ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2026

Τά χειρόγραφα θά ἔχουν πάντα ἀξία…

«Παπποῦ, μερικά ἀπό τά ἄρθρα σου νά τά γράφεις στό χαρτί, μέ τό χέρι» μοῦ εἶπε ἡ ἐγγονή μου, ἡ Σταματίνα.

«Και γιά ποιό λόγο, παρακαλῶ;» ρώτησα. Ἡ μικρή, τότε, μοῦ ἔδειξε ἕνα ρεπορτάζ, τό ὁποῖο ἀναφερόταν στά πιό ἀκριβά χειρόγραφα τοῦ κόσμου. «Βλέπεις, παπποῦ; Ὑπάρχουν χειρόγραφα τά ὁποῖα πουλιοῦνται πανάκριβα σέ δημοπρασίες. Τά ποσά πού ἀναφέρονται εἶναι τεράστια. Τό ἤξερες αὐτό;» μοῦ λέει.

«Ναί, ἔχω διαβάσει ὅτι πουλήθηκαν ἀκριβά κάποια χειρόγραφα τοῦ Τζών Λένον. Πολλές χιλιάδες δολλάρια» τῆς ἀπαντῶ. «Τί χιλιάδες μοῦ λές, παπποῦ; Ἐδῶ μιλᾶμε γιά ἑκατομμύρια!» λέει καί ἀπιθώνει στό γραφεῖο μου τό «τάμπλετ» της μέ τό σχετικό ρεπορτάζ, κατά τό ὁποῖο, τά χειρόγραφα πού ἔχουν πουληθεῖ ἀκριβότερα μέχρι σήμερα εἶναι τά ἀκόλουθα:

Τό «Codex Leicester», χειρόγραφο τοῦ Λεονάρντο Ντά Βίντσι, τό ὁποῖο ἀπέκτησε τό 1994 ὁ Μπίλ Γκέιτς, ἔναντι 30.800.000 δολλαρίων. Περιλαμβάνει σημειώσεις καί σκίτσα του σχετικά μέ διάφορους ἐπιστημονικούς τομεῖς, ὅπως ἡ μηχανική, ἡ γεωλογία, ἡ ὑδροδυναμική καί ἡ ἀστρονομία καί χρονολογεῖται γύρω στό 1508.

Τά «Γράμματα τοῦ Ζάο Μενγφού στόν φίλο του Γκούο Τιανξί», χειρόγραφο πού ἐπωλήθη 38.200.000 ἑκατ. δολλάρια καί εἶναι δεῖγμα τῆς λογοτεχνίας καί τῆς φιλοσοφίας τῆς Κίνας κατά τήν διάρκεια τῆς δυναστείας Σόνγκ (960-1279 μ.Χ.). Ὁ Μενγκφού ἦταν φιλόσοφος, λογοτέχνης καί καλλιτέχνης τῆς ἐποχῆς, γνωστός γιά τήν ἀριστοκρατική του καταγωγή καί τήν πνευματική του καλλιέργεια.

Τό χειρόγραφο ἀντίγραφο τοῦ «Βιβλίου τοῦ Μορμόνου», τό ὁποῖο ἐπωλήθη 35.000.000 δολλάρια. Πρόκειται γιά τό θεολογικό καί ἱερό κείμενο τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τῶν Ἁγίων τῶν Τελευταίων Ἡμερῶν (ἡ Ἐκκλησία τῶν Μορμόνων). Συγγραφεύς ὁ Τζόσεφ Σμίθ (1805 – 1844), ὁ ὁποῖος ἰσχυρίσθηκε ὅτι μετέφρασε τό βιβλίο ἀπό χρυσά φύλλα πού τοῦ παρέδωσε ἕνας ἄγγελος πού ὀνομαζόταν Μορμόν.

Τό χειρόγραφο «Codex Sasson 1053», πού ἐπωλήθη ἔναντι 38.100.000 δολλαρίων. Πρόκειται γιά ἕνα ἀπό τά ἀρχαιότερα καί πιό πλήρη χειρόγραφα τῆς Ἑβραϊκῆς Βίβλου (Τανάχ), χρονολογεῖται γύρω στόν 10ο αἰῶνα, σέ ἑβραϊκή γραφή, καί περιλαμβάνει τό σύνολο τῶν βιβλίων τῆς Ἑβραϊκῆς Βίβλου.

Τό χειρόγραφο «Ἀϊνστάιν-Μπέσο», πού ἐπωλήθη γιά 13.00.0002 δολλάρια. Συνετάγη τό 1913 ἀπό τόν Ἄλμπερτ Ἀινστάιν καί τόν φίλο καί συνεργάτη του Μικέλε Μπέσο. Πρόκειται γιά ἕνα ἀπό τά πρῶτα κείμενα πού πραγματεύονται τήν θεωρία τῆς σχετικότητας καί ἀφορᾶ σέ μιά πρόταση γιά τήν γενική θεωρία τῆς σχετικότητας. Περιλαμβάνει μαθηματικούς ὑπολογισμούς καί πρώιμες θεωρητικές ἀναπτύξεις πού θά ὁδηγήσουν στήν ὁλοκλήρωση τῆς γενικῆς θεωρίας τῆς σχετικότητας, ἡ ὁποία δημοσιεύθηκε τό 1915. Ἡ θεωρία αὐτή ἐπαναστατεῖ στόν τρόπο πού κατανοοῦμε τή βαρύτητα καί τή φύση τοῦ χωροχρόνου. Τό χειρόγραφο εἶναι γραμμένο σέ μορφή σημειώσεων καί ἀλληλογραφίας μεταξύ τῶν δύο ἐπιστημόνων. Ὁ ἀγοραστής παραμένει ἄγνωστος.

«Καί τί θές, βρέ Σταματίνα; Νά γράφω μέ τό στυλό στό χαρτί γιά νά ‘χουν -κάποτε- τά χειρόγραφά μου ἀξία;» ἐρωτῶ τάχατες ἀφελῶς.

«Καί βέβαια! Τό σκέφτηκα καλά. Πόσοι γράφουν σήμερα μέ τό χέρι; Σχεδόν κανείς! Ὅλοι γράφουν στόν ὑπολογιστή, Οὔτε κἄν τυπώνουν τά γραφτά τους» ἀπαντᾶ καί χαμογελάει.

Φυσικά, ἡ Σταματίνα, δεκαέξι ἐτῶν πιά, ἤθελε νά μέ «δουλέψει», ἀλλά χθές βράδυ κάθισα κι ἔγραψα στό χαρτί ἕνα γράμμα σέ ἕναν παλιό μου φίλο. Δέν τό ἔστειλα, ἀλλά θά τό φυλάξω γιά τήν μικρή. Ποῦ ξέρεις; Ἐδῶ κάτι ἀπίθανοι τύποι ἔφτασαν στά ὕπατα ἀξιώματα!

Απόψεις

Ὁ Ἰατρικός Σύλλογος Ἀθηνῶν, τό ἀλεξιβρόχιο τῆς Κυβέρνησης γιά τά κενά τοῦ νόμου

Εφημερίς Εστία
Ὁ ὑπουργός Ὑγείας Ἄδωνις Γεωργιάδης ἐπιτέθηκε στούς δημοσιογράφος καί ἀπαγόρευσε τίς ἐρωτήσεις πρός τόν Γιῶργο Πατούλη, πρόεδρο τοῦ ΙΣΑ

Ἀπόφασις ντροπῆς ἀπό τήν Ἀθηναϊκή Λέσχη: Ἕξι μῆνες διαγραφή μόνο γιά τόν ἰατρό Θεοδωρόπουλο

Εφημερίς Εστία
H Aθηναϊκή Λέσχη ἀπεφάσισε τήν προσωρινή ἀπομάκρυνση τοῦ ἰατροῦ Ἠλία Θεοδωρόπουλου ἀπό τίς τάξεις της, γιά χρονικό διάστημα μόλις ἕξι μηνῶν, κατόπιν τῆς πρόσφατης δικαστικῆς ἐξελίξεως στήν ὑπόθεση τοῦ θανάτου τοῦ Γιώργου Μαζωνάκη

Οἱ Βρεταννοί τερματίζουν κάθε συζήτηση γιά τά Γλυπτά

Εφημερίς Εστία
Νέα ἐμπλοκή στίς ἀνεπισήμους συνομιλίες μεταξύ Ἑλλάδος καί Βρεταννίας γιά τά Γλυπτά τοῦ Παρθενῶνος, οἱ ὁποῖες διεκόπησαν «καί δέν προβλέπεται νά ξαναρχίσουν», συμφώνως πρός δημοσίευμα τῆς «Telegraph»

Αὐτό ἐννοοῦμε ὅταν λέμε ὅτι δέν σέβεται τήν παράταξη

Εφημερίς Εστία
Τοποθετεῖ στήν βιτρίνα τούς περαστικούς καί τούς ἄχρηστους

Σάββατον 24 Σεπτεμβρίου 1966

Εφημερίς Εστία
Πρό 60 ετων: «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΡΙΣΤ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ» - «ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΕΠΙ Τῌ ΕΠΕΤΕΙῼ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗΣ ΝΙΚΗΣ ΑΓΩΝΕΣ ΕΙΣ ΠΑΤΡΑΣ»