Παράθυρο γιά πιό ἐνεργό κρατική παρέμβαση στήν ἀγορά κατοικίας ἀνοίγει ἡ νέα Ἐθνική Στρατηγική γιά τήν Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, ἡ ὁποία ἐτέθη σέ δημόσια διαβούλευση.
Τό σχέδιο δέν περιορίζεται στήν καταγραφή τοῦ στεγαστικοῦ προβλήματος, ἀλλά περιλαμβάνει προτάσεις πού μποροῦν νά ἐπηρεάσουν τόσο τά ἐνοίκια ὅσο καί τήν προσφορά διαθεσίμων κατοικιῶν. Στό ἐπίκεντρο εὑρίσκονται τέσσερεις παρεμβάσεις: ἡ δημιουργία ἐθνικοῦ δείκτοιυ τιμῶν, ἕνα νέο μοντέλο στεγαστικῶν δανείων τύπου «Σπίτι μου», ἡ ἀναμόρφωσις τῆς Golden Visa καί φορολογικά κίνητρα γιά τήν ἀνέγερση προσιτῶν κατοικιῶν.
Ἡ πιό κρίσιμη πρότασις ἀφορᾶ στήν δημιουργία ἑνός ἑνιαίου μηχανισμοῦ παρακολουθήσεως τῶν τιμῶν ἀγορᾶς καί ἐνοικιάσεως ἀκινήτων. Ὁ νέος δείκτης θά ἀντλεῖ στοιχεῖα ἀπό διαφορετικές πηγές, ὅπως μεταβιβάσεις, μισθωτήρια, τραπεζικές ἀποτιμήσεις καί φορολογικά δεδομένα, προκειμένου νά διαμορφώνεται μιά πιό ἀξιόπιστη εἰκόνα γιά τό ποῦ κινοῦνται οἱ πραγματικές τιμές. Μέ αὐτόν τόν τρόπο, τό κράτος θά μπορεῖ νά ἐντοπίζει ἐγκαίρως περιοχές ὅπου οἱ πιέσεις στήν στέγη γίνονται ἐντονώτερες.
Ἡ σημασία τοῦ δείκτου, ὡστόσο, δέν ἐξαντλεῖται στήν παρακολούθηση τῆς ἀγορᾶς. Ἡ στρατηγική ἀφήνει ἀνοιχτό τό ἐνδεχόμενο νά χρησιμοποιηθεῖ ὡς βάσις γιά ρυθμίσεις στά ἐνοίκια, ἰδίως σέ κατοικίες πού δέν ἀνταποκρίνονται σέ ἱκανοποιητικά ποιοτικά ἤ ἐνεργειακά χαρακτηριστικά. Πρόκειται κατ’ οὐσίαν γιά ἕνα πρῶτο βῆμα πρός τήν ἐφαρμογή ἀνωτάτου εὕρους μισθωμάτων σέ συγκεκριμένες κατηγορίες ἀκινήτων, μέ κριτήρια ὅπως ἡ περιοχή, ἡ παλαιότης, ἡ κατάστασις τοῦ ἀκινήτου καί ἡ ἐνεργειακή του ἀπόδοσις.
Ἡ δεύτερη παρέμβασις ἐπιχειρεῖ νά δώσει πιό μόνιμα χαρακτηριστικά στά προγράμματα στηρίξεως τῆς πρώτης κατοικίας. Τό νέο μοντέλο «Σπίτι μου» προβλέπει εὐνοϊκώτερα στεγαστικά δάνεια γιά νέους καί νοικοκυριά χαμηλοῦ ἤ μεσαίου εἰσοδήματος. Ἡ διαφορά εἶναι ὅτι ἡ στήριξις δέν θά δίδεται ἀπ’ εὐθείας στόν δανειολήπτη μέσῳ ἐπιδοτήσεως ἐπιτοκίου, ἀλλά στίς τράπεζες μέσῳ φορολογικῶν κινήτρων, ὥστε αὐτές νά προσφέρουν φθηνότερη χρηματοδότηση. Στόχος εἶναι νά δημιουργηθεῖ ἕνας σταθερότερος μηχανισμός προσβάσεως στήν ἰδιοκατοίκηση.
Ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον παρουσιάζει καί ἡ πρότασις γιά εἰδική κατηγορία Golden Visa. Ἡ λογική τῆς παρεμβάσεως εἶναι νά συνδεθεῖ ἡ ἐπενδυτική δραστηριότης μέ τήν πραγματική αὔξηση τῆς διαθέσιμης κατοικίας.
Ἔτσι, ἕνας ἐπενδυτής θά μπορεῖ νά ἀποκτᾶ περισσότερα ἀκίνητα μόνο ἐφ’ ὅσον αὐτά διατίθενται σέ μακροχρόνια μίσθωση. Ἀντιθέτως, χρήσεις ὅπως οἱ βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb ἀποκλείονται, ὥστε τό μέτρο νά μήν λειτουργήσει ὑπέρ τῆς τουριστικῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἀλλά ὑπέρ τῆς στεγαστικῆς προσφορᾶς. Ἡ στρατηγική προτείνει μειωμένο ΦΠΑ γιά τήν κατασκευή κοινωνικῶν καί προσιτῶν κατοικιῶν. Μέ αὐτό τό κίνητρο, ἐπιχειρεῖται νά καταστεῖ πιό ἑλκυστική γιά τίς κατασκευαστικές ἑταιρεῖες ἡ ἀνάπτυξις κατοικιῶν πού θά διατίθενται μέ χαμηλότερα μισθώματα.
Παρά τίς παρεμβάσεις αὐτές, τό κλειδί παραμένει ἡ ἀξιοποίησις τῶν κλειστῶν κατοικιῶν. Ἐκτιμᾶται ὅτι 800.000 κατοικίες εὑρίσκονται σήμερα ἐκτός ἀγορᾶς, χωρίς νά ὑπολογίζονται δευτερεύουσες καί ἐξοχικές κατοικίες. Χωρίς τήν ἐπιστροφή σημαντικοῦ μέρους τοῦ ἀδρανοῦς ἀποθέματος στήν ἀγορά, ἡ αὔξησις τῆς προσφορᾶς δύσκολα θά εἶναι ἀρκετή γιά νά περιορίσει οὐσιωδῶς τίς πιέσεις στά νοικοκυριά.
Μ.Η.Τ. 232122