Τό «σύνδρομο Τορρεμολίνος» καί ἡ «ἀνάπτυξη»

Ἀντιγράφω ἀπό τό ρεπορτάζ:

«Χιλιάδες πολῖτες διαδήλωσαν τό ἀπόγευμα τῆς Κυριακῆς στήν Μαγιόρκα, συμμετέχοντας γιά τρίτη διαδοχική χρονιά στίς κινητοποιήσεις κατά τοῦ ὑπερτουρισμοῦ, τήν ὥρα πού οἱ Βαλεαρίδες Νῆσοι συνεχίζουν νά καταγράφουν ἱστορικά ὑψηλές ἀφίξεις ἐπισκεπτῶν.

Κατά τήν ἱσπανική Ἀστυνομία, στήν πορεία συμμετεῖχαν περίπου 25.000 ἄτομα, ἐνῷ οἱ διοργανωτές ὑποστήριξαν ὅτι ὁ ἀριθμός τῶν διαδηλωτῶν ἔφθασε τίς 70.000. Ἡ κινητοποίηση ὀργανώθηκε ἀπό τήν πλατφόρμα “Menys Turisme, Més Vida” (Λιγώτερος Τουρισμός – Περισσότερη Ζωή), στήν ὁποία συμμετέχουν δεκάδες κοινωνικοί, συνδικαλιστικοί καί περιβαλλοντικοί φορεῖς. Τό κεντρικό σύνθημα τῆς ἐφετινῆς διαδήλωσης ἦταν “Mallorca al límit” (Ἡ Μαγιόρκα στά ὅριά της)»…

Τό 1981, εἶχα ἐπισκεφθεῖ, μέ φίλους, τήν Ἱσπανία καί –ὡς τουρίστες– τό πρακτορεῖο πού εἴχαμε ἐπιλέξει μᾶς ἔστειλε νά ἐπισκεφθοῦμε τό Τορρεμολίνος, στήν Ἀνδαλουσία. Ἕνα ψαροχώρι, πού –σέ ἐλάχιστο χρόνο– «ἀναπτύχθηκε» τουριστικά καί σχεδόν κατελήφθη ἀπό Ἄγγλους, πολλοί ἀπό τούς ὁποίους (συνταξιοῦχοι κυρίως) μετοίκησαν ἐκεῖ.

Τότε, λοιπόν, τό 1981, οἱ ντόπιοι μιλοῦσαν γιά τό «σύνδρομο Τορρεμολίνος», ἀναφερόμενοι στήν «ἐν ριπῇ ὀφθαλμοῦ» καταστροφή ἑνός εἰδυλλιακοῦ χωριοῦ καί τήν μετατροπή του σέ ἕνα συνονθύλευμα τσιμέντου καί σιδήρου, μέ τεράστια ξενοδοχεῖα γιά μαζικό τουρισμό, χαμηλῆς ποιότητος.

Στήν Μαγιόρκα, λοιπόν, προχθές, οἱ κάτοικοι κατήγγειλαν ὅτι ἡ συνεχής αὔξηση τοῦ τουρισμοῦ ἔχει ὁδηγήσει σέ κορεσμό τῶν ὑποδομῶν καί τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἐπηρεάζοντας ἀρνητικά τήν καθημερινότητα τῶν μόνιμων κατοίκων. Ἐκ τῶν βασικῶν αἰτημάτων, εἶναι ἡ ἀντιμετώπιση τῆς στεγαστικῆς κρίσεως, ὁ περιορισμός τῆς ἐκδιώξεως τῶν κατοίκων ἀπό τίς γειτονιές τους λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν, ἡ προστασία τῶν φυσικῶν περιοχῶν καί ἡ ἐμφανής μείωση τῶν ὑδατίνων πόρων. Κυριάρχησαν τά συνθήματα «Ἡ Μαγιόρκα δέν πωλεῖται», «Δέν ἀναγνωρίζω πλέον τόν τόπο μου» καί «Ἡ Μαγιόρκα δέν ἐνοικιάζεται», μέ πολλές ἀναφορές στίς δυσκολίες προσβάσεως σέ προσιτῆς τιμῆς κατοικία.

Τό 2025 οἱ Βαλεαρίδες ὑπεδέχθησαν περίπου 18,9 ἑκατομμύρια ἐπισκέπτες, ἀριθμός-ρεκόρ γιά μιά περιοχή ὅπου ὁ μόνιμος πληθυσμός ἀνέρχεται σέ περίπου 1,2 ἑκατομμύρια κατοίκους. Στήν Μαγιόρκα, λοιπόν, ὅπως συνέβη καί στήν Βαρκελώνη, οἱ πολῖτες προσπαθοῦν νά σταματήσουν τήν «ἀνάπτυξη», ἡ ὁποία βασίζεται στό «real estate», ἀλλά ὁδηγεῖ στήν ἔξωση τῶν κατοίκων καί ἀλλάζει ριζικά τήν πολιτιστική καί κοινωνική διαστρωμάτωση τῶν περιοχῶν ὅπου ἐφαρμόζεται.

Ἐδῶ, ἄν ἔχει ἀπομείνει ἐπαρκής ἀριθμός ντόπιων κατοίκων, κάποια στιγμή θά ἀρχίζουν διαμαρτυρίες κατά τοῦ «real estate», καθώς στά νησιά, ἀλλά καί σέ παραθαλάσσιες πόλεις, στήν ἀκτογραμμή ἀπό Πειραιᾶ μέχρι Γλυφάδα, ξεφυτρώνουν σάν μανιτάρια ξενοδοχεῖα καί συγκροτήματα διαμερισμάτων, μέ ἀποτέλεσμα τήν ἁλματώδη αὔξηση τῶν ἐνοικίων καί τῶν τιμῶν τῶν κατοικιῶν, ἀλλά καί τόν ἐγκλωβισμό τῶν κατοίκων σέ πόλεις μέ ἀνυπόφορο κυκλοφοριακό, ἀλλά καί περιβαλλοντικό πρόβλημα.

Ὅταν δέ ἀρχίσει νά λειτουργεῖ καί τό «The Ellinikon», ἀναμένονται σκηνές ἀπείρου κάλλους, καθώς εἶναι –ἐκ τῶν πραγμάτων– ἀδύνατον νά χωρέσουν σέ ἕνα ἤδη συμφορημένο Λεκανοπέδιο χιλιάδες ἐπί χιλιάδων νέοι κάτοικοι καί σχεδόν διπλάσια τῶν κατοίκων τροχοφόρα.

Καί ἄν τό 1981 μιλούσαμε γιά «σύνδρομο Τορρεμολίνος», σκεφθεῖτε γιά πόσα δικά μας «σύνδρομα» θά μποροῦμε νά μιλήσουμε στό ἄμεσο μέλλον.