Οἱ στόχοι δέν ἐπετεύχθησαν – Ἡ συμφωνία Ὀμπάμα τοῦ 2015
«Τόσο κοντά», ἀλλά καί τόσο μακριά ἀπό τό τέλος τοῦ πολέμου στήν Μέση Ἀνατολή! Ὁ Πρόεδρος Τράμπ διαβεβαιώνει ἐδῶ καί λίγες ἡμέρες ὅτι «εἴμαστε πολύ κοντά» στήν συμφωνία μέ τό Ἰράν, ἀλλά, ὅπως κατ’ ἐπανάληψιν συνέβη μέχρι τώρα, οἱ ἐξαγγελίες του διαψεύδονται ἀπό τά πράγματα. Πράγματι, οἱ ΗΠΑ ἔχουν ὁδηγηθεῖ στό μεγαλύτερο φιάσκο τῆς ἱστορίας τους, καθώς, ἀκόμη καί ἄν ὑπογραφεῖ συμφωνία τερματισμοῦ τῶν ἐχθροπραξιῶν, οἱ διακεκηρυγμένοι στόχοι τους, ὁ λόγος γιά τόν ὁποῖο ἐξαπέλυσαν αὐτόν τόν πόλεμο, δέν θά ἔχουν ἐπιτευχθεῖ.
Νά θυμίσουμε ὅτι οἱ ΗΠΑ διεκήρυξαν πώς θά ἀποτρέψουν πάσῃ θυσίᾳ τήν ἀπόκτηση πυρηνικῶν ὅπλων ἀπό τό Ἰράν θέτοντας ὑπό ἔλεγχο τό οὐράνιο πού διαθέτει ἡ χώρα. Τελικῶς, ἀπό ὅ,τι φαίνεται, ἀποδέχονται τήν διαβεβαίωση τῆς Τεχεράνης ὅτι δέν θά ἀναπτύξει πυρηνικά ὅπλα, χωρίς ὅμως νά συμφωνηθοῦν διαδικασίες ἐλέγχου. Κατά τοῦτο, ἡ συμφωνία τήν ὁποία εἶχε ἐπιτύχει ὁ Μπαράκ Ὀμπάμα τό 2015 μέ τό καθεστώς της Τεχεράνης ἦταν κατά πολύ καλύτερη. Τό ἐπεσήμανε μέ δηλώσεις του, διόλου κολακευτικές γιά τόν Τράμπ, ὁ πρώην Πρόεδρος. Ἔγινε δηλαδή ἕνας πόλεμος γιά νά φθάσουν οἱ ΗΠΑ σέ μιά συμφωνία χειρότερη ἀπό αὐτήν πού ὑπῆρχε. Ἄν αὐτό δέν εἶναι φιάσκο γιά τήν μεγαλύτερη ὑπερδύναμη τοῦ κόσμου, ὁ Πρόεδρος τῆς ὁποίας διεκδικεῖ γιά τόν ἑαυτό του τόν τίτλο του «πλανητάρχου», τότε δέν ξέρουμε πῶς νά τό ὀνομάσουμε.
Τό δεύτερο ἐξ ἴσου σημαντικό καί ἴσως σημειολογικῶς πλέον ἐξόφθαλμο εἶναι τό γεγονός ὅτι δέν ἐπετεύχθη οὔτε ὁ ἐπίσης διακεκηρυγμένος στόχος τῆς ἀνατροπῆς τοῦ καθεστῶτος τῶν μουλάδων. Μπορεῖ νά ἐξολοθρεύθηκαν πολλά προβεβλημένα στελέχη τοῦ καθεστῶτος, μέ πρῶτον τόν ἀνώτατο ἡγέτη Ἀλῆ Χαμενεΐ, ἀλλά οἱ δομές τοῦ καθεστῶτος παρέμειναν ἰσχυρές. Τό θεοκρατικό σύστημα ἀντέχει. Καί ὄχι μόνον αὐτό.
Ἔχει ἐξαλειφθεῖ πλήρως κάθε ἀντίδρασις. Ἀπό τήν ἡμέρα πού ἐξεδηλώθησαν οἱ ἀμερικανικές ἀεροπορικές ἐπιθέσεις, δέν ἔχει γίνει οὔτε μία διαδήλωσις, δέν ὑπάρχει οὔτε μία διαμαρτυρία στό ἐσωτερικό τοῦ Ἰράν, τό ὁποῖο μέχρι τότε συγκλονιζόταν ἀπό βίαια ἐπεισόδια. Ἡ ἐπίθεσις ὅμως ἐπέτρεψε στό καθεστώς νά ἐπιβάλει σκληρότερα μέτρα καταστολῆς, ἀλλά καί οἱ πολῖτες συσπειρώθηκαν γύρω ἀπό τήν –ἔστω μισητή– ἡγεσία τους ἔναντι τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐχθροῦ. Ἡ ἐπίθεσις δηλαδή ἰσχυροποίησε τό καθεστώς τό ὁποῖο ἡ Οὐάσιγκτων ἤθελε νά ἀνατρέψει.
Τό τραγικό εἶναι ὅτι ἡ εἰκόνα τήν ὁποία ἔδιδε ἡ ἡγεσία τῶν ΗΠΑ δέν ἁρμόζει στό κῦρος καί τήν ὑπόστασή της. Ὁ Ἀμερικανός Πρόεδρος ἀπό τήν μία ἐπέμενε ὅτι ἐπίκειται ἡ ὑπογραφή συμφωνίας, ἐνῷ λίγο ἐνωρίτερα ἀπειλοῦσε τό Ἰράν μέ «ὁλοκληρωτική ἐξαφάνιση», καί ἀπό τήν ἄλλη ἠσχολεῖτο μέ τήν ὀργάνωση μεγάλης φιέστας στόν Λευκό Οἶκο γιά νά ἑορτάσει τά… γενέθλιά του. Τήν ἴδια στιγμή, κατηγοροῦσε τόν σύμμαχό του Μπενιαμίν Νετανυάχου, ὁ ὁποῖος βεβαίως τόν εἶχε παρασύρει σέ αὐτήν τήν περιπέτεια, ἀλλά δέν ἐπιτρέπεται στόν Πρόεδρο τῆς ὑπερδυνάμεως νά παρασύρεται.
Εἶναι τραγικό, ἀλλά ἡ ἡγεσία τοῦ Ἰράν, οἱ θρησκόληπτοι φανατικοί μουλάδες, φαίνονται σοβαρότεροι ἀπό τόν Πρόεδρο τῶν ΗΠΑ. Ἡ στάσις τους χαρακτηρίζεται ἀπό συνέπεια καί σοβαρότητα. Ἔχουμε φθάσει σέ σημεῖο νά περιμένουμε ἀπό τήν Τεχεράνη νά ἐπιβεβαιώσει ἤ νά διαψεύσει αὐτά πού μέ εὐκολία, καί μέ ἐπιπολαιότητα ἐνδεχομένως, ἐξαγγέλλει ὁ Τράμπ σχετικῶς πρός τήν ἐξέλιξη τῶν ἐπαφῶν.
Ἡ ἱστορία τῶν ΗΠΑ εἶναι ἱστορία ἐπιτυχιῶν. Συνέβαλαν καθοριστικῶς στή νίκη δύο παγκοσμίων πολέμων καί κατόρθωσαν νά ἐπικρατήσουν στόν Ψυχρό Πόλεμο ὁδηγῶντας σέ διάλυση τήν ἀντίπαλό τους Σοβιετική Ἕνωση. Στήν Μέση Ἀνατολή ὅμως δέν τά πῆγαν καλά. Ἐπί προεδρίας Τζό Μπάιντεν ὑπέστησαν τήν ταπείνωση νά ὑποχρεωθοῦν νά ἀποχωρήσουν ἀτάκτως ἀπό τό Ἀφγανιστάν, ὅπου ἐπανεγκαθιδρύθηκε τό καθεστώς τῶν Ταλιμπάν, τό ὁποῖο πολεμοῦσαν εἰς μάτην ἐπί μία εἰκοσαετία.
Καί τώρα τό Ἰράν. Ὁ Πρόεδρος Τράμπ ξεκίνησε προσβλέποντας σέ μιά σύντομη νίκη. Περίμενε νά ἀνατρέψει τό καθεστώς τῆς Τεχεράνης ἐντός μιᾶς ἑβδομάδος καί νά ὁδεύσει πανηγυρικῶς πρός τίς ἐνδιάμεσες ἐκλογές τοῦ Νοεμβρίου. Ὄχι μόνον οἱ ἐλπίδες του διεψεύσθησαν, ἀλλά ὁδηγεῖ τήν χώρα του σέ ταπείνωση πού δέν ἔχει προηγούμενο.



