Νέους φόρους προβλέπει ἡ ἀναθεώρησις

Kατετέθη χθές στήν Βουλή ἡ πρότασις τῆς ΝΔ γιά τήν ἀναθεώρηση τοῦ Συντάγματος, στήν ὁποία περιλαμβάνεται καί τό ἄρθρο 102, τό ὁποῖο προωθεῖ τήν τοπική φορολογία.

Ὡστόσο βάσει τοῦ Συντάγματος δέν ἐπιβάλλεται κανένα φόρος χωρίς νόμο πού ψηφίζει ἡ Βουλή.

Μπορεῖ ὁ Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης νά προβαίνει σέ βαρύγδουπες δηλώσεις λέγοντας ὅτι πρόκειται γιά μία δέσμη 30 ἄρθρων μέ στόχο «μία γενναία, τολμηρή ἀναθεώρηση πού θά ἀπαντᾶ στίς ἀνάγκες τῶν ἐξελίξεων», ἀλλά τό συγκεκριμένο ἄρθρο φαντάζει ὡς καθαρά φοροεισπρακτικό μέτρο πού θά ὁδηγήσει σέ δήμους δύο ταχυτήτων.

Ἡ πρότασις γιά τήν συνταγματική ἀναθεώρηση στό σύνολό της ἑστιάζει στήν ἐνίσχυση τῆς οἰκονομικῆς αὐτοτέλειας τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως (ἄρθρο 102) καί στήν ἀναδιοργάνωση τῶν ἑπομένων 30 ἄρθρων (103 ἕως 133), τά ὁποῖα ρυθμίζουν τήν Δημόσια Διοίκηση, τήν Δικαιοσύνη, τό Ἅγιο Ὅρος καί τίς μεταβατικές διατάξεις.

Συγκεκριμένα γιά τό ἄρθρο 102, κατοχυρώνει τήν διοικητική καί οἰκονομική αὐτοτέλεια τῶν Ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως (ΟΤΑ). Ὅμως ἡ εἰσήγησις γιά ρητή συνταγματική πρόβλεψη «τοπικῆς φορολογίας» (δυνατότητα τῶν δήμων καί Περιφερειῶν νά θεσπίζουν καί νά εἰσπράττουν δικούς τους φόρους) δημιουργεῖ ἔντονο προβληματισμό, διότι τό Σύνταγμα ὁρίζει (στό ἄρθρο 78) ὅτι κανένας φόρος δέν ἐπιβάλλεται χωρίς νόμο πού ψηφίζει ἡ Βουλή.

Τό ὁποῖο σημαίνει ὅτι ἡ ἐκχώρησις φορολογικῆς ἐξουσίας σέ τοπικά συμβούλια ἐνδέχεται νά πλήξει τήν ἀρχή τῆς ἰσότητος τῶν πολιτῶν στά δημόσια βάρη. Κοντολογίς, ἡ καθιέρωσις τοπικῆς φορολογίας ἐγκυμονεῖ τόν κίνδυνο δημιουργίας «δήμων δύο ταχυτήτων». Πλούσιοι ἤ τουριστικοί δῆμοι θά συγκεντρώνουν τεράστια ἔσοδα, ἐνῷ ἀγροτικοί, ὀρεινοί ἤ ὑποβαθμισμένοι δῆμοι θά ὁδηγοῦνται σέ οἰκονομική ἀσφυξία.

Σημειώνεται ὅτι σήμερα οἱ Ὀργανισμοί Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως (ΟΤΑ) ἐξαρτῶνται σχεδόν ἀπολύτως ἀπό τούς Κεντρικούς Αὐτοτελεῖς Πόρους (ΚΑΠ) τοῦ κράτους. Ἡ θεσμοθέτησις τοπικῶν φόρων θά τούς προσέφερε μέν πραγματική οἰκονομική αὐτονομία, ταχύτητα στήν ὑλοποίηση ἔργων καί ἄμεση λογοδοσία στούς δημότες, ἀλλά καί τά προλεχθέντα προβλήματα ἀνισότητος.

Τά ἑπόμενα ἄρθρα τοῦ Συντάγματος ὁλοκληρώνουν τήν δομή τοῦ κράτους καί χωρίζονται σέ 4 βασικές θεματικές ἑνότητες:

• Δημόσια Διοίκηση, ὅπου στό ἄρθρο 103, τό ὁποῖο κατοχυρώνει τήν μονιμότητα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καί τίς ὀργανικές θέσεις, προτείνεται ἡ εἰσαγωγή αὐστηροτέρων συστημάτων ἀξιολογήσεως καί συνδέσεως τῆς μονιμότητος μέ τήν ἀπόδοση. Ἐπίσης τό ἄρθρο 104 ἀπαγορεύει τήν πολυθεσία (κατοχή δεύτερης θέσης στό Δημόσιο) καί τό ἄρθρο 105 ὁρίζει τήν ὑποχρέωση τοῦ κράτους νά ἀποζημιώνει τούς πολῖτες γιά παράνομες πράξεις τῶν ὀργάνων του.

• Καθεστώς τοῦ Ἁγίου Ὅρους (ἄρθρο 105): Κατοχυρώνει τό αὐτοδιοίκητο, τό ἀναπαλλοτρίωτο τοῦ ἐδάφους καί τό προνομιακό καθεστώς τῆς Ἀθωνικῆς Πολιτείας ὑπό τήν πνευματική δικαιοδοσία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.

• Δομή καί λειτουργία τῆς Δικαιοσύνης (ἄρθρα 106-110, ἄρθρα 87-92 καί εἰδικῶς 106-115 περί δικαστηρίων). Συγκεκριμένα ἡ πρότασις ἀφορᾶ στά ἄρθρα περί δικαστικῶν λειτουργῶν, δηλαδή στήν ἀνεξαρτησία τῶν δικαστῶν, τίς προαγωγές, τίς μεταθέσεις καί τήν λειτουργία τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Ἐπίσης στό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας καί τόν Ἄρειο Πάγο καί εἰδικῶς στήν κατανομή τῶν ἁρμοδιοτήτων γιά τήν ἀκύρωση διοικητικῶν πράξεων, καθώς καί τήν ἐκδίκαση ἀστικῶν/ποινικῶν ὑποθέσεων. Τέλος, στό Ἐλεγκτικό Συνέδριο καί ἑστιάζει στόν προσυμβατικό ἔλεγχο τῶν δαπανῶν τοῦ Δημοσίου καί τῶν ΟΤΑ.

• Μεταβατικές καί τελικές διατάξεις (ἄρθρα 111-133). Πρόκειται γιά τά ἄρθρα πού ρυθμίζουν τήν μετάβαση ἀπό παλαιότερα νομικά καθεστῶτα καί θωρακίζουν τό πολίτευμα. Συγκεκριμένα: 1) ἄρθρα 111-115 (μεταβατικές ρυθμίσεις), τά ὁποῖα κατήργησαν διατάξεις ἀντίθετες πρός τό Σύνταγμα τοῦ 1975 καί ρύθμισαν ἐκκρεμῆ θεσμικά ζητήματα (π.χ. βασιλική περιουσία), 2) ἄρθρο 116 (ἰσότης τῶν φύλων) πού κατοχυρώνει τήν ἐξάλειψη τῶν διακρίσεων κατά τῶν γυναικῶν καί ἐπιτρέπει τήν λήψη θετικῶν μέτρων γιά τήν προώθηση τῆς ἰσότητος, 3) ἄρθρο 118 (δικαστικοί λειτουργοί), τό ὁποῖο ἀφορᾶ σέ μεταβατικές διατάξεις γιά τήν θητεία τῶν ἀνωτάτων δικαστῶν, 4) ἄρθρο 120, πού ὁρίζει ὅτι ἡ τήρησις τοῦ Συντάγματος ἐπαφίεται στόν πατριωτισμό τῶν Ἑλλήνων καί δικαιώνει τήν ἀντίσταση μέ κάθε μέσο ἐναντίον οἱουδήποτε ἐπιχειρήσει νά τό καταλύσει βιάιως, καί 5) Ἄρθρα 121-133, ρυθμίσεις γιά τά δικαιώματα ἰδιοκτησίας, τήν ἐφαρμογή τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δικαίου καί τίς τεχνικές λεπτομέρειες ἰσχύος τοῦ συνταγματικοῦ κειμένου.