ΠΥΡΚΑΪΑ

Ἀπό τό ἀρχεῖο τῆς «Ἑστίας», 4 Ἰουνίου 1924

Εἰς μίαν Ἀθηναϊκήν πυρκαϊάν ὑπάρχει κάθε λόγος ν’ ἀπελπισθῇ κανείς, ἀκόμη καί ὡς ἁπλοῦς θεατής. Ν’ ἀπελπισθῇ διά τήν ἔλλειψιν κάθε ἀνθρωπίνης ἀλληλεγγύης εἰς τόν τόπον αὐτόν. Διότι, ὅλοι οἱ παρευρεθέντες εἰς τό θέαμα τῆς προχθεσινῆς πυρκαϊᾶς τοῦ Συντάγματος θά ἐπείσθησαν, ὑποθέτω, ὅτι ἡ πυρκαϊά εἶνε πανηγύρι. Ἀπό τά πέρατα τῆς πόλεως κατέφθασαν εἰς συνεχῆ κύματα οἱ Ἀθηναῖοι, ὄχι βέβαια διά νά βοηθήσουν, νά φανοῦν χρήσιμοι ἤ ἁπλῶς νά συμπονέσουν τούς καταστρεφομένους ὁμοίους των. Κατέφθαναν διά ν’ ἀπολαύσουν τό θέαμα. Καί μέ ποῖον ἐνθουσιασμόν, μέ ποῖον ἐνδιαφέρον, μέ ποίαν βίαν, μήπως δέν προφθάσουν τήν παράστασιν, μήπως χάσουν ἕνα ἐλάχιστον μέρος τοῦ προγράμματος.

-Ἔλα, λοιπόν, Κική! Κουνήσου! Ὡς ποῦ θά φθάσουμε θά σβύσῃ…

-Καλέ, τί θέαμα!

-Μεγαλεῖον!

-Νά εἴχαμε κανένα μπαλκόνι ἀπέναντι νά βλέπαμε!

-Λυποῦμαι τά παιδιά, ποῦ μεῖναν στό σπίτι. Τί χάνουν!

-Καλέ δέν πετάγεσαι μιά στιγμή, Νῖκο νά τά φέρῃς; Ποῦ νά ξαναϊδοῦνε τέτοια πυρκαϊά.

-Ὡραία δουλειά! Νά φύγω τώρα ἐγώ, στήν ὡραιότερη στιγμή, νά πάω νά φέρω τά παιδιά… Τά παιδιά ἔχουνε καιρό νά ἰδοῦνε καί ἄλλες πυρκαϊές στή ζωή τους.

-Τί καλά, ἀλήθεια, ποῦ δέν πήγαμε στό Φάληρο. Εἶδες Κούλα; Κάθε ἐμπόδιο μέ τό καλό. Τί θά χάναμε, τί θά χάναμε!

Μόνον πού δέν ἐχειροκροτήθη τό θέαμα καί δέν ἐκλήθη ὁ συγγραφεύς καί ὁ σκηνοθέτης ἐπί τῆς σκηνῆς.

Ἐν τῷ μεταξύ ὅσοι εἶχαν ἕνα πιστόλι εἰς τήν ὀσφύν, τό ἐπῆραν καί ἐπυροβολοῦσαν. Ἐπυροβολοῦσαν στρατιωτικοί, πολῖται καί παπᾶδες ἀκόμη. Τοὐλάχιστον μέ ἐβεβαίωσαν, ὅτι ἐπυροβολοῦσε καί ἕνας παπᾶς. Ἀλλά διατί ἐπυροβολοῦσαν; Διά νά εἰδοποιήσουν τούς πυροσβέστας νά φθάσουν, ἐνῷ οἱ πυροσβέσται εἶχαν φθάσει πρό πολλοῦ.

Ἄλλοι ἔτρεχαν νά σημάνουν τῇς καμπάνες. Ἀλλά διατί νά τῇς σημάνουν; Διά νά φθάσουν καί πάλι οἱ πυροσβέσται, ποῦ ἦσαν φθασμένοι. Εἰς ἕνα τόπον ὅμως, ποῦ ὑπάρχουν τηλέφωνα, αὐτοκίνητα, μοτοσυκλέττες, ᾑ κουμπουραιές, ὡς εἰδοποιητήριον μέσον, εἶνε ἐντελῶς περιττές. Ἀλλά οἱ ἄνθρωποι ἐπυροβολοῦσαν ἀπό τόν ἐνθουσιασμόν τους.

Ἐσήμαιναν τῇς καμπάνες ἀπό τό ξεχείλισμα τῆς χαράς των. Ἔνοιωθαν τήν ἀνάγκην νά συμμετάσχουν, μέ ἕνα ὁποιονδήποτε τρόπον, εἰς τήν χαρμόσυνον πανήγυριν. Ποιός μπορεῖ νά τούς παρεξηγήσῃ;

Ἡ πυρκαϊά εἶνε, πράγματι, ἕνα μοναδικόν θέαμα. Ἀξίζει ὅ,τι πῇ κανείς. Τώρα, ἄν καταστρέφωνται περιουσίαι, ἄν ἄνθρωποι χάνουν τά πολυτιμότερα πράγματά των καί βγαίνουν μέ τό πουκάμισο στούς δρόμους, ἐάν ξεσπιτώνονται καί δέν ἔχουν ποῦ τήν κεφαλήν κλῖναι, ἐάν κινδυνεύουν νά γίνουν στάχτη οἱ ἴδιοι καί τά παιδιά των, αὐτό εἶνε ἐντελῶς δευτερεῦον ζήτημα. Ἐάν ὁ πτωχός πυροσβέστης, μετέωρος μεταξύ τῶν φλογῶν εἰς τά ὕψη, κινδυνεύει, εἰς μίαν πρᾶξιν ὑψηλῆς αὐτοθυσίας, νά πυρποληθῇ ὡς ποντικός ἤ νά καταπλακωθῇ κάτω ἀπό φλέγοντα ἐρείπια, δέν εἶνε λόγος νά κακοκαρδίσῃ κανείς. Εἶνε καί αὐτός ἕνα «νούμερο» τοῦ προγράμματος, Τό πολύ-πολύ νά τόν χειροκροτήσωμεν καί νά τόν μπιζάρωμεν.

-Τί κρῖμα! Ποιός νά τὤλεγε, πώς θά τή σβύσουν τόσο γρήγορα τή φωτιά. Ἐγώ στοιχημάτιζα, πώς θά καῇ ὁλόκληρο τό τετράγωνο. Πᾶμε, τέλος πάντων. Δέν ἔχει πειά τίποτε νά ἰδῇ κανείς. Αὔριο διαβάζουμε τά ρέστα καί στῇς ἐφημερίδες.

Καί τό φιλοθεάμον κοινόν ἄρχισε νά ἀποσύρεται, μέ τήν κρυφήν χαράν νά συνεχίσῃ τήν ἀπόλαυσίν του τό ἄλλο πρωί εἰς τάς περιγραφάς τῶν ἐφημερίδων.

Μήπως εἴπατε τίποτε περί ἀνθρωπίνης ἀλληλεγγύης; Ἐνόμισα…

ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΡΒΑΝΑΣ