνική καταστροφή (μετά τόν Ἐμφύλιο) στήν κυπριακή τραγωδία!

Καί μπορεῖ ἡ «Ἀρσακειάδα» νά ἔφαγε τόν «μπαμπᾶ» της, ἀλλά δέν ἐπρόκειτο γιά οἰκογενειακό δρᾶμα. Ἦταν ἐθνικό ἔγκλημα, πού τό πληρώνουμε (ἡ Κύπρος καί ὅλος ὁ Ἑλληνισμός) ἀκόμη.

Υ.Γ: Ὁ Δημ. Ἰωαννίδης πέθανε στόν Κορυδαλλό. Στήν χειρόγραφη «διαθήκη του, πού παρέδωσε στόν ἀρχιφύλακα τῆς φυλακῆς, ἄφηνε σέ ἐκεῖνον τό μοναδικό του περιουσιακό στοιχεῖο, ἕνα μικρό …ἠλεκτρικό ψυγεῖο.

Απόψεις

Η χρονιά του Μπετόβεν, η χρονιά του Μεγάρου

Εφημερίς Εστία
Από τον Μπετόβεν και την Μάρθα Άργκεριχ μέχρι την Cleveland Orchestra, τον Θεόδωρο Κουρεντζή και τον Λεωνίδα Καβάκο, η νέα καλλιτεχνική περίοδος φιλοδοξεί να μετατρέψει την Αθήνα σε έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς του ευρωπαϊκού πολιτιστικού χάρτη

Ἑστία, Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 1966

Πρό 60 ἐτῶν
Πρό 60 ετων: «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΟΙ ΖΑΡΝΤΙΝΙΕΡΕΣ» - «ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΔΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟΝ ΤΗΣ ΝΑΥΜΑΧΙΑΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ»

Βούλιαξαν τά «ἤρεμα νερά» καί ἔφεραν ἀπειλές καί ἔνταση

Εφημερίς Εστία
Κύπρος: Ἡ «ἀχίλλειος πτέρνα» τοῦ Αἰγαίου χωρίς νά τεθεῖ ὡς casus belli ἀπό Ἑλλάδα καί ΕΕ ‒ Τί θά συμβεῖ ἐάν σέ κρίση στό Αἰγαῖο ἡ Τουρκία κτυπήσει στήν Κύπρο;

ΣΤΕΦΑΝΟΣ Ν. ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ: Ἀπό ποῦ κατάγονται οἱ ἰδέες

Εφημερίς Εστία
Γιά τόν γεωπολιτικό ρόλο τῆς Εὐρώπης τόν καιρό τῆς τεχνολογικῆς πολιτικῆς ΗΠΑ καί Κίνας, τήν τεράστια εὐθύνη τοῦ κράτους πρόνοιας ἀπέναντι στήν ΤΝ

Ὁ πάντα σωστά ἐνημερωμένος Σπύρος Χαλβατζῆς

Δημήτρης Καπράνος
Στά πρῶτα χρόνια τῆς Μεταπολιτεύσεως, τότε πού ὑπῆρχε ἄλλη δημοσιογραφία, ἄλλοι ἐκδότες καί ἄλλοι δημοσιογράφοι, οἱ ἀπογευματινές ἐφημερίδες ἔκλειναν τήν ὕλη τους γύρω στίς ὀκτώ τό πρωί