Ἀδιέξοδο στήν Οὐκρανία

ΚΑΘΩΣ μᾶς παρασύρει ἡ ἐπικαιρότητα, τείνουμε κάποιες ἡμέρες νά λησμονοῦμε ὅτι πολύ κοντά μας, ἐντός τῆς εὐρωπαϊκῆς ἠπείρου, ἐξελίσσεται ἕνας ἀμείλικτος πόλεμος, ὁ ὁποῖος ἀφ’ ἑνός ἀπέχει πολύ ἀπό τό τέλος του καί ἀφ’ ἑτέρου δημιουργεῖ τέτοιες προϋποθέσεις πού μιά γενίκευσις δέν μπορεῖ νά ἀποκλεισθεῖ.

Ἕνα πρόβλημα εἶναι ὅτι τά περισσότερα μέσα μαζικῆς ἐνημερώσεως εἴτε παραπλανῶνται ἀπό τούς μηχανισμούς προπαγάνδας τῶν μεγάλων δυνάμεων εἴτε ἠθελημένα ἀναπαράγουν τήν εἰδησεογραφία πού αὐτοί οἱ μηχανισμοί προβάλλουν.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Ὅσον ἀφορᾶ στήν ρωσσική πλευρά, ἀνεξάρτητα μέσα ἐνημερώσεως δέν ὑφίστανται. Οὐδέποτε ἄλλως τε ὑπῆρξαν στήν χώρα αὐτή. Οἱ εἰδήσεις ἀναπαράγονται κατά τό δοκοῦν τοῦ Κρεμλίνου, ὅπως ἀκριβῶς γινόταν καί στά χρόνια τῆς κομμουνιστικῆς καταπιέσεως. Τό μειονέκτημά τους βεβαίως εἶναι ὅτι ἡ προπαγάνδα τους εἶναι «χοντροκομμένη». Ἔχοντας συνηθίσει νά λειτουργοῦν χωρίς ἀντίλογο καί χωρίς ἀντίπαλο, δέν ἔχουν ἀναπτύξει μεθοδολογίες περίτεχνης διαμορφώσεως τῶν εἰδήσεων πού θέλουν νά διοχετεύσουν, ὅπως κάνουν οἱ δυτικοί ὁμόλογοί τους. Ἡ ἀποτυχία τους εἶναι ὅτι ἀπαιτοῦν ἀπό τούς συμμάχους ἐντός τῶν δυτικῶν κοινωνιῶν νά συμπεριφέρονται κατά τόν ἴδιο ἀκριβῶς τρόπο. Ὁ μόνος τομεύς στόν ὁποῖο εἶναι ἀποτελεσματικοί, εἶναι ἡ ἀμφισβήτησις τῶν δυτικῶν μέσων ἐνημερώσεως. Ἐκεῖ τά καταφέρνουν ἀρκετά καλά.

Κάτι πού πρέπει νά σημειώσουμε, εἶναι ὅτι στούς 15 περίπου μῆνες πού διαρκοῦν οἱ ἐπιχειρήσεις, ὁ τρόπος παρουσίας τοῦ Βλαντιμήρ Πούτιν ἔχει διαφοροποιηθεῖ σημαντικά. Ἐνῷ στήν ἀρχή ἔβγαινε ὁ ἴδιος νά ἐξαγγείλει τούς στρατηγικούς του στόχους καί νά κατακεραυνώσει τούς «ναζί» προαναγγέλλοντας τήν ἐξάλειψη τοῦ καθεστῶτος τοῦ Κιέβου, σήμερα ἐμφανίζεται κυρίως νά συνομιλεῖ μέ τρίτους ἡγέτες, νά ἀνταλλάσσει φιλοφρονήσεις μέ τόν Κινέζο ὁμόλογό του καί ἐν γένει νά κινεῖται περισσότερο στήν διεθνῆ σκηνή παρά στήν ρωσσική πραγματικότητα. Αὐτή ἡ πραγματικότητα εἶναι τόσο ζοφερή αὐτήν τήν στιγμή, πού κάθε τριβή μαζί της θά ἔβλαπτε τό κῦρος τοῦ Ρώσσου Προέδρου. Τήν ἴδια τακτική ἀκολουθοῦν καί τά μέλη τῆς ρωσσικῆς κυβερνήσεως.

Πόσον καιρό ἔχουμε νά ἀκούσουμε κάτι σημαντικό ἀπό τόν ὑπουργό Ἀμύνης Σεργκέι Σοϊγκού; Τό βάρος τῶν ἀνακοινώσεων ἔχει πέσει στόν ἐκπρόσωπο τοῦ Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκώφ καί στήν ὁμόλογό του, στό ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν, Μαρία Ζαχάροβα.

Φυσικά καί ὁ Πρόεδρος Πούτιν ἀποφεύγει νά ἐκτεθεῖ ὁ ἴδιος στά φῶτα τῆς δημοσιότητος ἀφοῦ δέν ἔχει τίποτε σημαντικό νά ἀνακοινώσει.

Οἱ ἐξελίξεις στό πεδίο ἔχουν περιέλθει σέ τέλμα, τό ὁποῖο καμμία ἀπό τίς ἐμπόλεμες πλευρές δέν μπορεῖ νά ξεπεράσει. Τόσο ὁ ρωσσικός ὅσο καί ὁ οὐκρανικός στρατός κατέχουν θέσεις τίς ὁποῖες ἔχουν ὀχυρώσει ἱκανοποιητικά, ἀλλά οὔτε ὁ ἕνας οὔτε ὁ ἄλλος διαθέτει τίς δυνάμεις καί τά μέσα γιά νά ἐξαπολύσει μιάν ἐπίθεση τέτοιου μεγέθους πού θά μποροῦσε νά ἀνατρέψει τίς ἄμυνες τοῦ ἀντιπάλου του. Οἱ Οὐκρανοί γνωρίζουν πολύ καλά ὅτι ἐάν ἀναλάβουν μιάν ἐπιθετική ἐνέργεια καί ἀποτύχουν, αὐτό θά εἶναι τό τέλος τους. Ἐπειδή δέ αὐτό τό γνωρίζουν καί οἱ δυτικοί σύμμαχοί τους, τούς ἀποτρέπουν ἀπό τοῦ νά κάνουν ἀπερισκεψίες τίς ὁποῖες ἐνδεχομένως οἱ ἴδιοι σχεδιάζουν. Γίνονται βεβαίως κάποιες μικρῆς κλίμακος ἐμπλοκές, τίς ὁποῖες κάποια μέσα ἐνημερώσεως σπεύδουν νά θεωρήσουν «οὐκρανική ἀντεπίθεση». Ὅμως ὁμιλοῦμε γιά διεκδίκηση κάποιων συνοικιῶν τοῦ Μπαχμούτ καί κάποιων ὀλίγων στρεμμάτων γῆς. Δέν πρόκειται γιά σοβαρές ἐπιχειρήσεις. Χρησιμεύουν ὅμως γιά τήν ἐνίσχυση τοῦ ἠθικοῦ τῶν Οὐκρανῶν στρατιωτῶν, κάτι πού δέν εἶναι ἀμελητέο.

Τό ζήτημα τοῦ ἠθικοῦ εἶναι σημαντικό γιά τήν ρωσσική πλευρά, ἡ ὁποία ἐπίσης ἀδυνατεῖ νά ἐξαπολύσει μεγάλης κλίμακος ἐπίθεση. Πρῶτον, ὑπάρχουν ἐλλείψεις προσωπικοῦ καί δέν τολμᾶ ἡ Μόσχα νά προχωρήσει σέ περαιτέρω ἐπιστράτευση, διότι ὑπάρχουν φόβοι κοινωνικῶν ἀναταραχῶν. Ἄλλως τε στίς μέχρι σήμερα ἐπιστρατεύσεις ἡ προσέλευσις ἦταν χαμηλή καί ἡ ἡγεσία δέν ἐτόλμησε νά λάβει μέτρα εἰς βάρος τῶν ἀνυποτάκτων. Καί πάλι ὁ φόβος τῆς κοινωνικῆς ἀναταραχῆς. Ἡ Ρωσσία ἐπίσης εἶχε μία πολύ δυσάρεστη προσγείωση στήν πραγματικότητα σχετικά μέ τήν ποιότητα τῶν ὁπλικῶν συστημάτων της. Τά περισσότερα ἀπεδείχθησαν κατώτερα τῶν προσδοκιῶν τῶν κατασκευαστῶν καί τῶν χρηστῶν τους. Ἐπιπροσθέτως τά νέα συστήματα ἦσαν ἀριθμητικῶς περιορισμένα καί γιά τόν λόγο αὐτό εἴδαμε τίς ρωσσικές θέσεις νά ὑποστηρίζονται μέ ὁπλικά συστήματα τῆς δεκαετίας τοῦ ’80.

Τελευταίως ἄρχισαν νά ἐμπλέκονται νεώτερα ὁπλικά συστήματα δυτικῆς τεχνολογίας, ὁπότε ἡ ρωσσική προπαγάνδα ἔσπευσε νά δημοσιοποιήσει φωτογραφίες κατεστραμμένων ἁρμάτων Leopard καί ἄλλων. Φυσικά καί ὅ,τι ἐμπλέκεται θά ὑποστεῖ ἀπώλειες. Οἱ Ρῶσσοι ὅμως ἔχουν ἀνάγκη νά προβάλλουν αὐτές τίς εἰκόνες ἀκριβῶς γιά νά ἐνισχύσουν τό ἠθικό τῶν δικῶν τους στρατιωτῶν. Δέν ὑπάρχει λόγος νά μποῦμε σέ τεχνικές λεπτομέρειες ἀλλά οἱ συγκρίσεις δέν εἶναι ἰδιαίτερα θετικές γιά τήν ρωσσική πλευρά.

Ἐν κατακλεῖδι, ὁ πόλεμος τῆς Οὐκρανίας ἔχει περιέλθει σέ ἀδιέξοδο. Οὐδεμία πλευρά θά ἀναλάβει τό κόστος νά δεχθεῖ νά διαπραγματευθεί μιά λήξη. Συνεπῶς ὁ πόλεμος θά συνεχίζεται γιά μῆνες, ἴσως καί γιά χρόνια μέ συγκρούσεις χαμηλῆς ἐντάσεως καί μικρές διαφοροποιήσεις του -οὕτως ἤ ἄλλως ἐλαστικοῦ- μετώπου πού ἔχει διαμορφωθεῖ. Ἡ κατάστασις παραπέμπει στά δεδομένα τοῦ Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Δέν εἶναι καθόλου εὐοίωνη…