Κωνσταντινούπολις.- Τό ποιός εἶναι ὁ ἀπόλυτος ἄρχων τῆς Τουρκίας ἀπέδειξε ἐκ νέου ὁ Ταγίπ Ἐνρτογάν, ὁ ὁποῖος δέν ἔχει πρόβλημα νά ἀλλάζει ἡγεσίες σέ ἀντιπολιτευόμενα κόμματα ἤ νά κλείνει πανεπιστήμια πού δέν προάγουν τήν μουσουλμανική θρησκεία.
Πρίν κἄν ξεκαθαρίσει τό τοπίο στήν ἡγεσία τοῦ μεγαλυτέρου ἀντιπολιτευομένου Ρεπουμπλικανικοῦ (κεμαλικοῦ) Κόμματος CHP μετά τήν καθαίρεση μέ συνοπτικές διαδικασίες τοῦ Προέδρου του Ὀζγκιούρ Ὀζέλ, ὁ Ἐρντογάν ἔδωσε ἐντολή νά ἀνακληθεῖ ἡ ἄδεια λειτουργίας ἑνός ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἰδιωτικῶν πανεπιστημίων τῆς χώρας, τοῦ Bilgi. Συμφώνως πρός τήν προεδρική ἀπόφαση, ἡ ὁποία φέρει τήν ὑπογραφή τοῦ «Σουλτάνου», τό πανεπιστήμιο διακόπτει τήν λειτουργία του ἐν μέσῳ τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ ἔτους, γιατί δέν ἀρέσει στόν Πρόεδρο τό πρόγραμμα σπουδῶν. Τό Bilgi εἶναι τό πλέον φιλελεύθερο πανεπιστήμιο τῆς Κωνσταντινουπόλεως, στό ὁποῖο φοιτοῦν 20.000 σπουδαστές. Εἶχε φροντίσει ὅμως ὁ Ἐρντογάν νά διορίσει πέρυσι δικό του ἐπί κεφαλῆς στό Ἵδρυμα, ὁ ὁποῖος ἐνετόπισε ὑποθέσεις φορολογικῆς ἀπάτης καί ξεπλύματος βρώμικου χρήματος. Τό δυσάρεστο εἶναι ὅτι καί οἱ δύο περιπτώσεις καταπατοῦν τό Εὐρωπαϊκό Δίκαιο καί τούς κανόνες πού ἐπιβάλλει ἡ ΕΕ σέ ὅλα τά κράτη-μέλη της, ἀλλά σιωπᾶ ἐνώπιον κραυγαλέας παραβιάσεως τῶν κοινοτικῶν νόμων ἀπό ἕνα κράτος πού ἐπιδιώκει νά γίνει μέλος της!
Τό πανεπιστήμιο Bilgi ἱδρύθη τό 1996 καί ἦταν τό τέταρτο ἰδιωτικό πανεπιστήμιο πού ἱδρύθη στήν Τουρκία. Τό 2019, ὁ διεθνής ἐκπαιδευτικός ὅμιλος Laureate ἀπεχώρησε ἀπό τήν Τουρκία καί τό πανεπιστήμιο πέρασε στόν ὅμιλο Can Holding ἔναντι περίπου 90 ἑκατ. δολλαρίων. Οἱ φοιτητές θά μετεγγραφοῦν στό κρατικό πανεπιστήμιο Mimar Sinan καί ἐάν χρειασθεῖ, θά ὑπάρξει καί ἄλλο πανεπιστήμιο-ἐγγυητής.
Ἐκτός ὅμως ἀπό τήν περίπτωση τοῦ πανεπιστημίου, ἡ τουρκική κοινωνία, τοὐλάχιστον αὐτή πού ὑποστηρίζει τό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ἔχει ὑποστεῖ σόκ μετά τήν ἀπόφαση δικαστηρίου θά ἐκπαραθυρώσει τόν Ὀζέλ καί νά ἐπαναφέρει τόν Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στόν προεδρικό θῶκο. Τό CHP προσέφυγε στό τουρκικό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας, τό ὁποῖο ἀκολουθεῖ πιστά τίς ἐντολές τοῦ Ἐρντογάν, γιά νά δικαιωθεῖ. Τό δικαστήριο ὡστόσο ἀπέρριψε τήν προσφυγή. Στό ὑπόμνημά του πρός τό Ἀνώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, τό CHP ὑπεστήριξε ὅτι ἡ ἀπόφασις παραβιάζει τό δικαίωμα πολιτικῆς δράσεως καί εἶναι ἀντίθετη πρός τό Σύνταγμα.
Παραλλήλως, τό κόμμα ἐπεκαλέσθη νομολογία τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου, συμφώνως πρός τήν ὁποία οἱ διαφορές πού ἀφοροῦν σέ κομματικά συνέδρια δέν ὑπάγονται στήν ἁρμοδιότητα τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων, ἀλλά σέ ἐκλογικούς μηχανισμούς. Βεβαίως αὐτό δέν ἀπασχολεῖ τόν Ἐρντογάν, πού εἴτε βάζει στήν φυλακή τούς ἀντιπάλους του εἴτε τούς ἀπομακρύνει ἀπό τήν πρώτη γραμμή.
Οἱ ἐξελίξεις αὐτές δέν ἄφησαν ἀνεπηρέαστη τήν τουρκική οἰκονομία, καθώς κατεγράφησαν πτῶσις στό χρηματιστήριο, ἄνοδος στά ἀσφάλιστρα κινδύνου καί παρεμβάσεις κρατικῶν τραπεζῶν γιά τήν στήριξη τῆς λίρας. Τό Χρηματιστήριο Κωνσταντινουπόλεως ὑπεχώρησε κατά 6,1% μετά τήν ἀπόφαση, ἐνεργοποιῶντας τόν μηχανισμό αὐτομάτου διακοπῆς συναλλαγῶν!
Παραλλήλως, τά πενταετῆ CDS ηὐξήθησαν κατά 12 μονάδες βάσεως στίς 253 μονάδες, ἐνῷ οἱ ἀποδόσεις τῶν κρατικῶν ὁμολόγων ηὐξήθησαν ἀνεξαρτήτως διάρκειας. Οἱ κρατικές τράπεζες ἐπώλησαν περίπου 6 δισεκατομμύρια δολλάρια γιά τήν στήριξη τῆς λίρας τίς πρῶτες ὧρες μετά τήν ἀπόφαση. Ὁρισμένες ἐκτιμήσεις τῆς ἀγορᾶς ἀνέβαζαν τό συνολικό ποσό παρεμβάσεως περίπου στά 9 δισεκατομμύρια δολλάρια.
Μ.Η.Τ. 232122