Ἡ δομική ἀναδιάταξις τοῦ πολιτικοῦ χάρτη ἀπό τό Βερολῖνο ἕως τήν Βαλτική καί οἱ ἀναπόδραστες πιέσεις γιά τίς ἰσορροπίες τῆς ἐγχώριας Κεντροδεξιᾶς ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν τοῦ 2027
Ἡ πολιτική γεωγραφία τῆς Εὐρώπης δέν μετατοπίζεται ἁπλῶς, ἀλλά ἀναδιατάσσεται βιαίως.
Ἀπό τίς ἀνατολικές ἐπαρχίες τῆς Γερμανίας ἕως τά γαλλικά προάστια καί ἀπό τήν ἰβηρική χερσόνησο μέχρι τίς ἀκτές τῆς Βαλτικῆς, τό ἄλλοτε ἀδιανόητο καθίσταται ἡ νέα πολιτική κανονικότης.
Ἡ συστηματική ὑποχώρησις τῶν παραδοσιακῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου καί ἡ παράλληλη θεσμική ἐνσωμάτωσις τῆς σκληρῆς Δεξιᾶς δέν ἀποτελοῦν συγκυριακές παρενέργειες μιᾶς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἀλλά τό ἀποτέλεσμα μιᾶς βαθύτερης δομικῆς ρήξεως.
Στήν Γερμανία, ἡ ἐκλογική συντριβή τῶν Χριστιανοδημοκρατῶν (CDU) ὑπό τόν Φρῆντριχ Μέρτς στίς περιφερειακές κάλπες τοῦ Σεπτεμβρίου 2026 ἀποτυπώνει ἀνάγλυφα τό ἀδιέξοδο τῆς παραδοσιακῆς Κεντροδεξιᾶς.
Ἡ κατάρρευσις στό ἱστορικό χαμηλό τοῦ 4,9% στό Μεκλεμβοῦργο – Δυτική Πομερανία, πού ὁδήγησε στόν πρωτοφανῆ μεταπολεμικό ἀποκλεισμό τοῦ κόμματος ἀπό τό τοπικό Κοινοβούλιο, ἡ ὑποχώρησις στήν δεύτερη θέση στό Βερολῖνο πίσω ἀπό τήν Ἀριστερά (Die Linke), ἀλλά καί ἡ προηγηθεῖσα ἧττα στήν Σαξονία – Ἄνχαλτ ἀπό τήν Ἐναλλακτική γιά τήν Γερμανία (AfD), πιστοποιοῦν τήν πλήρη ἀποδιοργάνωση τοῦ γερμανικοῦ συνασπισμοῦ Χριστιανοδημοκρατῶν – Σοσιαλδημοκρατῶν ὑπό τόν Μέρτς.
Ἡ προσπάθεια τοῦ πρώην τεχνοκράτη τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέως νά συνδυάσει μιά ἀτζέντα δημοσιονομικῆς προσαρμογῆς καί συνταξιοδοτικῶν περικοπῶν μέ σκληρή μεταναστευτική ρητορική ἀπέτυχε διπλᾶ.
Οὔτε τήν οἰκονομική στασιμότητα καί τό ὑψηλό ἐνεργειακό κόστος πού στραγγαλίζει τήν γερμανική βιομηχανία κατάφερε νά ἀνασχέσει, οὔτε νά συγκρατήσει τίς ἐκλογικές διαρροές πρός τά δεξιά. Οἱ δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι τῆς ἀνατολικῆς Γερμανίας ἐπέλεξαν τό αὐθεντικό ἀντισυστημικό προϊόν τῆς AfD, ἐνῷ τά ἀστικά κέντρα μετατοπίστηκαν ἀριστερά, ἐγκλωβίζοντας τό CDU σέ ἕνα ἀνεπίστρεπτο στρατηγικό κενό.
Οἱ ἀνακατατάξεις σέ Γαλλία καί Ἱσπανία
Τήν ἴδια στιγμή, στήν Γαλλία, ὁ Ἐθνικός Συναγερμός τῆς Μαρίν Λέ Πέν καταγράφει τίς ὑψηλότερες δημοσκοπικές ἐπιδόσεις τῆς ἱστορίας του. Μέ ποσοστά πού ἀγγίζουν τό 36% ἐν ὄψει τοῦ πρώτου γύρου τῶν προεδρικῶν ἐκλογῶν τῆς ἀνοίξεως τοῦ 2027, ἀφήνει πίσω του μέ διπλάσια διαφορά τούς πιθανούς δελφίνους τοῦ Μακρονισμοῦ, ὅπως τόν Ἐντουάρ Φιλίπ καί τόν Γκαμπριέλ Ἀττάλ, πού κινοῦνται καθηλωμένοι πέριξ τοῦ 18%.
Τό πλέον ἀξιοσημείωτο στοιχεῖο, ὡστόσο, εἶναι ἡ ἀνατροπή τῶν συσχετισμῶν καί στούς σχεδιασμούς τοῦ δευτέρου γύρου, ὅπου οἱ μετρήσεις δείχνουν γιά πρώτη φορά τήν Λέ Πέν νά ἐπικρατεῖ ἀπέναντι σέ οἱονδήποτε κεντρῶο ἤ ἀριστερό ὑποψήφιο. Ἡ στρατηγική τῆς «δαιμονοποιήσεως» ἀποδίδει καρπούς, καθώς ἡ Λέ Πέν συγκροτεῖ ἕνα συνεκτικό μέτωπο. Ἡ συμμαχία μέ τήν Ἕνωση Δικαιωμάτων γιά τήν Δημοκρατία (UDR) τοῦ Ἐρίκ Σιοτί προσφέρει τήν θεσμική γέφυρα μέ τήν παραδοσιακή γκωλλική Δεξιά.
Παραλλήλως, ἡ συσπείρωσις τῆς ὑπερσυντηρητικῆς βάσεως μέσῳ τῆς παρατάξεως Identité-Libertés τῆς Μαριόν Μαρεσάλ, σέ συνδυασμό μέ τήν σταδιακή προσέγγιση τοπικῶν στελεχῶν καί δημάρχων των Ρεπουμπλικανῶν, διαλύει στήν πράξη τό μέχρι πρό τινος ἀρραγές «Δημοκρατικό Μέτωπο» καί προετοιμάζει τό ἔδαφος γιά μιά βιώσιμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Στήν Ἱσπανία, ἡ ἀντοχή τοῦ Vox ὑπό τον Σαντιάγο Ἀμπασκάλ, πού σταθεροποιεῖται στό 18%, τό καθιστᾶ τόν ἀπολύτως ἀναγκαῖο ἑταῖρο γιά τό κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP), τό ὁποῖο, παρά τό προβάδισμά του, ἀδυνατεῖ νά ἀγγίξει τήν αὐτοδυναμία τῶν 176 ἑδρῶν ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν πού ἀναμένεται νά διεξαχθοῦν ἕως τά τέλη Αὐγούστου.
Παρά τήν ἀπόφαση τοῦ Vox, τόν Ἰούλιο τοῦ 2024, νά ἀποχωρήσει ἀπό τίς περιφερειακές κυβερνήσεις μέ ἀφορμή τήν διανομή ἀσυνόδευτων ἀνηλίκων μεταναστῶν ἀπό τά Κανάρια Νησιά, ἡ ἐμπειρία τῶν προηγουμνων συνεργασιῶν σέ Καστίλλη-Λέόν, Βαλένθια, Ἀραγονία καί Ἐξτρεμαδούρα, καθώς καί σέ ἑκατοντάδες δήμους, ἀπέδειξε πώς τό θεσμικό «τεῖχος» ἔχει πρό πολλοῦ καταρρεύσει.
Οἱ κοινές πολιτικές γιά τήν ἀκύρωση περιβαλλοντικῶν φόρων, τόν περιορισμό τῶν ἀμβλώσεων, τήν ἀλλαγή τῆς γλωσσικῆς ἐκπαιδεύσεως καί τήν ἀφαίρεση τῆς ἔμφυλης βίας ἀπό τά ἐπίσημα κείμενα ἀποτελοῦν πλέον τό κεκτημένο μιᾶς δεξιᾶς διακυβερνήσεως. Ἐνῷ στό ἐπίκεντρο βρίσκεται καί τό προσφυγικό, μέ τό Vox νά καρπώνεται ποσοστά καί ἀπό τήν πρόσφατη μεταναστευτική κρίση στήν Θέουτα.
Ὑπό πίεσιν καί ἡ Τζώρτζια Μελόνι
Στήν Ἰταλία, ἡ Τζώρτζια Μελόνι, ἀντιμέτωπη μέ τήν δημοσιονομική ἐπιτήρηση τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως καί τίς ἐσωτερικές ἀναταράξεις στό Κοινοβούλιο, δέχεται ἀσφυκτική πίεση ἀπό τά δεξιά της λόγῳ τῆς ἁλματώδους ἀνόδου τοῦ κόμματος Ἐθνικό Μέλλον (Futuro Nazionale) τοῦ πρώην στρατηγοῦ Ρομπέρτο Βαννάτσι, τό ὁποῖο καταγράφει ποσοστά κοντά στό 8%.
Ἡ ἀπώλεια τοῦ ἀπολύτου ἐλέγχου στήν Βουλή κατά τίς μυστικές ψηφοφορίες γιά τήν ἐκλογική μεταρρύθμιση καί οἱ ἰδεολογικές συγκρούσεις ἀνάμεσα στό σχέδιο τῆς Μελόνι γιά τήν ἀπ’ εὐθείας ἐκλογή τοῦ Πρωθυπουργοῦ καί τήν «περιφερειακή αὐτονομία» πού ἀπαιτεῖ ὁ Ματέο Σαλβίνι ἀποκαλύπτουν τά βαθιά ρήγματα τοῦ ὑφισταμένου τριμεροῦς συνασπισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι πιθανόν νά χρειαστεῖ καί τό νέο κόμμα τοῦ Βαννάτσι γιά νά ἀποκτήσει εὐρεῖα πλειοψηφία στίς ἐκλογές πού ἐνδέχεται νά ἐπισπευσθοῦν καί, ἀντί γιά τό τέλος τοῦ χρόνου, νά διεξαχθοῦν τήν ἄνοιξη.
Παραλλήλως, στήν Πολωνία, πού κατέρχεται σέ ἐκλογές τό ἑπόμενο φθινόπωρο, ἡ διάσπασις τοῦ PiS καί ἡ συγκρότησις τοῦ φορέως Ἀνάπτυξη Plus (Rozwój Plus) ἀπό τόν πρώην Πρωθυπουργό Ματέους Μοραβιέτσκι ἀναδιανέμουν τίς δυνάμεις στήν συντηρητική παράταξη ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν τοῦ φθινοπώρου τοῦ 2027.
Ἐνῷ τό ὑπερεθνικιστικό καί εὐρωσκεπτικιστικό Konfederacja γίνεται ρυθμιστής τῆς ἑπομένης ἡμέρας. Τό PiS κινεῖται δημοσκοπικῶς πέριξ τοῦ 25%-28% καί ἡ Konfederacja ἐνισχύεται στό 15%-17%. Μαζί συγκεντρώνουν ἀνέτως τό ἀπαραίτητο ποσοστό γιά νά ἐξασφαλίσουν τήν πλειοψηφία τῶν 231 ἑδρῶν στήν Βουλή (Sejm), ξεπερνῶντας τόν κεντρῶο συνασπισμό τοῦ Ντόναλντ Τούσκ (KO).
Ἡ ἑδραίωσις στήν Βαλτική
Στήν τελική εὐθεῖα γιά τίς κάλπες τῆς 3ης Ὀκτωβρίου 2026, ἡ φθορά τῶν παραδοσιακῶν κεντρώων δυνάμεων στήν Λεττονία πυροδοτεῖ θεαματική ἄνοδο τοῦ δεξιοῦ καί ἐθνοσυντηρητικοῦ χώρου. Ὡστόσο, τό μέτωπο αὐτό ἐμφανίζεται βαθιά διαιρεμένο στήν ἐξωτερική πολιτική, τήν στάση ἔναντι τοῦ ΝΑΤΟ καί τήν διαχείριση τῆς ρωσσικῆς ἀπειλῆς.
Στόν δεξιό χῶρο καί τήν «τραμπική» ἀτζέντα, τό κόμμα Πρῶτα ἡ Λετονία (LPV) τοῦ Ainārs Šlesers υἱοθετεῖ τό ἀμερικανικό ἐθνολαϊκιστικό μοντέλο, ἑστιάζοντας στόν κοινωνικό συντηρητισμό, τήν μείωση φόρων καί τίς περικοπές δαπανῶν, ἐνῷ ἐκφράζει σκεπτικισμό γιά τήν ἔνταξη τῆς Οὐκρανίας στό ΝΑΤΟ. Καταγράφει 12,7% στό PolitPro στά τέλη Σεπτεμβρίου 2026, διατηρῶντας τήν ἰσχυρή δυναμική προγενεστέρων μετρήσεων.
Παραλλήλως, ἡ εὐρωσκεπτικιστική Κυρίαρχη Ἐξουσία (SV), πού προσελκύει καί τήν ρωσσόφωνη μειονότητα, συγκεντρώνει 10,2%. Στόν ἀντίποδα, ἡ θεσμική δεξιά Ἑνωμένη Λίστα (AS / LAS), μετά τήν ἀνάληψη τῆς πρωθυπουργίας ἀπό τόν Andris Kulbergs τόν Μάιο τοῦ 2026, ἡγεῖται τῆς κούρσας μέ 23,7%, προτάσσοντας τήν στήριξη στήν Οὐκρανία.
Τήν ἴδια στιγμή, ἡ παραδοσιακή, φιλο-νατοϊκή Ἐθνική Συμμαχία (NA) ὑποχωρεῖ μεταξύ 5,5% καί 9,5%. Παρομοίως στήν Ἐσθονία, ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν τοῦ Μαρτίου, ἡ δυναμική τοῦ EKRE (Συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα) ἐπιβεβαιώνει τήν ἑδραίωση τοῦ ἐθνοσυντηρητικοῦ κύματος στήν Βαλτική. Τό EKRE συμπυκνώνει τόν εὐρωσκεπτικισμό καί τήν ἀντίθεση στήν μετανάστευση, προτάσσοντας τό δόγμα «Ἡ Ἐσθονία Πρῶτα».
Ἡ δεξιά στροφή ἐνισχύεται ἀπό τήν ἄνοδο τῆς κεντροδεξιᾶς Isamaa (Πατρίδα), ἐνῷ τό φιλελεύθερο κυβερνῶν Κόμμα Μεταρρυθμίσεων ὑφίσταται φθορά λόγῳ τοῦ κόστους ζωῆς, καθιστῶντας τόν ἐθνοσυντηρητισμό τόν κυρίαρχο πολιτικό πόλο στήν βαλτική περιφέρεια.
Ἡ διάσπασις τοῦ «cordon sanitaire» στίς Βρυξέλλες
Αὐτός ὁ εὐρωπαϊκός μετασχηματισμός δέν συνιστᾶ ἁπλό παρατηρητήριο γιά τήν Ἀθήνα. Λειτουργεῖ ὡς καταλύτης πού ἐπανακαθορίζει τούς ὅρους τοῦ ἐγχώριου πολιτικοῦ παιχνιδιοῦ καί ἀναδιαμορφώνει τήν ἀτζέντα ἐν ὄψει τῶν ἐθνικῶν ἐκλογῶν τῆς ἀνοίξεως τοῦ 2027.
Ἡ διαδικασία θεσμικῆς κανονικοποιήσεως τῆς σκληρῆς Δεξιᾶς δέν παράγεται στήν πολιτική περιφέρεια, ἀλλά στήν ἴδια τήν καρδιά τῶν Βρυξελλῶν. Ἡ ἡγεσία τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος (EPP), στό ὁποῖο ἀνήκει ἡ Νέα Δημοκρατία, ἔχει ἤδη ἐπιλέξει σέ σειρά κρίσιμων ψηφοφοριῶν στό Εὐρωπαϊκό Κοινοβούλιο –μέ αἰχμή τήν σκληρή γραμμή στήν μεταναστευτική πολιτική καί τήν ἀναθεώρηση τῆς πράσινης συμφωνίας– νά συμπλεύσει ἀνοιχτά μέ τήν ὁμάδα τῶν Εὐρωπαίων Συντηρητικῶν καί Μεταρρυθμιστῶν (ECR).
Ἡ τακτική αὐτή διασπᾶ στήν πράξη τό παραδοσιακό «cordon sanitaire» (ὑγειονομική ζώνη) ἀποκλεισμοῦ τῆς Δεξιᾶς. Ἔτσι, ἕνα ἐπιχειρηματολογικό σχῆμα ὑπέρ μιᾶς δεξιᾶς συμμαχίας στήν Ἑλλάδα δέν μπορεῖ πλέον νά ἀπορριφθεῖ εὔκολα ἀπό τούς πολιτικούς του ἀντιπάλους ὡς «ἀντιευρωπαϊκό» ἤ «ἀναχρονιστικό», ἐφ’ ὅσον ἡ ἴδια ἡ ἡγεσία τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως συνεργάζεται ἐκ συστήματος μέ παρόμοιες πολιτικές δυνάμεις.
Μ.Η.Τ. 232122