Παταγώδης εὐρωπαϊκή ἀποτυχία

«ΕΞ ὄνυχος τόν λέοντα» ἔλεγαν κάποιοι σοφοί τοῦ ἀπωτέρου παρελθόντος.

Καί ἐν προκειμένῳ ὁ «ὄνυξ» εἶναι ἡ παταγώδης ἀποτυχία τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀποστολῆς Aspides γιά τήν προστασία ὑποτίθεται τῆς ναυσιπλοΐας στήν Ἐρυθρά Θάλασσα, ἀπό τίς ἐπιθέσεις τῶν Χούθι. Ὁ «λέων» εἶναι ἡ συνολική ἀποτυχία τῶν εὐρωπαϊκῶν στρατιωτικῶν πρωτοβουλιῶν, γιά νά μήν ποῦμε καί τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως, ἐν συνόλῳ.

• Τοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Τά γεγονότα εἶναι ξεκάθαρα. Δύο ἑλληνικῶν συμφερόντων πλοῖα ἐδέχθησαν ἐπιθέσεις ὄχι μόνον ἀπό πυραύλους καί μή ἐπανδρωμένα ἀεροχήματα, ἀλλά καί ἀπό τηλεκατευθυνόμενα μικρά σκάφη καί συμβατικά ταχύπλοα μέ ἐνόπλους.

Ἡ εὐρωπαϊκή δύναμις προστασίας ἦταν ἀποῦσα. Ἐβυθίσθησαν τά πλοῖα, μέλη τῶν πληρωμάτων τους σκοτώθηκαν, ἄλλοι συνελήφθησαν καί πιθανόν νά εἶναι ἀκόμη ὅμηροι τῶν τρομοκρατῶν, ἐνῷ κάποιοι διεσώθησαν ἀφοῦ κατάφεραν νά ἐπιβιώσουν ἐπί 48 ὧρες μέσα στήν θάλασσα. Δέν τούς διέσωσε ὅμως πλοῖο τῆς εὐρωπαϊκῆς ἐπιχειρήσεως διότι οὐδέν ἐξ αὐτῶν ἐπλησίασε τήν περιοχή. Φαίνεται ὅμως ὅτι ὅταν χρησιμοποιοῦμε τήν λέξη «ἐπιχείρησις» ἤ τήν λέξη «ἀποστολή», δίνουμε ὑπερβολική διάσταση σέ μιά πρόχειρα ὀργανωμένη καί ἀναποτελεσματική κίνηση πολεμικῶν πλοίων. Ἡ περίφημη ἀποστολή ἀριθμοῦσε τήν στιγμή τῶν ἐπιθέσεων τῶν Χούθι δύο «ὁλόκληρα» πλοῖα. Τό ἕνα ὅμως εὑρίσκετο γιά ἀνεφοδιασμό στήν Αἴγυπτο καί τό ἄλλο σέ λιμάνι τῆς δυτικῆς ἀκτῆς τῆς Ἰνδίας. Ἡ εὐρωπαϊκή ἀποστολή κατόρθωσε δηλαδή νά ὑπερβεῖ τό λεγόμενο, στήν ἀργκώ τῶν ναυτικῶν, ὅτι «ἕνα πλοῖο ἴσον κανένα», καί τά κατάφερε ἔτσι, ὥστε δύο πλοῖα νά ἰσοῦνται μέ κανένα.

Σημειώνουμε ὅτι ἀπό τά δύο πολεμικά πλοῖα τῆς ἐπιχειρήσεως, τό ἕνα, εἶναι σταθερά ἑλληνικό. Εὐκαιριακῶς μετέχουν Ἰταλοί, Γερμανοί καί ἄλλοι Εὐρωπαῖοι, πού δέν ἔχουν καί μεγάλο ἐνδιαφέρον νά διαθέσουν πολεμικό πλοῖο γιά τόν ἁπλούστατο λόγο ὅτι δέν διακυβεύονται δικά τους συμφέροντα στήν Ἐρυθρά Θάλασσα. Τό μεγαλύτερο μέρος τῶν φορτίων διακινεῖται ἐκεῖ μέ πλοῖα ἑλληνικῶν συμφερόντων, ἐνῷ τό μεγαλύτερο μέρος τῆς ἐμπορευματικῆς κινήσεως, μετά τό Σουέζ, κατευθύνεται πρός τόν Πειραιᾶ. Καί πάλι δηλαδή ὁμιλοῦμε γιά ἑλληνικά συμφέροντα. Οἱ ὑπόλοιπες εὐρωπαϊκές χῶρες ἀσχολοῦνται μόνον προσχηματικῶς.

Ἄν συγκρίνουμε δέ τήν ἐπιχείρηση Aspides μέ τήν ἄλλη εὐρωπαϊκή ναυτική ἐπιχείρηση, τήν Atalanta τοῦ 2008, γιά τήν ἀντιμετώπιση τῆς πειρατείας στό κέρας τῆς Ἀφρικῆς, θά δοῦμε βασικές διαφορές πού ἀποκαλύπτουν ὅτι σήμερα δέν ὑπάρχει ἡ σοβαρότης πού εἶχε ἐπιδειχθεῖ πρό 15ετίας. Πρῶτον, ὑπῆρχαν περισσότερα πλοῖα, τοὐλάχιστον πέντε, ἀνά πᾶσαν στιγμή στήν ἐπιχείρηση Atalanta, τά ὁποῖα μάλιστα ἐπιχειροῦσαν σέ συνδυασμό μέ δύο ἀκόμη μοῖρες, μιάν ἀμερικανική καί μιά κινεζική πού ἐπίσης κατεδίωκαν τούς πειρατές. Ὑπῆρχε ἐπιτελική ὀργάνωσις ἐπί τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐπιτηροῦντο συνεχῶς θαλάσσιοι διάδρομοι πού εἶχαν κηρυχθεῖ ἀσφαλεῖς. Τά ἐμπορικά πλοῖα πού ἐκινοῦντο στήν περιοχή, ἀνέφεραν σέ εἰδική διαδικτυακή ἐφαρμογή πού εἶχε ἀναρτηθεῖ, τίς κινήσεις τους καί τήν εἴσοδό τους στούς προστατευομένους διαδρόμους, ὥστε νά γνωρίζουν καί τά πολεμικά πλοῖα πῶς πρέπει νά κινηθοῦν. Στήν ἐπιχείρηση Aspides δέν ὑπάρχει τίποτε ἀπό αὐτά. Ἡ ἐπιτελική ὀργάνωσις καί ὁ συντονισμός εἶναι ὑποτυπώδεις.

Καί ἐνῷ τά γεγονότα τῶν τελευταίων ἡμερῶν κατέδειξαν πέραν πάσης ἀμφιβολίας ὅτι οἱ Aspides εἶναι μιά παταγώδης εὐρωπαϊκή ἀποτυχία, ἡ κατάστασις στήν Μεσόγειο ἀναδεικνύει μιάν ἀνάλογη κατάσταση. Δύο ναυτικές ἐπιχειρήσεις τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως πού εἶχαν νά κάνουν μέ τήν Λιβύη, κατέληξαν σέ ἀνάλογες ἀποτυχίες. Πρόκειται γιά τίς ἐπιχειρήσεις Εἰρήνη (Irini) καί Σοφία (Sophia). Ἡ ἐπιχείρησις Εἰρήνη πού ἀπεφασίσθη τό 2020 καί θεωρητικῶς εἶναι ἀκόμη σέ ἐξέλιξη, ἀφοῦ ἡ ἐντολή της ἰσχύει μέχρι τό 2027, ἀφοροῦσε στήν ἐπιτήρηση τῆς ἐπιβολῆς τοῦ ἐμπάργκο τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν πρός τίς ἀντιμαχόμενες πλευρές κατά τόν ἐμφύλιο πόλεμο τῆς Λιβύης, οἱ δέ ἐξελίξεις στήν βορειοαφρικανική αὐτή χώρα δεικνύουν ὅτι καί αὐτή ὑπῆρξε ἀτελέσφορη.

Ταυτοχρόνως ἐξελίσσετο καί ἡ ἐπιχείρησις Σοφία, μέ ἐντολή τήν ἀποτροπή τῆς παρανόμου μεταναστεύσεως ἀπό τίς λιβυκές ἀκτές πρός τήν Εὐρώπη. Καί αὐτή ἡ ἐπιχείρησις ἀπεδείχθη λίαν ἀτυχής. Ἄλλως τε δέν εἶναι δυνατόν νά ἀνατίθεται σέ πολεμικά πλοῖα ἀποστολή ἀστυνομικοῦ τύπου, ὅπως ἡ ἀντιμετώπισις τῆς λαθρομεταναστεύσεως. Τό ἐπισημάναμε καί ὅταν ὁ Ἕλλην Πρωθυπουργός ἀνεκοίνωσε τήν ἀποστολή φρεγατῶν προκειμένου «νά μήν κάνουν οἱ διακινητές ὅ,τι θέλουν.» Θά μποροῦσε βεβαίως ὁ κ. Μητσοτάκης νά εἶχε ζητήσει ἐνεργοποίηση τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀποστολῆς, προκειμένου νά μήν χρεωθεῖ ἀποκλειστικῶς ἡ Ἑλλάς μιάν ἀποτυχία πού ἦταν ἐκ τῶν πραγμάτων δεδομένη.