Δύο Κράτη ἕνα Ἔθνος

ΕΙΝΑΙ ἐλάχιστα γνωστό, ἀλλά τίς ἡμέρες τῶν Ἰμίων ἡ κυπριακή Ἐθνική Φρουρά εἶχε κινητοποιηθεῖ, προκειμένου νά μετάσχει στήν προδιαγραφόμενη ἀντιπαράθεση μέ τήν Τουρκία. 

Ἴσχυε τότε τό Δόγμα τοῦ Ἑνιαίου Ἀμυντικοῦ Χώρου, τό ὁποῖο προέβλεπε πώς τό μέτωπο τοῦ ἑλληνισμοῦ ἐκτείνεται ἀπό τόν Ἕβρο μέχρι τήν Κύπρο. Ὅτι ἐπίθεσις σέ ὁποιοδήποτε σημεῖο αὐτῆς τῆς γραμμῆς θά σήμαινε ἐμπλοκή καί τῆς Ἑλλάδος καί τῆς Κύπρου.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Δύο Κράτη, ἕνα Ἔθνος. Αὐτές οἱ τέσσερεις λέξεις ἦταν ἡ πεμπτουσία τοῦ Δόγματος.

Καί καθώς ὁ ἑλληνισμός προσβλέπει πάλι σέ αὐτό τό Δόγμα, θά ἀνατρέξουμε στήν διαμόρφωσή του. Ὅλα ἄρχισαν περί τά μέσα τῆς δεκαετίας τοῦ ’80, ὅταν ὁ τότε Πρωθυπουργός Ἀνδρέας Παπανδρέου ταξίδεψε στήν Κύπρο καί συναντήθηκε μέ τόν Πρόεδρο Σπῦρο Κυπριανοῦ.

Τό στρατηγικό πλαίσιο πολιτικῆς πού ἀποφασίσθηκε γιά τό Κυπριακό, προέβλεπε τήν προσπάθεια ἐντάξεως τῆς Κύπρου στήν τότε ΕΟΚ καί στήν διαμόρφωση ἑνός ἑνιαίου ἀμυντικοῦ δόγματος, τό ὁποῖο θά συνέδεε τίς στρατιωτικές δυνατότητες τῆς Ἑλλάδος μέ αὐτές τῆς Κύπρου. Ἀπώτερος σκοπός ἡ ἀντιμετώπισις ὁποιασδήποτε νέας ἀπειλῆς ἀπό τήν Τουρκία καί μύχιος πόθος ἡ ἀπελευθέρωσις. Δειλά στήν ἀρχή καί ξεκάθαρα κατά τήν κορύφωση τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Δόγματος, οἱ κοινές ἀσκήσεις πού διεξάγονταν ὁλοκληρώνονταν μέ τήν ἐκφώνηση τῶν διαταγῶν πού καλοῦσαν τά τμήματα νά συνεχίσουν τήν προέλαση «μέχρι θαλάσσης».

Τό Δόγμα τοῦ Ἑνιαίου Ἀμυντικοῦ Χώρου δέν ἦταν μιά ἀσπίδα προστασίας μέ τήν ὁποία θά ἐκαλύπτετο ἡ Κύπρος, προκειμένου νά αἰσθάνονται ἀσφάλεια οἱ Κύπριοι Ἕλληνες, ἀλλά προέβλεπε συγκεκριμένες ἐνέργειες πού ἄρχισαν νά ἐφαρμόζονται ἀπό τό 1987: Τίς περιγράφει σέ ἀνάρτησή του ὁ πτέραρχος Στυλιανός Πετρουλάκης, ὁ ὁποῖος ἀπό διάφορες θέσεις ἀσχολήθηκε μέ τήν ἐφαρμογή τοῦ Δόγματος γιά περισσότερο ἀπό μιά δεκαετία. Γράφει ὅτι τό Δόγμα προέβλεπε:

1. Ἑνιαῖο μέτωπο ἀπό τόν Ἕβρο μέχρι καί τήν Κύπρο. Πόλεμος στήν Κύπρο πόλεμος καί στήν Ἑλλάδα καί ἀντίστροφα.

2. Τήν ἐνίσχυση τῆς Ἐθνικῆς Φρουρᾶς μέ σύγχρονα ἅρματα μάχης, πυροβόλα ὅπλα, ἀντιαεροπορικά ὅπλα, ἑλικόπτερα, ραντάρ, βλήματα, κ.λπ.-κ.λπ.

3. Τήν ἀνάπτυξη σύγχρονων ἠλεκτρονικῶν καί τηλεπικοινωνιακῶν ἐγκαταστάσεων καί μέσων.

4. Τήν κατασκευή κατάλληλων στρατιωτικῶν ὑποδομῶν, ἀεροδρόμιο Πάφου, ἐγκαταστάσεις ραντάρ, κ.λπ.-κ.λπ.

5. Τήν κοινή σχεδίαση καί τήν διεξαγωγή κοινῶν ἀσκήσεων.

Οἱ Πρόεδροι, Κυπριανοῦ μέχρι τέλος τοῦ 1987 καί Γ. Βασιλείου, 1988-1993, φρόντισαν γιά τήν ἀγορά σύγχρονων ὅπλων καί τή δημιουργία τῶν ὑποδομῶν, ἀλλά δέν δέχθηκαν τή δημοσιοποίηση τοῦ κοινοῦ δόγματος καί τή διεξαγωγή κοινῶν ἀσκήσεων μέ τήν Ἑλλάδα.

Ἀντίθετα τό 1994, μέ τήν κυβέρνηση ξανά τοῦ Ἀνδρέα Παπανδρέου στήν Ἑλλάδα καί Πρόεδρο τόν Γλαῦκο Κληρίδη στήν Κύπρο, δημοσιοποιήθηκε ἡ ὕπαρξη τοῦ ἑνιαίου ἀμυντικοῦ δόγματος καί ξεκίνησε ἡ κοινή ἐκτέλεση ἀσκήσεων μέ ἀεροπορική ὑποστήριξη στό νησί.

Ὁ πτέραρχος μᾶς θυμίζει ὅτι τό 1994 ὑπουργός Ἐθνικῆς Ἀμύνης στήν Ἑλλάδα ἦταν ὁ Γεράσιμος Ἀρσένης. Καί ἐμεῖς θυμόμαστε τόν ὑπουργό αὐτόν νά δίδει ἀπάντηση στήν ἐρώτηση δημοσιογράφου πού ἀμφισβήτησε τήν δυνατότητα τῆς Ἑλλάδος νά ἀνταποκριθεῖ στίς ἀπαιτήσεις τοῦ Δόγματος. Μία μόνο λέξη: «Βλακεῖες». Καί διευκρίνισε ὅτι ὅπως ἔχουμε ὑποχρέωση νά ἀμυνθοῦμε σέ κάθε σημεῖο τῆς ἑλληνικῆς ἐπικρατείας, ἔχουμε ὑποχρέωση νά ἀμυνθοῦμε καί στήν Κύπρο.

Δύο Κράτη, ἕνα Ἔθνος.

Ἡ παραγγελία τῶν πυραύλων S-300 ἀπό τόν Πρόεδρο Κληρίδη ὑπῆρξε ἡ κορωνίς τῆς ἐξοπλιστικῆς προσπαθείας τῆς Κύπρου, ἡ ὁποία εἶχε ἀγοράσει ἅρματα μάχης, μαχητικά ἑλικόπτερα καί συστήματα ρουκετῶν ἐδάφους-ἐδάφους ἀπό τήν Ρωσσία, ἀντιαεροπορικά ἀπό τήν Γαλλία καί τήν Ἰταλία, ναυτικούς πυραύλους Exocet ἐπακτίου ἀμύνης αὐτοκινούμενα πυροβόλα καί εἶχε ἐντάξει ἐκσυγχρονισμένα γαλλικά ἅρματα πού παραχωρήθηκαν ἀπό τήν Ἑλλάδα.

Ἦταν ἡ κυβέρνησις Σημίτη πού ἀπέτρεψε τήν παραλαβή τῶν S-300 ἀπό τήν Κύπρο γιά νά ἄρει ἐν τέλει τό Δόγμα τοῦ Ἑνιαίου διά τοῦ ἀνακοινωθέντος τῆς Μαδρίτης, τό ὁποῖο συνυπέγραψε μέ τόν Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ. Στόχος ἦταν «ἡ ὁμαλοποίησις τῶν σχέσεων» ἀνάμεσα στίς δύο χῶρες. Μιά φιλολογία δηλαδή ἀνάλογη ἀνάλογη μέ τίς αἰτιάσεις κάποιων κατευναστικῶν τούς ὁποίους ἀκοῦμε σήμερα. Ἀλλά τόσο ἀπό τόν Σημίτη, τότε, ὅσο καί ἀπό τούς σημερινούς θιασῶτες τῶν «ἤρεμων νερῶν» διαφεύγει κάτι θεμελιῶδες.

Ὅτι ἦταν τό Δόγμα τοῦ Ἑνιαίου Ἀμυντικοῦ Χώρου πού θωράκισε τήν Κύπρο ὁ μοναδικός λόγος γιά τόν ὁποῖο ἡ Τουρκία ἔδειξε διάθεση ἀποδοχῆς μιᾶς λύσεως τοῦ Κυπριακοῦ. Μόλις ὅμως τό Δόγμα κατηργήθη ἐπανῆλθε στήν γνωστή ἀδιάλλακτη τακτική της καί ὁδήγησε σέ ναυάγιο τίς διαπραγματεύσεις πού ἀκολούθησαν, γιά νά ἐπιβάλλει τήν θεωρία της γιά «λύση» δύο κρατῶν στήν Μεγαλόνησο.»