Τό ΝΑΤΟ σέ νευρική κρίση

Ἦταν νά μήν γίνει ἡ ἀρχή

Ἡ πρόσφατη Σύνοδος τοῦ ΝΑΤΟ θά μείνει στήν ἱστορία ὄχι γιά τίς ἐξοπλιστικές συμφωνίες δισεκατομμυρίων πού ὑπεγράφησαν, στίς ὁποῖες συμμετέχουν φυσικά καί ἀμερικανικές ἑταιρεῖες, ἀλλά γιά τό ἀπόλυτο γεωπολιτικό real estate πού ἐπεχείρησε νά ἐπιβάλει ὁ Ντόναλντ Τράμπ.

Καί ἐντός αὐτοῦ τοῦ κλίματος νευρικῆς κρίσεως, ἡ Τουρκία ἀπεδείχθη ἡ μεγάλη εὐνοημένη. Ἡ Ἄγκυρα, ἐπειδή ἴσως στό μυαλό τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου δέν ἀνήκει στήν Εὐρώπη, γλύτωσε ἀπό τό μένος του. Διότι γιά τούς ὑπολοίπους Εὐρωπαίους ἑταίρους ἡ ἐπίθεσις ἦταν δριμεῖα καί προσωπική.

Ὁ Τράμπ δέν ἐδίστασε νά ἐπιτεθεῖ εὐθέως στήν Βρεταννία, τήν Γαλλία, τήν Γερμανία, ἀλλά καί στήν ἄλλοτε στενή του σύμμαχο, Ἰταλία, κατηγορῶντας τες ὀνομαστικῶς ὅτι στόν πόλεμο μέ τό Ἰράν –ἕναν πόλεμο τόν ὁποῖον, ἄς μήν ξεχνιόμαστε, ξεκίνησε ὁ ἴδιος, χωρίς κἄν νά τούς συμβουλευθεῖ– τοῦ ἔκλεισαν τίς βάσεις τους καί δέν προσέφεραν τήν ἐλαχίστη βοήθεια. Ἐξέφρασε τό παράπονο ὅτι οἱ ΗΠΑ ἔχουν ξοδεύσει ἕνα τρισεκατομμύριο δολλάρια γιά νά προστατεύουν τήν Εὐρώπη, καί ἐκείνη τούς ἐγύρισε τήν πλάτη. Ὅσο γιά τήν Ἱσπανία; Τήν… βάφτισε μέ συνοπτικές διαδικασίες «χαμένη ὑπόθεση» καί «χειρότερο ἑταῖρο», ἐπειδή δέν πληρώνει γιά τίς ὑποχρεώσεις της, ἀπειλῶντας θεούς καί δαίμονες μέ διακοπή κάθε ἐμπορικῆς συναλλαγῆς.

Τό πραγματικό παραλήρημα ὅμως ἐπεφυλάσσετο γιά τό θέμα τῆς Γροιλανδίας. Ὁ Γενικός Γραμματεύς, Μάρκ Ροῦττε, προσεπάθησε νά λειτουργήσει ὡς πυροσβέστης, ὑπενθυμίζοντάς του τήν συμφωνία πού εἶχαν ὑπογράψει παλαιότερα στό Νταβός γιά αὔξηση τῆς ἀμερικανικῆς στρατιωτικῆς παρουσίας στό νησί. Ἀντί ὅμως νά ἠρεμήσει τόν Τράμπ, τοῦ… ἄνοιξε τήν ὄρεξη. Ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος ἤρχισε νά ὠρύεται ἐμπρός στά μάτια τοῦ Ροῦττε, φωνάζοντας ὅτι ἡ Γροιλανδία εἶναι πολύ σημαντική γιά τίς ΗΠΑ ἀλλά καθόλου γιά τήν Δανία.

Ἐνθυμήθηκε μάλιστα τόν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, λέγοντας μέ ἀπίστευτο κυνισμό πώς «ὅταν οἱ Ναζί κατέλαβαν τήν Δανία σέ λιγώτερο ἀπό μία ἡμέρα, μᾶς ζήτησαν νά ἀναλάβουμε τήν Γροιλανδία, καί ἐμεῖς, βλακωδῶς, τούς τήν δώσαμε πίσω». Κατέληξε νά δηλώνει δυσαρεστημένος μέ τό ΝΑΤΟ, ἐπειδή δέν τόν στηρίζει γιά νά ἀποκτήσει τόν ἔλεγχο τοῦ νησιοῦ. Ἡ πληρωμένη ἀπάντησις ἦρθε σέ αὐστηρό ὕφος ἀπό τήν Δανή Πρωθυπουργό Μέττε Φρεντέρικσεν, ξεκαθαρίζοντας τό αὐτονόητο: ἡ Γροιλανδία δέν πωλεῖται καί ἡ Δανία θά ὑπερασπισθεῖ κάθε ἑκατοστό τῆς κυριαρχίας της.

Εἶναι σαφές ὅτι αὐτό τό σκηνικό δέν παραπέμπει σέ μία ἰσχυρή καί ἀξιόπιστο Συμμαχία, ἀλλά ἐπιβεβαιώνει τίς βαθειές διαλυτικές της τάσεις. Στό σημεῖο πού ἐφθάσαμε, ὅσοι δέν ἔγιναν λεκτικός στόχος τοῦ Τράμπ πρέπει νά νοιώθουν καί τυχεροί. Εἶναι ἡ πρώτη φορά πού ἕνας Ἀμερικανός Πρόεδρος ἀνοικτά διεκδικεῖ ἐδάφη ἑνός ἐπισήμου συμμάχου, ἀντικαθιστῶντας τό Διεθνές Δίκαιο μέ μία στενῶς συναλλακτική πολιτική τοῦ «πᾶρε-δῶσε». Αὐτή ἡ στάσις, σέ συνδυασμό μέ τά ἐγκώμια πρός τό τουρκικό ἀναθεωρητικό καθεστώς, ὄχι μόνον διασπᾶ τήν Συμμαχία, ἀλλά ἀποθρασύνει καί τούς ἀντιπάλους της.

Καί τό πιό εἰρωνικό; Ὁ μόνος πού ὕψωσε ἀνάστημα καί προέβαλε ἀντιστάσεις δημοσίως δέν ἦταν κάποιος Εὐρωπαῖος ἡγέτης, ἐξ αὐτῶν πού ἔτρεμαν στίς γωνιές, ἀλλά ἕνας μή-νατοϊκός: ὁ Μπενιαμίν Νετανυάχου. Σέ συνέντευξή του στό CNN, ὁ Ἰσραηλινός Πρωθυπουργός ἐτάχθη ἀνοικτά κατά τῆς πωλήσεως τῶν F-35 στήν Τουρκία, λέγοντας τά πράγματα μέ τό ὄνομά τους. Ὅτι ἡ Ἄγκυρα ἀπειλεῖ τήν Ἑλλάδα, κατέχει τήν μισή Κύπρο καί ἐπιθυμεῖ νά καταστρέψει τήν χώρα του. Ὅταν οἱ ἐπίσημοι σύμμαχοι σιωποῦν γιά νά μήν κακοκαρδίσουν τόν Λευκό Οἶκο, οἱ «τρίτοι» ἀναλαμβάνουν νά ποῦν τίς πιό σκληρές ἀλήθειες. Ἴσως ἐπειδή μποροῦν…