Οἱ Γάλλοι, ἡ γλῶσσα, ἡ ὀρθογραφία καί ὁ πλοῦτος μας

Διαβάζω στά νέα: «Νέο ρεκόρ Γκίνες γιά τήν Γαλλία. Χθές τό Παρίσι φιλοξένησε τόν μεγαλύτερο διαγωνισμό «ὑπαγορεύσεων» παγκοσμίως.

Σχεδόν 1.700 ἄνθρωποι συγκεντρώθηκαν στά περίφημα «Σάνζ Ἐλυζέ», πού μεταμορφώθηκαν σέ ὑπαίθρια σχολική τάξη γιά τήν περίσταση! Ὅπως μπορεῖ νά γνωρίζετε, οἱ Γάλλοι ἀγαποῦν τήν γραμματική – σέ σημεῖο ὅπου ἡ γραμματική καί ἡ ὀρθογραφία ἀποτελοῦν συχνά μέρος τῆς καθημερινῆς συνομιλίας! Περισσότεροι ἀπό 50.000 ἄνθρωποι ἔκαναν αἴτηση συμμετοχῆς στήν ἐκδήλωση -ἡ πρώτη τοῦ εἴδους της παγκοσμίως- στήν ὁποία πρωταθλητές γραμματικῆς προσπαθοῦν νά μεταγράψουν πιστά ἕνα κείμενο πού τούς διαβάστηκε. Δέν εἶναι εὔκολο, γιατί στά γαλλικά, μία λέξη πού προφέρεται ὀλίγον διαφορετικά ἤ ἀκόμη καί μέ τήν ἴδια προφορά μπορεῖ νά ἔχει διαφορετικές «σημασίες» καί νά ἀποδίδεται ὀρθογραφικά μέ διαφορετικούς τρόπους»…

Θυμᾶμαι στό Ἰνστιτοῦτο Γαλλικῶν ὅπου πηγαίναμε παιδιά, τόν «μεσιέ Βασταρντί» ( Νικόλαος Βασταρδῆς), πού ἀφοῦ ἵδρωνε νά μᾶς μάθει τήν σωστή προφορά, μετά μᾶς ἔλεγε τό κλασσικό «un ver vert dans un verre vert» (ἕν βέρ βέρ, ντάνς ἕν βέρ βέρ), πού σήμαινε «ἕνα πράσινο σκουλήκι μέσα σέ ἕνα πράσινο ποτήρι». Ὁμόηχες, πλήν διαφορετικές τελείως ἔννοιες καί λέξεις, ἀλλά καί τό ἐπίσης κλασσικό «la mère du maire est tombée dans la mer» (λά μέρ ντύ μέρ ἔ τομπέ ντάν λά μέρ), πού σήμαινε «ἡ μητέρα τοῦ δημάρχου ἔπεσε στήν θάλασσα»! Ἐμεῖς, εὐτυχῶς, τέτοια προβλήματα δέν ἔχουμε. Ἡ δική μας γλῶσσα εἶναι πάμπλουτη, δέν ἔχουμε μία λέξη γιά δέκα ἔννοιες, ἀλλά πολλές λέξεις γιά τήν ἴδια ἔννοια. Ὁ πλοῦτος τῆς γλώσσας μας εἶναι πρωτοφανής καί ζηλευτός. Καί εἶναι τραγικό τό ὅτι σήμερα οἱ νεότεροι μαθαίνουν (δυστυχῶς, αὐτό σιγά-σιγά παγιώνεται) νά ἐπικοινωνοῦν μέ ἐλάχιστες λέξεις, ἀπό τίς ὁποῖες οἱ περισσότερες εἶναι κατασκευές», μέσα ἀπό τήν «γλῶσσα» τοῦ ὑπολογιστῆ ἀλλά καί τοῦ «κινητοῦ».

Καί ὅλα αὐτά, πρός δόξαν τῶν κατά καιρούς ἐμφανιζομένων «γλωσσοπλαστῶν», ὅπως τοῦ περίφημου καθηγητοῦ, μονίμου τροφίμου τῆς κρατικῆς τηλεοράσεως, ὁ ὁποῖος ἔχει κακοποιήσει «ἐπισήμως καί μέ τήν βοῦλα» τήν ἑλληνική γλῶσσα… Ὑπό τήν σκέπη τοῦ γνωστοῦ «προοδευτικοῦ τσιτάτου», κατά τό ὁποῖο «ἡ γλῶσσα ἐξελίσσεται καί ἀλλάζει», ἡ ἑλληνική γλῶσσα «πετσοκόβεται», βιάζεται, κακοποιεῖται, ταλαιπωρεῖται. Μέ ποιόν, ἀλήθεια, στόχο; Εἶναι ἠλίθιοι οἱ Γάλλοι πού προσπαθοῦν νά κρατήσουν τήν γλῶσσα τους μακρυά ἀπό τήν ἐπέλαση τῆς «ἀγγλικούρας»; Εἶναι ἀδαεῖς ἐκεῖνοι πού δέν ἐπιθυμοῦν ὁ κάθε κύριος Ζούκερμπεργκ, ὁ κάθε κύριος Μάσκ καί ὁ κάθε Μπίλλ Γκαίητς νά «ξαναγράψουν» τήν γλῶσσα τους; Δηλαδή, σέ τί ὠφελεῖ αὐτή ἡ συνεχής τάση πρός «ἁπλοποίηση»; Ποιός εἶναι ὁ τελικός στόχος; Νά φθάσουμε πάλι στό σημεῖο νά ἐπικοινωνοῦμε μέ… σήματα καπνοῦ, μέ ἄναρθρες κραυγές καί μέ νοήματα; Δέν γνωρίζουμε τίς προθέσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος θά κληθεῖ νά σχηματίσει τήν νέα κυβέρνηση. Ἀλλά καλό θά ἦταν ὁ ἄνθρωπος πού θά ἀναλάβει τό Ὑπουργεῖο Παιδείας νά ἔχει γνώση καλή τῆς γλώσσας, νά ἔχει «ζυμωθεῖ» μέ αὐτήν. Καλά εἶναι, δέν λέμε, τά Χάρβαρντ καί τά Τάφτς, ἀλλά ἄς ἔχουμε στό μυαλό μας τά σωστά, καλά καί… ἑλληνικά ἑλληνικά!

Απόψεις

Ὁ μυστικός διάλογος ΗΠΑ-Κίνας πίσω ἀπό τήν ἐκεχειρία

Εφημερίς Εστία
Ζωτικῆς σημασίας γιά τό Πεκῖνο ἡ διατήρησις τῆς ὁμαλῆς ροῆς πετρελαίου ἀπό τόν Περσικό Κόλπο – Ἀβεβαιότης γιά τήν τήρηση τῆς καταπαύσεως τοῦ πυρός – Τό Ἰσραήλ, ἀστάθμητος παράγων

Εὐρωπαϊκή Συμμαχία ἐκτός Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως

Εφημερίς Εστία
Γιά μιάν Ακόμη φορά, κατά τήν τελευταία συνάντηση τοῦ Ντόναλντ Τράμπ μέ τόν Γενικό Γραμματέα τοῦ ΝΑΤΟ Μάρκ Ροῦτε, ἐτέθη τό ἐάν καί κατά πόσον οἱ ΗΠΑ θά παραμείνουν στό ΝΑΤΟ.

Στίς 11 Δεκεμβρίου ἡ δίκη γιά τίς ὑποκλοπές σέ δεύτερο βαθμό

Εφημερίς Εστία
Oρίστηκε γιά τίς 11 Δεκεμβρίου 2026, ἐνώπιον τοῦ Τριμελοῦς Πλημμελειοδικείου, ἡ δίκη σέ δεύτερο βαθμό τῶν τεσσάρων ἐπιχειρηματιῶν οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν πρωτοδίκως σέ πολυετεῖς ποινές φυλακίσεως γιά τήν ὑπόθεση τῶν ὑποκλοπῶν μέσῳ τοῦ κακόβουλου λογισμικοῦ.

Μέ τήν μουσική, γιά τό Θεῖον Δρᾶμα

Δημήτρης Καπράνος
Κάθε χρόνο, κάθε Μεγάλη Παρασκευή, τήν ἀφιερώνω στήν μουσική.

Σάββατον, 9 Ἀπριλίου 1966

Πρό 60 ἐτῶν
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΒΔΗΡΙΤΙΣΜΟΙ! Κατά τάς ἀναγραφομένας σήμερον πληροφορίας, οἱ μετακληθέντες δύο Γάλλοι εἰδικοί καταρτίζουν τήν ἔκθεσίν των διά τήν «ἀναδιοργάνωσιν τῶν Ἑλληνικῶν Ταχυδρομείων». Χωρίς, ὅμως, εἰδικῶς ἀνεγειρομένα κτήρια καί χωρίς ἄλλα συμπαρομαρτοῦντα κεφάλαια, πῶς εἶναι δυνατόν νά ἐφαρμοσθοῦν καινοτομίαι καί νά συντελεσθῇ ἡ ἀναδιοργάνωσις; Ἔτσι καί οἱ Ἀβδηρῖται κατεσκεύαζαν μεγαλοπρεπεῖς κρήνας χωρίς νά ἔχουν ἐξασφαλίσει τό νερό!… ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΙ ΕΚ ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΩΝ Κατά τήν χθεσινήν περιφοράν τοῦ Ἐπιταφίου τοῦ ἱεροῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Τριάδος Κορυδαλλοῦ, πυροτέχνημα ριφθέν ἀπό τόν μηχανοξυλουργόν Α.Δ., ἐτῶν 22, κάτοικον Ἀθηνῶν, ἐτραυμάτισε σοβαρῶς εἰς τήν κεφαλήν τόν ἐργάτην Ε.Χ., ἐτῶν 45, ἐξ Αἰγίου, κάτοικον Κορυδαλλοῦ. Ὁ τραυματισθείς διεκομίσθη εἰς τό Κρατικόν Νοσοκομεῖον Πειραιῶς, ὅπου καί νοσηλεύεται. Ὁ δράστης, συλληφθείς, ἀπεστάλη εἰς τήν Εἰσαγγελίαν Πειραιῶς. * Ἐπειδή ἡ 10η Ἀπριλίου 1966 ἦταν Κυριακή καί ἡ «Ἑστία» δέν εἶχε κυκλοφορήσει, σταχυολογοῦμε κείμενα ἀπό τό φύλλο τῆς προηγουμένης ἡμέρας, 9ης Ἀπριλίου 1966.