Πολιτική ἀντιπαράθεσις γιά τήν ἀποπληρωμή τοῦ χρέους

Nέο πεδίο πολιτικῆς ἀντιπαραθέσεως Κυβερνήσεως καί ἀντιπολιτεύσεως προκαλεῖ ἡ πρόωρη ἀποπληρωμή δημοσίου χρέους13 δισ. εὐρώ, καθώς οἱ δύο πλευρές συγκρούονται γιά τήν οἰκονομική σκοπιμότητα τῆς ἐπιλογῆς καί γιά τό κατά πόσον οἱ συγκεκριμένοι πόροι θά μποροῦσαν νά ἀξιοποιηθοῦν διαφορετικά

Τό ΠΑΣΟΚ ζητεῖ διεξοδική κοινοβουλευτική συζήτηση γιά τήν πορεία τοῦ δημοσίου χρέους, ἐπισημαίνοντας ὅτι ἡ ἀποκλιμάκωσίς του συνδέεται καί μέ τά ὑψηλά πρωτογενῆ πλεονάσματα καί τήν φορολογική ἐπιβάρυνση τῶν πολιτῶν.

Ὁ ΣΥΡΙΖΑ ζητεῖ ἔκτακτη σύγκληση τῆς Ἐπιτροπῆς Οἰκονομικῶν Ὑποθέσεων καί καλεῖ τήν Κυβέρνηση νά ἀναστείλει τήν ἀποπληρωμή μέχρι νά παρουσιασθοῦν στήν Βουλή ὅλα τά δεδομένα καί νά ἐξετασθοῦν ἐναλλακτικές χρήσεις τῶν πόρων.

Ἡ Κυβέρνησις ἀπαντᾶ ὅτι πρόκειται γιά κίνηση πού ἐνισχύει τήν ἀξιοπιστία τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας καί ἐπιταχύνει τήν μείωση τοῦ χρέους. Ὁ Πρωθυπουργός σέ ἀνάρτησή του χαρακτήρισε τήν ἐξέλιξη «ἐθνική ἐπιτυχία», ὑπογραμμίζοντας ὅτι ἕως τό 2031 τό χρέος ἀναμένεται νά ὑποχωρήσει κάτω ἀπό τό 110% τοῦ ΑΕΠ. Ἡ οὐσία τῆς ἀντιπαραθέσεως δέν εὑρίσκεται μόνο στό ὕψος τῆς ἀποπληρωμῆς, ἀλλά στό ἄν ἡ ταχύτερη μείωσις τοῦ χρέους καί τῶν τόκων δικαιολογεῖ τήν συγκεκριμένη ἐπιλογή, ἐνῷ παραλλήλως τίθεται τό ζήτημα τοῦ κοινωνικοῦ κόστους μέ τό ὁποῖο ἐπιτυγχάνονται τά ὑψηλά πλεονάσματα.

Αὐτό πού εἶναι σαφές εἶναι ὅτι τά 13 δισ. εὐρώ τῆς πρόωρης ἀποπληρωμῆς δέν σημαίνουν ἰσόποση καθαρή μείωση τοῦ συνολικοῦ χρέους. Τό Ἑλληνικό Δημόσιο συνεχίζει νά δανείζεται γιά νά καλύπτει τίς χρηματοδοτικές του ἀνάγκες καί, κυρίως, γιά νά ἀναχρηματοδοτεῖ παλαιότερες ὑποχρεώσεις πού λήγουν. Ἔτσι, ἕνα μέρος τοῦ χρέους πού ἐξοφλεῖται ἀντικαθίσταται στήν πράξη ἀπό νέο δανεισμό. Ὡς ἀποτέλεσμα, ἡ καθαρή μείωσις τοῦ συνολικοῦ χρέους εἶναι αἰσθητῶς μικρότερη. Ἡ σημασία της εὑρίσκεται κυρίως στήν μείωση τῶν μελλοντικῶν τόκων, στόν περιορισμό τοῦ κινδύνου ἀναχρηματοδοτήσεως καί στήν βελτίωση τῆς διαρθρώσεως καί τοῦ προφίλ τοῦ ἑλληνικοῦ δημοσίου χρέους.

Συμφώνως πρός τό Ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καί Οἰκονομικῶν, ἡ ἀποπληρωμή χρέους ἀποτελεῖ χρηματοοικονομική καί ὄχι δημοσιονομική συναλλαγή. Ἑπομένως, τά 13 δισ. εὐρώ δέν μποροῦν ἁπλῶς νά μετατραποῦν σέ πρόσθετες δημόσιες δαπάνες χωρίς ἐπιπτώσεις στό ἔλλειμμα, στό πλεόνασμα καί στούς δημοσιονομικούς στόχους.

Τό μέσο κόστος ἐξυπηρετήσεως τοῦ χρέους πού προεξοφλεῖται ὑπολογίζεται περίπου στό 2,9%, μέ μέση διάρκεια 7,1 ἔτη. Ἡ ἐξοικονόμησις ἀπό τόκους ἐκτιμᾶται σέ περίπου 370 ἑκατ. εὐρώ ἐτησίως καί συνολικῶς σέ τοὐλάχιστον 2,6 δισ. εὐρώ στήν ἑπταετία.

Παραλλήλως, μειώνεται ὁ κίνδυνος ἀναχρηματοδοτήσεως καί ἀξιοποιοῦνται τά πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα. Ἡ ἀποκλιμάκωσις τοῦ χρέους καταγράφεται ἀπό τά ἐπίσημα στοιχεῖα ἄν ἐξετασθεῖ ἡ ἐξέλιξις τοῦ χρέους ὡς ποσοστό τοῦ ΑΕΠ [σχετικός πίνακας]. Ἀπό 209,4% τοῦ ΑΕΠ τό 2020 ὑπεχώρησε στό 154,2% τό 2024, ἐνῷ γιά τό 2026 ἐκτιμᾶται περίπου στό 136,8%. Ἡ Ἰταλία κινεῖται σέ ἐπίπεδα περίπου 137%-139% τοῦ ΑΕΠ, ἡ Γαλλία πάνω ἀπό τό 115%, ἐνῷ ἡ Ἱσπανία εὑρίσκεται κοντά στό 100%.

Συμφώνως πρός τήν κυβερνητική πλευρά, ἡ στρατηγική αὐτή ἔχει ἤδη συμβάλει στήν βελτίωση τῆς πιστοληπτικῆς εἰκόνος τῆς χώρας καί ἀποτελεῖ σημαντικό παράγοντα γιά πιθανές νέες ἀναβαθμίσεις ἀπό τούς διεθνεῖς οἴκους ἀξιολογήσεως.

Ταυτοχρόνως, ἡ βελτίωσις αὐτή ἀποτυπώνεται καί στό κόστος δανεισμοῦ. Τό Ἑλληνικό Δημόσιο δανείζεται πλέον, συμφώνως πρός τά στοιχεῖα πού ἐπικαλεῖται τό Ὑπουργεῖο, μέ χαμηλότερο κόστος ἀπό χῶρες ὅπως ἡ Ἰταλία καί ἡ Γαλλία – κατά περίπου 13 μονάδες βάσεως ἔναντι τῆς Ἰταλίας καί 17 μονάδες βάσεως ἔναντι τῆς Γαλλίας.