Μιά Ακρως ἐνδιαφέρουσα ἀνάλυση τοῦ πορίσματος πού ἐξέδωσε ἡ Εἰσαγγελία τοῦ Ἀρείου Πάγου γιά τήν ὑπόθεση τῶν παρακολουθήσεων ἀπό παράνομο λογισμικό καί τήν ΕΥΠ ἔκαμε ὁ πρόεδρος τῆς Ἀρχῆς Διασφαλίσεως τοῦ Ἀπορρήτου τῶν Ἐπικοινωνιῶν (ΑΔΑΕ) κ. Χρῆστος Ράμμος.
Ἀναφέρεται στίς διατάξεις πού ἐπιτρέπουν τήν ἄρση τοῦ ἀπορρήτου τῶν ἐπικοινωνιῶν γιά λόγους ἐθνικῆς ἀσφαλείας καί περιγράφει τήν διαφορά νομίμου καί νομοτύπου.
Ἀφοῦ κάνει μιά λεπτομερῆ ἀναφορά στίς ἐπίμαχες διατάξεις τοῦ Συντάγματος ὁ κ. Ράμμος τονίζει μέ ἔμφαση ὅτι οἱ εἰσαγγελικές διατάξεις περί ἄρσεως τοῦ ἀπορρήτου γιά λόγους ἐθνικῆς ἀσφαλείας εἶναι ἅμα τῇ ἐκδόσει τους ἀμέσως ἐκτελεστές. «Δέν μπορεῖ δηλαδή ὁ πάροχος τηλεπικοινωνιακῶν ὑπηρεσιῶν, στόν ὁποῖο ἀνήκει τό μέσο γιά τό ὁποῖο ἔχει διαταχθεῖ ἡ ἄρση, νά ἀρνηθεῖ νά ἐκτελέσει τήν σχετική διάταξη. Ἐκεῖ ἐξαντλοῦνται μέν οἱ ἔννομες συνέπειες τῶν διατάξεων αὐτῶν ἀπό τήν ἄποψη τῆς ἐκτελεστότητάς τους, ἀλλά τό γεγονός τῆς συντελεσθείσας ἄρσης τοῦ ἀπορρήτου εἰς βάρος τοῦ θιγέντος πολίτη παραμένει καί γιά τό μέλλον ὡς συνέπεια μιᾶς διάταξης. Κατά συνέπεια μιά εἰσαγγελική διάταξη πού ἔχει ἐκδοθεῖ χωρίς νά ἔχουν τηρηθεῖ οἱ νόμιμοι ὅροι ἤ νά ἔχει ἀκολουθηθεῖ ἡ νόμιμη διαδικασία γιά τήν ἔκδοσή της νομοτύπως μέν ἐκδόθηκε, καί καλῶς ἐφαρμόσθηκε, δέν ἔχει ὅμως τό γενικό τεκμήριο τῆς νομιμότητας», σημειώνεται στήν ἀνάλυση τοῦ κ. Ράμμου, πού ἀποδομεῖ πολλά ἀπό τά ἐπιχειρήματα τοῦ εἰσαγγελικοῦ πορίσματος.
Καί αὐτό γιατί ὁ ἀντιπρόεδρος τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐπί τιμῇ ἐξηγεῖ ὅτι ὁ ἐκδώσας αὐτήν εἰσαγγελικός λειτουργός δέν ἀπαλλάσσεται ἀπό τό νά τοῦ ζητηθοῦν στό μέλλον, μέ βάση καταγγελία ἤ ἔνδικο μέσο, ὁποιουδήποτε μπορεῖ νά θεμελιώσει σχετικό ἔννομο συμφέρον, εὐθῦνες εἴτε πειθαρχικές, εἴτε ἀστικές, εἴτε ἀκόμη καί ποινικές, σέ περίπτωση πού διαπιστωθεῖ ἀπό τήν ΑΔΑΕ (ἐνεργοῦσα εἴτε κατόπιν καταγγελίας ἤ ἐρωτήματος θιγέντος πολίτη, εἴτε αὐτεπαγγέλτως) ὅτι δέν τηρήθηκαν ἡ διαδικασία ἤ κάποιος ὄρος πού ἀπαιτοῦνται γιά τήν ἔκδοση τῆς ἐπίμαχης διάταξης. Σέ μιά τέτοια δέ περίπτωση δέν θά μποροῦσε ὁ ἐκδώσας τήν διάταξη λειτουργός νά προβάλει ἔνσταση ὅτι δέν μποροῦν σέ καμμία περίπτωση νά τοῦ ζητηθοῦν εὐθῦνες διότι ἡ διάταξη εἶναι καθ’ ὅλα νόμιμη καί δέν μπορεῖ νά θεμελιωθεῖ ἡ ὅποια εὐθύνη γιά νόμιμη πράξη, προσθέτει.
Οἱ ὅποιες πειθαρχικές εὐθῦνες θά μποροῦσαν νά ἀναζητηθοῦν μέ βάση πειθαρχική διαδικασία πού θά ἤγειρε σέ μιά τέτοια περίπτωση ὁ Εἰσαγγελεύς τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἀστική δέ εὐθύνη θά ἀνέκυπτε σέ μιά τέτοια περίπτωση κατόπιν ἀγωγῆς θιγέντος ἀπό τό μέτρο τῆς ἄρσεως τοῦ ἀπορρήτου, πού θά ἀσκοῦνταν μετά ἀπό τήν γνωστοποίηση σέ αὐτόν τῆς λήψεως τοῦ μέτρου τῶν προϋποθέσεων τῆς διατάξεως τῆς παρ. 7 τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ν. 5002/22. «Στήν περίπτωση αὐτή ὁ δικαστής τῆς ἀποζημιώσεως θά ἔκρινε ἄν τηρήθηκαν οἱ ὅροι καί ἡ διαδικασία γιά τήν λήψη τοῦ μέτρου. Θά μποροῦσε δέ ὁ ἐν λόγῳ δικαστής νά ἐκδώσει καί προδικαστική ἀπόφαση, γιά νά ζητήσει ἀπό τήν ΑΔΑΕ νά ἐλέγξει ἄν τηρήθηκαν οἱ ὅροι καί ἡ διαδικασία ἄρσης τοῦ ἀπορρήτου τῶν ἐπικοινωνιῶν στήν συγκεκριμένη περίπτωση. Τέλος, θά μποροῦσε ὁποιοσδήποτε ἔχει ἔννομο συμφέρον νά ζητήσει τήν ποινική δίωξη εἰσαγγελικοῦ λειτουργοῦ ἐκδώσαντος διάταξη ἄρσης τοῦ ἀπορρήτου τῶν ἐπικοινωνιῶν του, χωρίς νά συντρέχουν οἱ νόμιμοι ὅροι καί οἱ προϋποθέσεις, ἐπικαλούμενος τήν διάταξη τοῦ ἄρθρου 259 ΠΚ (παράβαση καθήκοντος)», ἐπισημαίνεται στήν ἀνάλυση τοῦ κ. Ράμμου.
Τέλος, ὑπογραμμίζεται ὅτι οἱ ἀνωτέρω συνέπειες ἀφοροῦν μόνο στήν προσωπική εὐθύνη τοῦ δικαστικοῦ λειτουργοῦ πού ἔδωσε τήν ἄδεια ἄρσεως τοῦ ἀπορρήτου τῶν ἐπικοινωνιῶν χωρίς νά συντρέχουν οἱ νόμιμοι πρός τοῦτο ὅροι ἤ νά ἔχει τηρηθεῖ ἡ νόμιμη διαδικασία γιά τήν ἔκδοσή της, δέν ἀποκλείουν δέ καί τήν ἐπί πλέον ἐπιβολή πειθαρχικῶν κυρώσεων εἰς βάρος τῆς ΕΥΠ ἤ τῆς Ἀντιτρομοκρατικῆς σέ περίπτωση πού θά ἐμπόδιζαν τήν ΑΔΑΕ νά ἐλέγξει ἐάν συνέτρεξαν λόγοι ἐθνικῆς ἀσφαλείας γιά νά παρακολουθηθεῖ κάποιος καί ἐάν τηρήθηκε ἡ νόμιμη διαδικασία γιά τήν ἔκδοση τῆς ἐπίμαχης διατάξεως.
Μ.Η.Τ. 232122