ΚΥΒΕΡΝΟΑΣΦΑΛΕΙΑ: Οι νομικές ενστάσεις σε σχέση με το CSA2

Σύμφωνα με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εθνική ασφάλεια παραμένει στην αποκλειστική ευθύνη κάθε κράτους-μέλους της Ε.Ε.

Ο CSA2 έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση και σε επίπεδο κορυφαίων νομικών σε όλη την Ευρώπη, στον πυρήνα της οποίας βρίσκεται το θέμα της αρμοδιότητας σε σχέση με τα ζητήματα της κυβερνοασφάλειας. Η Κομισιόν (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) μέσα από την αναθεώρηση του Cybersecurity Act (του ευρωπαϊκού πλαισίου για την κυβερνοασφάλεια) φαίνεται να επιχειρεί, πλέον, να μεταφέρει στις Βρυξέλλες κρίσιμες αποφάσεις, σε σχέση με τις οποίες μέχρι σήμερα αποφασίζουν τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης ιδίως σε θέματα εθνικής ασφάλειας, επιλογής προμηθευτών, αλυσίδων εφοδιασμού ICT (τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών) και εφαρμογής της εργαλειοθήκης για το 5G.

Συγκεκριμένα, το πρώτο σημείο στο οποίο εστιάζουν νομικοί είναι η εθνική ασφάλεια. Σύμφωνα με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εθνική ασφάλεια παραμένει στην αποκλειστική ευθύνη κάθε κράτους-μέλους της Ε.Ε. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο, διότι, εάν μια ρύθμιση για την κυβερνοασφάλεια μετατρέπεται στην πράξη σε μηχανισμό ελέγχου κρίσιμων υποδομών, προμηθευτών και εθνικών δικτύων, τότε δεν είναι μόνο θέμα εσωτερικής αγοράς, αλλά ένα πεδίο το οποίο «αγγίζει» τον πυρήνα της κρατικής κυριαρχίας.

Το δεύτερο σημείο είναι η νομική βάση του θέματος. Η Κομισιόν επιχειρεί να στηρίξει το CSA2 στο άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ε.Ε., δηλαδή στη βάση της εσωτερικής αγοράς. Ομως, αυτό το θέμα προκαλεί νομικές ενστάσεις, βάσει των οποίων αν ο πραγματικός σκοπός της ρύθμισης είναι η ασφάλεια, και μάλιστα η εθνική ασφάλεια, τότε η χρήση της εσωτερικής αγοράς ως νομικού οχήματος είναι προβληματική.

Το τρίτο σημείο αφορά τους όρους «HRC» και «HRS» (HRC σημαίνει μια χώρα υψηλού κινδύνου και HRS σημαίνει ένας προμηθευτής υψηλού κινδύνου). Αρκετοί νομικοί εστιάζουν στο γεγονός ότι οι έννοιες αυτές πρέπει να έχουν σαφή, αντικειμενικά και δικαστικά ελέγξιμα κριτήρια. Διαφορετικά ένας προμηθευτής μπορεί να αποκλείεται όχι επειδή υπάρχει συγκεκριμένο τεχνικό πρόβλημα, αλλά επειδή η χώρα προέλευσής του θεωρείται πολιτικά ή γεωπολιτικά προβληματική.

Το τέταρτο σημείο άπτεται της ίδια της λειτουργίας της αγοράς. Η ελεύθερη αγορά, οι δημόσιες συμβάσεις, ο ανταγωνισμός και οι κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου δεν μπορούν να παρακάμπτονται με αόριστα κριτήρια. Τι σημαίνει αυτό; Οτι ένας πιθανός γενικευμένος αποκλεισμός προμηθευτών μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα διακριτικής μεταχείρισης, περιορισμού ανταγωνισμού και αύξησης κόστους.

Το πέμπτο και τελευταίο σημείο στο οποίο εστιάζουν νομικοί αφορά την υποχρεωτική αντικατάσταση εγκατεστημένων υποδομών. Εάν οι επιχειρήσεις και οι φορείς υποχρεωθούν, μέσα από τις προωθούμενες αλλαγές, να αποξηλώσουν εξοπλισμό μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες, ανεξάρτητα από κόστος και λειτουργικές επιπτώσεις, τότε τίθενται ζητήματα προστασίας περιουσίας, οικονομικής ελευθερίας και ανταγωνιστικότητας.