Ἐπιστροφή ὁλοταχῶς στήν ἐποχή τοῦ Ντίκενς

«Ὅπου ἤσανε ἐκεῖ μέσα. Πήγαινες στά μπάνια, μύριζε. Πήγαινες στήν λάντζα μύριζε. Παντοῦ μύριζε. Τούς τό λέγαμε, ἀλλά δέν ἔκαναν τίποτα»…

Ἡ γυναῖκα πού μιλοῦσε στήν τηλεόραση εἶναι ἐργαζόμενη στό μοιραῖο ἐργοστάσιο, ὅπως ἦταν καί ἡ κόρη της, ἡ ὁποία, ὅμως, βρέθηκε μέσα στήν μονάδα, τήν ὥρα τῆς ἐκρήξεως…

Ὅποιος διαθέτει στοιχειώδη λογική, ἀντιλαμβάνεται ἀμέσως ὅτι ἡ ἔκρηξη –ἄν δέν προέρχεται ἀπό πυροδότηση ἐκρηκτικοῦ μηχανισμοῦ ἤ ἀπό ἐπίθεση μέ κάποιο βλῆμα– ὀφείλεται σέ διαρροή ὑγραερίου.

Αὐτή ἡ φράση «τούς λέγαμε, ἀλλά δέν ἔκαναν τίποτα» εἶναι συγκλονιστική. Καί μήν σπεύσουμε ὁρισμένοι νά ποῦμε «ἀφοῦ μύριζαν τό ἀέριο, ἀφοῦ ὑπῆρχε φόβος ἐκρήξεως, γιατί δέν πῆγαν νά τό καταγγείλουν στίς ἀρχές;».

Ἀλήθεια, γιατί; Ἄς κάνουμε τώρα ἐμεῖς μιάν ἐρώτηση. Ἔχετε ποτέ ἐργασθεῖ σέ χῶρο πού δέν ἱκανοποιεῖ τίς ἀπαιτήσεις σας, πού ἡ ἀμοιβή δέν εἶναι ἱκανοποιητική, πού ἡ πληρωμή καθυστερεῖ, πού τά ἔνσημα «μπαίνουν-δέν μπαίνουν», πού …ἕνα σωρό «πού»;

Ἔχετε ποτέ σκεφθεῖ ὅτι ἄν καταγγείλετε, ἄν μιλήσετε, ἄν «βγεῖτε μπροστά», τό πιθανώτερο εἶναι νά χάσετε τήν ἐργασία σας κι ὕστερα νά ψάχνετε ματαίως γιά τήν ἑπομένη, ἀφοῦ τό σῆμα ὅτι «ἔφυγε καταγγέλλοντας» θά ἔχει διαδοθεῖ σέ ὅλες τίς γύρω ἐπιχειρήσεις;

Τί κάνεις, λοιπόν, ὅταν βλέπεις ὅτι κάτι μυρίζει, ὅταν φοβᾶσαι ὅτι μπορεῖ νά πάθουμε μεγάλο κακό ἐδῶ μέσα, ὅτι πρέπει νά πάω νά τά πῶ στό σωματεῖο, ἀλλά ἅμα μέ διώξουν πάει τό μεροκάματο;. Κάνεις …τόν σταυρό σου καί λές «Ὁ Θεός νά βάλει τό χέρι του!»

Κι ἔτσι, μπορεῖς ἄνετα τό βράδυ νά πᾶς στήν γιορτή γιά τήν κοπή τῆς Βασιλόπιττας τῆς ἐπιχειρήσεως, νά πιεῖς καί κανά-δυό ποτηράκια, νά πάρεις καί τό κομμάτι σου φεύγοντας καί νά πᾶς νά πιάσεις τήν θέση σου στήν νυχτερινή βάρδια, ὅπου ἔχεις ζητήσει νά ἐνταχθεῖς, ἀφοῦ τό πρωί τά παιδιά πᾶνε σχολεῖο καί «πρέπει νά εἶσαι σπίτι».

Ναί, ὅλα αὐτά, μπορεῖ νά μοιάζουν περίεργα σέ πολλούς, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τήν εὐτυχία νά ἐργασθοῦν στήν ζωή τους ὑπό καλές συνθῆκες καί νά φθάσουν μέχρι τήν σύνταξή τους. Ἀλλά ἄς ἔλθουμε στήν θέση τῶν πολλῶν, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπό συνθῆκες δύσκολες, συχνά, πολύ συχνά, ἀνασφαλεῖς καί ἐκτεθειμένοι σέ ἕνα σωρό κινδύνους, ἀλλά στό βάθος τῆς πόρτας βλέπουν τό ὅτι ἄν ἀπολυθοῦν –ἰδίως ἄν ἔχουν καί κάποια ἡλικία– μπορεῖ νά βρεθοῦν τήν ἄλλη στιγμή στόν δρόμο;

Κάθομαι καί σκέπτομαι ὅτι ἡ ἀνθρωπότης ἐπιστρέφει ὁλοταχῶς στήν ἐποχή τοῦ Ντίκενς, στήν ἐποχή τῆς μεγάλης φτώχειας καί τοῦ μεγάλου πλούτου. Στήν πατρίδα μας ἤμασταν μακρυά ἀπό τέτοιες καταστάσεις, μέχρι τά μέσα τοῦ ’90. Σήμερα, ἔχουμε ἤδη ὑπό κατασκευή (καί πανηγυρίζουμε) τό πρῶτο κάστρο τοῦ πλούτου, στό Ἑλληνικό. Ἕναν χῶρο ὅπου θά ζοῦν οἱ προνομιοῦχοι καί πού ἡ πλέμπα θά περνᾶ ἀπ’ ἔξω καί ἀπό ὑπόγεια σήραγγα, γιά νά μήν ἐνοχλεῖ τούς ἔχοντες καί κατέχοντες. Καί κανείς δέν θά ρωτήσει ἄν πολλοί ἀπό τούς ἔχοντες ὅταν τούς ἔλεγαν οἱ ἐργαζόμενοι στίς ἐπιχειρήσεις τους ὅτι «κάτι μυρίζει», ἔκαναν ὅτι δέν ἀκοῦν.

Μακάρι νά ἀλλάξουμε ρότα, ἀλλά δέν μᾶς βλέπω καί τόσο πρόθυμους ἤ τόσο ἱκανούς…