Ἡ κατά Γεώργιον Ζαμπέτα «ψυχούλα» καί ἡ Ἀποκριά

Εἶναι ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει μέ τά ἀποδημητικά πουλιά, πού ἔρχονται καί ξαποσταίνουν στά λιγοστά νερά τοῦ Κηφισοῦ, στήν παραλία τοῦ Μοσχάτου. Χιλιάδες χρόνια τώρα, ἔρχονται ἀπό ἔνστικτο κι ἄς ἔχει μπαζωθεῖ κατά τρόπο αἰσχρό τό ποτάμι.

Ἔτσι κι ἐγώ, κάθε πού μπαίνει ὁ Φεβρουάριος, νοιώθω κάτι νά πεταρίζει στό στῆθος μου. «Χτυπάει ἡ Ἀποκριά» ἔλεγε ἡ γιαγιά μου, ὅταν ἀρχίζαμε τίς ἑτοιμασίες γιά τό καρναβάλι. Τί ἑτοιμασίες, δηλαδή, λίγο κρασί, πολλή μουσική καί οἱ φίλοι μας. Ἀλλά ἦταν ὄμορφα! Ἔβλεπα χθές μιά παλιά ἑλληνική ταινία. Τό κάνω συχνά, γιατί θέλω νά μήν ξεχάσω ἀπό ποιά Ἑλλάδα ἔρχομαι καί σέ ποιά Ἑλλάδα πρέπει νά γυρνᾶμε, ἄν θέλουμε νά ἐξακολουθήσει νά ὑπάρχει αὐτή ἡ πατρίδα.

Ἦταν κάποιες σκηνές ἀπό τό πατρινό καρναβάλι. Ἡ μπάντα, λοιπόν, τοῦ Δήμου Πατρέων ἔπαιζε «Εἰς τόν ἀφρό τῆς θάλασσας», παιάνιζε «Λεμονάκι μυρωδᾶτο», θύμιζε ὅτι «σέ γέλασε, Παρασκευούλα μου, τό δημαρχόπουλο», ἔδινε στά φόρτε τήν «Ροζαμούντα», ἀλλά καί κάποια κομμάτια ἀπό τόν «Βαφτιστικό» τοῦ Σακελλαρίδη. Ἄντε σήμερα ν’ ἀκούσεις ἑλληνικό ἦχο στήν Πάτρα! Βραζιλιάνικα, πορτορικάνικα, κολομβιάνικα. Ἀλλά οὔτε νότα ἑλληνική. Μόνο ἐκεῖνο τό «Πατρινό καρναβάλι γιά πάντα» κι αὐτό σπανίως.

Τί μᾶς ἔπιασε, βρέ παιδιά, καί λησμονήσαμε τά δικά μας; Πῶς μᾶς ἔπνιξε ἡ ξενολαγνεία; Πῶς μᾶς ξεδόντιασε ἡ ἀλλοίωση τῶν κοινωνικῶν διαστωματώσεων στίς πόλεις μας; Πῶς μᾶς ἔφεραν τούμπα τα «σόσιαλ» καί αὐτό τό φθοροποιό «γυαλί», πού προβάλλει ὅ,τι ξενόφερτο, ὅ,τι βίαιο, ὅ,τι ἀντικοινωνικό;

Ποῦ πῆγαν τά οἰκογενειακά τραπέζια, οἱ κοινωνικές σχέσεις, τά ἀποκριάτικα γλέντια «ρεφενέ»; Γιατί κλείσαμε τά σπίτια μας καί τρέχουμε στά μπαράκια, στίς «αἴθουσες δεξιώσεων», στά «μαγαζιά»; Γιατί διαλύσαμε τήν γειτονιά, τίς παρέες, ὅλα ἐκεῖνα πού φώναζαν «νά τί θά πεῖ Ἑλλάδα»;

Δηλαδή κορόϊδα εἶναι οἱ Σκωτσέζοι, πού κυκλοφοροῦν μέ τά «κίλτ» καί χοεύουν στίς γιορτές τους τούς ἐθνικούς τους χορούς; Πῶς ἀλλοιῶς θά διατηρήσεις ἐκεῖνα πού σέ ξεχωρίζουν ἀπό τούς ἄλλους; Τί δουλειά ἔχουμε ἐμεῖς μέ ἐκεῖνα πού κάνουν οἱ Βραζιλιάνοι στό «σαμπαδρόμιο»; Δικά τους ἔθιμα εἶναι καί φέρνουν στήν πατρίδα τους ἑκατομμύρια ξένους γιά νά ξεφαντώσουν. Ἐμεῖς ἐδῶ, γιατί κάνουμε τούς Βραζιλιάνους;

Τί σχέση ἔχουμε μέ τά δικά τους; Τούς ἀγαπᾶμε, ἔχουμε κι ἐδῶ βραζιλιάνικη κοινότητα, ὅπως ἔχουν κι ἐκεῖνοι ἑλληνική. Ἀλλά γιατί ἡ μουσική μας ἔγινε «λάτιν»; Ξεχάσαμε τά δικά μας; «Μέ χορούς κυκλωτικούς» μεγάλωσε ἡ Ἑλλάδα, ἀγαπητοί. Δέν μεγάλωσε μέ σάμπα, ρούμπα καί σάλσες. Κύκλο καί πιασμένοι χέρι-χέρι χορεύαμε οἱ Ἕλληνες. Τά συρτά μας, τά καλαματιανά μας, τά ἠπειρώτικα, τά θρακιώτικα, τά ποντιακά.

Ὅλα χέρι-χέρι. Τί γίναν ὅλα ἐκεῖνα; Μήπως πρέπει οἱ Δῆμοι, πού σχεδόν ὅλοι, τά τελευταῖα χρόνια, φτιάχνουν μπάντες καί ὀρχῆστρες, νά ἀρχίσουν νά διδάσκουν καί τά ἑλληνικά μουσικά θέματα τῆς Ἀποκριᾶς;

Καημό τό ’χω νά πάω σέ ἀποκριάτικο γλέντι καί ν’ ἀκούσω «Λέ-, μωρέ λέμο-νάκι μυρωδᾶτο!» καί νά μήν πέσω στίς σάλσες καί τίς σάμπες. Δέν λέω, καλά καί ἄκρως τερπνά γιά τούς ὀφθαλμούς ὅλα αὐτά. Ἀλλά, ὅπως ἔλεγε ὁ διδάσκαλος Γεώργιος Ζαμπέτας, ὑπάρχει καί ἡ «ψυχούλα». Γιατί τήν ξεχνᾶμε, τήν ἔρμη;