Ὅταν ἄλλαξαν τά πάντα στήν ἐνημέρωση

Πέρασαν, δυστυχῶς, πενῆντα δυό χρόνια ἀπό τήν ἔναρξη τῆς Μεταπολιτεύσεως καί τά πράγματα μᾶλλον ἔχουν πάει πρός τό χειρότερο.

Δέν ἀναφερόμεθα στά οἰκονομικά, τά ὁποῖα ἐξελίχθηκαν σέ ἐφιάλτη, ἀλλά στήν ἀποτυχία μας νά διαμορφώσουμε δημοκρατικούς, σωστούς καί, κυρίως, ὑπεύθυνους πολῖτες.

Δέν ἔχετε παρά νά ρίξετε μιά ματιά σέ ὅσα ἀναφέρονται καθημερινά στά «μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης», νά διαβάσετε τίτλους ἐφημερίδων, νά διαπιστώσετε –ἰδίοις ὄμμασι– τό πόσο λείπει ἡ νηφάλια, ἐποικοδομητική κριτική καί πόσο ἔχει δώσει τήν θέση της σέ ὕβρεις, ἀφορισμούς καί βωμολοχία.

Ἐμεῖς, πού ζήσαμε ὅλη αὐτή τήν πορεία, μποροῦμε νά θυμηθοῦμε μερικά «σημαδιακά» γεγονότα, πού ἄλλαξαν τά ἤθη πρός τό χειρότερο.

Ἕνα ἀπό αὐτά, τό ὁποῖο ζήσαμε ἐκ τῶν ἔσω καί ἀποτελέσαμε μέρος του, εἶναι ἡ εἰσαγωγή καί στήν χώρα μας τοῦ περίφημου «ταμπλόιντ», δηλαδή τῆς ἐφημερίδας τοῦ μικροῦ σχήματος.

Ἀπό τό καλοκαίρι τοῦ 1981 (παραλλήλως μέ τήν «Καθημερινή») ἄρχισα νά ἐργάζομαι στό ὑπό διαμόρφωση ἀκόμη «Ἔθνος» τοῦ Γιώργου Μπόμπολα, μέ διευθυντή τόν Ἀλέκο Φιλιππόπουλο. Ἤμουν –τότε– ὁ μοναδικός συντάκτης πού τοῦ ἐπετράπη ἀπό τόν Φιλιππόπουλο νά ἐργάζεται καί σέ ἄλλη ἐφημερίδα. «Ἐκτιμῶ τό γράψιμό σου καί σέ θέλω» μοῦ εἶπε, ὅταν μέ προσέλαβε, καθώς εἶχα ἀποφασίσει νά φύγω ἀπό τήν «Βραδυνή».

Ὁ μισθός μου στό «Ἔθνος» ἦταν τετραπλάσιος ἀπό ὅ,τι τῆς «Καθημερινῆς», ἀλλά εἶπα στόν Φιλιππόπουλο ὅτι δέν σκόπευα νά φύγω ἀπό ἐκεῖ. «Παιδί» τῆς Βλάχου, ἀπό τήν «Μεσημβρινή», ὁ ἀείμνηστος, μέ κατάλαβε.

Στίς συσκέψεις, λοιπόν, γιά τήν ἔκδοση τοῦ «Ἔθνους», διεπίστωσα ὅτι τό «ταμπλόιντ» χρειαζόταν δυνατούς τίτλους καί σχεδόν μονολεκτικούς! Ἄς ποῦμε, ἡ λέξη «Συντριβή» ἦταν ἕνα παράδειγμα. Τήν ἔκανες πρωτοσέλιδο τίτλο καί ὁ ἀναγνώστης ἔψαχνε τό θέμα στίς μέσα σελίδες, ἀφοῦ φυσικά ἀγόραζε τήν ἐφημερίδα. Θυμᾶμαι κάποιους τέτοιους τίτλους, ὅπως «Ψεύτης», «Δολοφόνοι», «Τήν τεμάχισε» καί ἄλλους, σύντομους, ἀλλά κραυγαλέους. Ἦταν ἡ ἀρχή γιά νά ἀλλάξει ὁ τρόπος ἐκφράσεως στόν Τύπο, ἀλλά καί ἡ διαμόρφωση ἑνός νέου κοινοῦ.

Σέ λίγο καιρό, τό «ταμπλόιντ» μετεφέρθη καί στήν «ἰδιωτική τηλεόραση», ἀφοῦ εἶχε προηγηθεῖ ἡ «ἐλεύθερη ραδιοφωνία». Ἕνα παράδειγμα: Ἐπί ἐποχῆς «σκανδάλου Κοσκωτᾶ», πού ἤμουν ἀρχισυντάκτης στό «Κανάλι Ἕνα» τοῦ Πειραιῶς, ἄγνωστοι μᾶς τηλεφωνοῦσαν καί ἔλεγαν: «Στό τάδε σημεῖο, κάτω ἀπό τό παγκάκι, ὑπάρχει κασέτα». Τρέχαμε, παίρναμε τήν κασέτα καί –χωρίς κἄν νά τήν ἀκούσουμε– τήν «βγάζαμε στόν ἀέρα», γιά νά «εἴμαστε οἱ πρῶτοι» πού μεταδίδαμε ἕνα «ντοκουμέντο».

Ἐκεῖνες οἱ κασέτες περιεῖχαν συνομιλίες ὑπουργῶν, παραγόντων, ἀστυνομικῶν κ.λπ. Δέν τίς ἀκούγαμε κἄν! Ἦταν κι αὐτή μιά ἔνδειξη τοῦ πῶς ἄλλαζε βιαίως τό ἐνημερωτικό τοπίο καί πῶς διεμορφώνετο ἕνα νέο εἶδος ἀκροατῶν.

Βεβαίως, τό «ταμπλόιντ» δέν ἔκανε πάντα καλό. Στήν σύσκεψη κατά τήν ὁποία τό ἀκραιφνῶς πασοκικό «Ἔθνος» ἄλλαξε «γραμμή», ἤμουν ὁ μόνος πού διαφωνοῦσε μέ τόν τίτλο «Πέφτει ὁ φαῦλος». Ὑπεστήριξα (ἔχοντας πληροφορίες ἀπό τό ΠΑΣΟΚ) ὅτι οἱ «πράσινοι μουτζαχεντίν» θά πάψουν νά ἀγοράσουν τήν ἐφημερίδα. Ὁ τίτλος ἐνεκρίθη, ἡ ἐφημερίδα κυκλοφόρησε καί ἀπο ἐκεῖνο τό σημεῖο ἄρχισε ἡ ἀντίστροφη μέτρηση. Τό «Ἔθνος» τῶν 250.000 φύλλων σήμερα δέν ὑπάρχει!

Ἀλλά γιά τήν Μεταπολίτευση καί τό «ξεστράτισμα» τῆς κοινῆς γνώμης θά μιλήσουμε καί σέ ἄλλες μας συναντήσεις…