Περί στρατηγικοῦ βάθους

O Aχμέτ Νταβούτογλου προσδιόρισε τούς στόχους τῆς Τουρκίας στούς ὁποίους μέ θρησκευτική εὐλάβεια εἶναι προσηλωμένος ὁ Ἐρντογάν

O Aχμέτ Νταβούτογλου προσδιόρισε τούς στόχους τῆς Τουρκίας στούς ὁποίους μέ θρησκευτική εὐλάβεια εἶναι προσηλωμένος ὁ Ἐρντογάν.

τοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Ὁ κυριώτερος εἶναι ἡ ἐπέκτασις τοῦ στρατηγικοῦ της βάθους, ὅπως ἦταν καί ὁ τίτλος τοῦ σχετικοῦ βιβλίου του. Καί εἶναι ὀξύμωρο τό γεγονός ὅτι ὁ Ἐρντογάν ἀπεφάσισε νά βάλει στήν φυλακή τόν Νταβούτογλου, λίγες ἡμέρες μετά τήν ὑπογραφή τοῦ Συμφώνου της Μέκκας, μιᾶς κινήσεως πού ἀποσκοπεῖ ἀκριβῶς στήν ἐπέκταση τοῦ στρατηγικοῦ βάθους τῆς Τουρκίας.

Ἀναφέρει σχετικά σέ ἀνάρτησή του ὁ ὑποναύαρχος ἐ.ἀ. Δημήτριος Τσαϊλᾶς:

«Ἡ Συμφωνία τῆς Μέκκας μεταξύ Σαουδικῆς Ἀραβίας, Τουρκίας καί Πακιστάν δέν πρέπει νά ἀντιμετωπιστεῖ ἀπό τήν Ἑλλάδα ὡς ἕνα ἀκόμη ἐπεισόδιο τῆς περίπλοκης γεωπολιτικῆς τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Ἀκόμη καί ἄν ἡ Συμφωνία δέν ἐξελιχθεῖ ποτέ σέ πλήρη στρατιωτική συμμαχία, μπορεῖ νά δημιουργήσει κάτι ἐξ ἴσου σημαντικό. Ἕνα νέο στρατηγικό δίκτυο, στό ὁποῖο ἡ Τουρκία ἀποκτᾶ μεγαλύτερο πολιτικό βάθος, οἰκονομικούς πόρους, ἀμυντικές συνεργασίες καί δυνατότητες προβολῆς ἰσχύος».

Πράγματι, ἡ Τουρκία ἔχει πραγματοποιήσει ἤπια διείσδυση στά Βαλκάνια ἐξασφαλίζοντας τήν συνεργασίας τῆς Ἀλβανίας, τῆς Βοσνίας Ἐρζεγοβίνης καί τῶν Σκοπίων, ἐνῷ ἔχει δημιουργήσει καί ἀρκετά στενές σχέσεις μέ τήν Σερβία, τήν ὁποία δέν μπορεῖ πλέον ἡ Ἑλλάς νά ἀντιμετωπίζει σάν «φίλη χώρα», ὅπως κατά τό παρελθόν.

Ἔχει ἁπλώσει πλοκάμια στήν Λιβύη, ὅπου ἡ ἑλληνική διπλωματία ἀπέτυχε παταγωδῶς καί νά προβλέψει καί νά ἀντιμετωπίσει τό τουρκολιβυκό μνημόνιο. Στήν Λιβύη μάλιστα, ἡ Τουρκία δέν ἀρκέσθηκε σέ ἤπια ἄσκηση ἐπιρροῆς, παρενέβη στρατιωτικῶς ἐνισχύοντας συγκεκριμένη πλευρά καί μάλιστα περιφρονῶντας ἐπιδεικτικά τήν ναυτική ἀποστολή τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως στήν Κεντρική Μεσόγειο.

Ἡ ἐπιρροή της ἔχει ἐπεκταθεῖ καί στό Κέρας τῆς Ἀφρικῆς, ὁπότε ἕνας κρίσιμος συνδετικός παράγων εἶναι ἡ σύνδεσις διά τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης. Γι’ αὐτό χρειάζεται τήν συνεργασία μέ τήν Σαουδική Ἀραβία, πού εὑρίσκεται κοντά στήν νοτία ἔξοδο, τό στενό Μπάμπ ἐλ Μαντέμπ, καί τήν Αἴγυπτο, πού ἐλέγχει τήν βορεία πρόσβαση, τήν διώρυγα τοῦ Σουέζ.

Γι’ αὐτό καί ἡ Ἄγκυρα ἤθελε τήν συμμετοχή τῆς Αἰγύπτου στό Σύμφωνο τῆς Μέκκας, κάτι πού δέν ἔγινε λόγῳ τῶν ἀντιρρήσεων τῆς Σαουδικῆς Ἀραβίας. Ὅμως ἡ Τουρκία συνεχίζει τήν τακτική τῆς ἀναπτύξεως στενῶν σχέσεων μέ τήν Αἴγυπτο, μέ τήν ὁποία ἔρχεται συνεχῶς κοντά, ἰδιαιτέρως μετά τό ἐπεισόδιο τῆς Κάσου, ὅπου ἡ Ἑλλάς ὑπεχώρησε πρό τῆς Τουρκίας, ἀφήνοντάς την νά ἁλωνίζει σέ περιοχή ὁριοθετημένης ΑΟΖ μεταξύ Ἑλλάδος καί Αἰγύπτου.

Αὐτό τό περιστατικό ἔπεισε τούς Αἰγυπτίους ὅτι ἡ Ἑλλάς εἶναι ἀναξιόπιστος ἑταῖρος καί τούς ἔστρεψε ὁλοκληρωτικῶς πρός τήν πολιτική προσεγγίσεως μέ τήν Τουρκία.

Τό ὀφέλη γιά τήν Τουρκία εἶναι προφανῆ, ἀκόμη καί ἄν τό Σύμφωνο τῆς Μέκκας δέν μετεξελιχθεῖ σέ πλήρη στρατιωτική συμμαχία, κάτι πού μᾶλλον δέν εἶναι, γιά τήν ὥρα, συμφέρον γιά κανέναν. Ἡ Τουρκία εἶναι εὐχαριστημένη νά εἶναι μέλος τοῦ ΝΑΤΟ καί δι’ αὐτοῦ νά ἀσκεῖ ἐπιρροή στήν Εὐρώπη καί ἡ Σαουδική Ἀραβία χωρίς τήν ἀμερικανική στήριξη θά ἦταν στό ἔλεος τοῦ Ἰράν.

Μιά ἰσλαμική συμμαχία θά δημιουργοῦσε προβλήματα καί στούς δύο. Οἱ ἐξελίξεις ἀπαιτοῦν ἰδιαιτέρως προσεκτική θεώρηση. Στήν Ἀθήνα ἀκούγονται ἤδη φωνές ὑπέρ ἑνός ἄξονος Ἑλλάδος-Ἰσραήλ-Ἰνδίας πού θά μποροῦσε νά εἶναι ἀντίβαρο σέ μιάν ὑποθετική ἰσλαμική συμμαχία.

Τά πράγματα δέν εἶναι τόσο ἁπλᾶ. Ἡ συνεργασία, ἀκόμη καί ἡ στρατιωτική συνεργασία, εἶναι ἐπιβεβλημένη, ἀλλά ἀπέχει πολύ ἀπό τήν συμμαχία. Ἡ Ἑλλάς καί τό Ἰσραήλ ἔχουν παγιωμένες σχέσεις στρατιωτικῆς καί βιομηχανικῆς συνεργασίας, ἀλλά αὐτό δέν μπορεῖ νά μετεξελιχθεῖ σέ συμμαχία κατά τῆς Τουρκίας.

Δέν ὑπάρχει καμμία περίπτωσις τό Ἰσραήλ νά ἐμπλακεῖ μέ τήν Τουρκία, παρά μόνον στό ἔδαφος τῆς Συρίας. Στοχοποίησις τουρκικῶν πλοίων ἤ τουρκικῶν ἐγκαταστάσεων θά ἔδιδε τήν εὐκαιρία στήν Ἄγκυρα νά προσφύγει στό ΝΑΤΟ καί νά ζητήσει ὑποστήριξη ἔναντι ἐπιθέσεως ἀπό τρίτη χώρα.

Συνεπῶς οἱ ἀφελεῖς πού πλάθουν σενάρια ἀμυντικῆς συνδρομῆς ἀπό τό Ἰσραήλ πρός τήν Ἑλλάδα ἤ ἀκόμη καί ἀπό τήν Γαλλία πρός τήν Ἑλλάδα, καλά θά κάνουν νά τά ξεχάσουν. Ὅσο γιά τήν Ἰνδία, πρίν κάνουμε ὁτιδήποτε θά πρέπει νά συνυπολογίσουνε τίς ἐπιπτώσεις πού μπορεῖ νά ὑπάρξουν ἐπί τῶν ἑλληνοκινεζικῶν σχέσεων.

Σέ κάθε περίπτωση, ὁ στόχος μας πρέπει νά εἶναι νά στερήσουμε ἀπό τήν Τουρκία τήν δυνατότητα ἐπεκτάσεως αὐτοῦ τοῦ στρατηγικοῦ βάθους πού ἐπιδιώκει. Ὑπάρχουν τρόποι νά γίνει αὐτό. Ἀπαιτεῖται ὅμως τόλμη.