Νά σκύψει τό κράτος ἐπάνω στούς ξωμάχους

Κάθε Ἰούνιο, κάποιοι συμπατριῶτες μας ζοῦν μέ τήν ἀγωνία τῆς ξαφνικῆς κακοκαιρίας.

Εἶναι οἱ ἀγρότες, οἱ καλλιεργητές, οἱ ἄνθρωποι τῆς πρωτογενοῦς παραγωγῆς.

Παλαιότερα, τούς λέγαμε «ξωμάχους». Ἦταν ἐκεῖνοι πού ἔσκαβαν τήν γῆ μέ τά ξινάρια, ἐκεῖνοι πού θέριζαν μέ τά δρεπάνια, ἐκεῖνοι πού ἁλώνιζαν μέ τά ἄλογα, ἐκεῖνοι πού πότιζαν σταγόνα-σταγόνα, γιά νά ἀξιοποιηθεῖ τό νερό, πού μπορεῖ νά ἦταν περισσότερο, ἀλλά δέν ὑπῆρχαν τά μέσα γιά τήν σωστή διανομή καί κατανομή του. Ὕστερα, ἦλθαν τά τεχνικά μέσα, ἦλθε ἡ πρόοδος, ἦλθε ἡ ἐξέλιξη. Ἦλθαν, φυσικά, καί οἱ ἐνταφιασμοί, ἦλθαν καί οἱ ἐπιδοτήσεις, μπῆκε στό παιγνίδι καί ἡ –ἀπαραίτητη παντοῦ πλέον στήν ΕΕ– διαφθορά στόν ἀγροτικό τομέα.

Ἦλθαν καί τά «Καγιέν», ἦλθαν καί τά «ἀγροτικά» νά παρκάρουν ἔξω ἀπό τά καζίνα. Ἀλλά ἕνα πρᾶγμα δέν ἄλλαξε. Τό ξαφνικό χαλάζι, ἡ ξαφνική νεροποντή, ἐκεῖνες οἱ στιγμές πού ὁ ἀγρότης βλέπει τούς κόπους του νά θρυμματίζονται, τά προϊόντα του νά ἁπλώνονται, συντετριμμένα, στό ἔδαφος.

Τούς εἴδαμε, προχθές, νά στέκουν πάνω ἀπό τήν καταστροφή, μέ ἐκεῖνο τό παγωμένο βλέμμα, μέ τήν ἀπογοήτευση γιά τούς χαμένους κόπους μιᾶς ὁλόκληρης χρονιᾶς. Χαμένα σκαψίματα, χαμένα ραντίσματα, χαμένα κορφολογήματα. Ὅλα νά χάνονται σέ λίγη ὥρα, μέσα ἀπό ἕνα σύννεφο, πού ἔρχεται, ξαφνικά, ἀπειλητικά καί, ἀδυσώπητο, σκορπᾶ τά πάντα στόν ἀέρα!

Τί κι ἄν ὑπάρχουν οἱ «ἀγροτικές ἀποζημιώσεις», τί κι ἄν τό κράτος θά λάβει μέτρα, θά ἐνισχύσει τούς λαβωμένους παραγωγούς; Ἡ χαμένη χρονιά, ἡ ἀπρόσμενη καταστροφή, ἀφήνει τραῦμα βαθύ, ὅσο μεγάλη, ὅσο ἄξια καί ἄν εἶναι ἡ «ἀποζημίωση»…

Ἄν δέν ἔχεις σκάψει τήν γῆ, ἄν δέν ἔχεις ποτίσει, ἄν δέν ἔχεις δεῖ τόν καρπό νά μεγαλώνει μέρα μέ τή μέρα, δέν μπορεῖς νά ἀντιληφθεῖς τό μέγεθος τοῦ πόνου, τήν ὑπέρμετρη συντριβή, τόν ὄγκο τῆς ἀπογοητεύσεως πού προκαλεῖ ἡ ξαφνική ἐπέλαση τῆς χαλαζοπτώσεως, τῆς νεροποντῆς μέ τόν δαιμονισμένο ἀέρα.

Τήν ξηρασία μπορεῖς κάποιες στιγμές νά τήν ἀντιμετωπίσεις, νά τρέξεις ἐδῶ κι ἐκεῖ, νά ψάξεις γιά λύσεις ἐπικουρικές, νά ζητήσεις βοήθεια, νά ἀνακαλύψεις κάποιους θησαυρούς στόν ἤδη ὑπερφορτωμένο ὑδροφόρο ὁρίζοντα. Τήν καλοκαιρινή αἰφνίδια κακοκαιρία, ὅμως, δέν μπορεῖς νά τήν ἀντέξεις!

Ἀπό μικρό παιδί ἔχω ζήσει ὅλο αὐτό τόν κύκλο. Ἀπό τό κτῆμα τοῦ παπποῦ μας, στό Ἀμπελάκι τῆς Σαλαμίνας, ποτίζονταν καί τά δικά μας κλήματα, ἀλλά καί τῶν γύρω γειτόνων. Ξημερώματα, θυμᾶμαι, τά καλοκαίρια, τήν κυρα-Σιδερή Μπίλια, μέ τό κίτρινο τσεμπέρι, νά ἔρχεται πρώτη (ὁ πατέρας μου τῆς εἶχε δώσει τό κλειδί τῆς κεντρικῆς εἰσόδου στό κτῆμα), νά βάζει στήν σειρά τίς γυναῖκες ἀπό τό χωριό, γιά νά πάρουν μέ τήν στάμνα νερό ἀπό τό πηγάδι. Δέν εἴχαμε τότε «Οὖλεν», ἀπό τό πηγάδι πίναμε, πορτίζαμε, μαγειρεύαμε. Στό ταβάνι τοῦ σπιτιοῦ κρεμόταν τό «φανάρι», δέν εἴχαμε ἀκόμη ψυγεῖο κι ἐκεῖνο πού εἴχαμε, μέ τόν πάγο, δέν ἔφτανε γιά ὅλα τά τρόφιμα.

Ἔζησα καί κάποιες ξαφνικές καταστροφές, μέ τό μποστάνι μας νά διαλύεται. Οἱ ξωμάχοι εἶναι ἡ ψυχή τῆς Ἑλλάδας. Ἄς σκύψει ἐπάνω τους τό κράτος.