Οἱ ὕποπτες συναλλαγές HΠΑ-Ἀγκύρας

«Δῶρο» χαρακτηρίσθηκε ἡ ἀπόφασις νά πωληθοῦν στήν Τουρκία ἀμερικανικοί ἀεροπορικοί κινητῆρες ἀξίας 700 ἑκατ. δολλαρίων προκειμένου νά χρησιμοποιηθοῦν στά μαχητικά τύπου Kaan πού ἀναπτύσσει ἡ γείτων. Τό ἐρώτημα εἶναι, «δῶρο» ἀπό ποιόν καί πρός ποιόν;

Εἶναι δῶρο τοῦ Τράμπ πρός τόν Ἐρντογάν ἤ δῶρο τοῦ Ἐρντογάν πρός τόν Τράμπ; Γνωρίζοντας τόν Ἀμερικανό Πρόεδρο καί τόν προσανατολισμό του, πού εἶναι πρῶτα ἐπιχειρηματικός καί μετά πολιτικός, θά μπορούσαμε νά ὑποθέσουμε ὅτι εἶναι τό δῶρο πού τοῦ κάνει ὁ Ἐρντογάν, προκειμένου νά ἐξασφαλίσει τήν κατ’ ἰδίαν συνάντηση πού θέλει, κατά τήν ἐπικειμένη Σύνοδο Κορυφῆς τοῦ ΝΑΤΟ πού θά γίνει στήν Ἄγκυρα στίς 7 καί 8 Ἰουλίου.

• Τοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Θά μποροῦσε ὅμως νά εἶναι καί δῶρο τοῦ Τράμπ πρός τόν Ἐρντογάν. Ἀντάλλαγμα γιά τό γεγονός ὅτι δέν ἐνεπλάκη στόν πρόσφατο πόλεμο ὑπέρ τοῦ Ἰράν. Καί τοῦτο τεκμαίρεται ἀπό τά λεγόμενα τοῦ ἰδίου τοῦ Τράμπ. Ὁ ὁποῖος ἔχοντας στό πλευρό του τόν γενικό γραμματέα τοῦ ΝΑΤΟ Μάρκ Ροῦτε ἐδήλωσε γιά τόν Τοῦρκο Πρόεδρο: «Ἦταν ὁ ἰδανικός ὑποψήφιος γιά νά ἐμπλακεῖ στόν πόλεμο μέ τό Ἰράν, ἴσως στό πλευρό τοῦ Ἰράν, ἐπειδή δέν εἶναι καί μεγάλος ὀπαδός τοῦ Ἰσραήλ». Καί ἀμέσως μετά ἀνέφερε ὅτι σκοπεύει νά παρευρεθεῖ στήν σύνοδο τοῦ NATO στήν Ἄγκυρα τό διήμερο 7-8 Ἰουλίου μόνο καί μόνο ἀπό σεβασμό στόν Ἐρντογάν, τόν ὁποῖο χαρακτήρισε «σπουδαῖο ἡγέτη» καί «φίλο», πού τοῦ ἔχει σταθεῖ σέ ὁτιδήποτε τοῦ ἔχει ζητήσει. «Τοῦ ζήτησα νά μείνει ἐκτός. Καί ἔμεινε ἐκτός» εἶπε, ἀναφερόμενος στόν πόλεμο στήν Μέση Ἀνατολή.

Δηλαδή, ὁ Πρόεδρος Τράμπ πλέκει τό ἐγκώμιο τοῦ Ἐρντογάν, ἐπειδή «συνεκρατήθη» ἀπό τοῦ νά συμπράξει μέ τό Ἰράν! Καί τοῦτο τήν στιγμή κατά τήν ὁποία ἔχει καθυβρίσει πολλούς ἐκ τῶν Εὐρωπαίων συμμάχων –οἱ ὁποῖοι δέν ὑπῆρχε τό παραμικρό ἐνδεχόμενο νά συνταχθοῦν μέ τό Ἰράν– μόνον καί μόνο διότι δέν ἐστήριξαν δραστηρίως τήν περιπέτεια στήν ὁποία ἐνεπλάκη ξεκινῶντας αὐτόν τόν πόλεμο.

Τό συμπέρασμά μας εἶναι ὅτι οἱ ἐκρήξεις συμπαθείας καί τά ἐγκώμια τοῦ Τράμπ πρός τόν Ἐρντογάν δέν ἔχουν νά κάνουν μέ πραγματικά ζητήματα πολιτικῆς, ἀλλά μόνον μέ τήν ἀγορά τῶν ἀεροπορικῶν κινητήρων ἀξίας 700 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Δηλαδή ἐν τέλει ἡ ἀγορά αὐτή πρέπει νά θεωρηθεῖ δῶρο τοῦ Ἐρντογάν πρός τόν Τράμπ.

Ἤ μᾶλλον θά πρέπει νά θεωρηθεῖ κίνησις πού ἀνοίγει ἀπό τήν πλευρά τοῦ Ἐρντογάν κάποιας μορφῆς ἀνατολίτικο παζάρι μέ τίς ΗΠΑ. Τήν ἐξέλιξη θά τήν δοῦμε πολύ σύντομα. Μᾶλλον κατά τήν συνάντηση πού θά ἔχουν Τράμπ καί Ἐρντογάν κατά τίς ἡμέρες τῆς Συνόδου Κορυφῆς τοῦ ΝΑΤΟ. Θά εἰκάσουμε ὅτι στό ἐπίκεντρο θά εὑρεθεῖ ἡ πώλησις τῶν μαχητικῶν F-35, σχετικῶς πρός τήν ὁποία ἔχει ἀναπτυχθεῖ μιά ἐντεινομένη φιλολογία, τήν ὁποία κινεῖ, συμφώνως πρός ὅλες τίς ἐνδείξεις, ὁ πρέσβυς τῶν ΗΠΑ στήν Ἄγκυρα Τόμ Μπάρακ. Ἐρωτηθείς σχετικά ὁ «ἀσυγκράτητος» Τράμπ, εἶπε: «Πιθανότατα θά κάνω κάτι πού μᾶλλον θά τούς κάνει πολύ εὐτυχισμένους».

Ὅπως καί νά ἔχει τό πρᾶγμα, δημιουργοῦνται θλιβερές σκέψεις γιά τό κατάντημα μιᾶς ὑπερδυνάμεως, ἡ ὁποία σύρεται ἀπό τόν ἄφρονα παρορμητισμό ἑνός Προέδρου σέ ἀτυχεῖς καταλήξεις πολέμων καί ἀκόμη ἀτυχέστερες συμμαχίες καί συναλλαγές.