Ἀπό τό ἀρχεῖο τῆς «Ἑστίας», 9 Αὐγούστου 1925
Παρισινός συνάδελφος συνοψίζει εἰς τήν στήλην του, ἀπό κάποιαν σειράν μαθημάτων «Ψυχικῆς Γυμναστικῆς» τοῦ Ζάν ντέ Βίνυ–Ρούζ, τό κεφάλαιον περί τῆς τέχνης τῆς ἀναπαύσεως, ἐπίκαιρον τώρα, μέ τήν ἐποχήν τῶν θερινῶν διακοπῶν. Ὑπάρχει λοιπόν τέχνη εἰς τήν ἀνάπαυσιν; Φαίνεται ὅτι ὑπάρχει. Καί εἶναι δυσκολωτέρα, κατά τόν συγγραφέα, ἀπό τήν τέχνην τῆς κινήσεως, τήν ὁποίαν κατέχουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, ἐνῶ πολύ ὀλίγοι κατέχουν τήν τέχνην τῆς πρώτης.
Οἱ σημερινοί ἄνθρωποι –παρατηρεῖ– δέν γνωρίζουν νά ξεκουρδίσουν τόν ἑαυτόν τους, νά κυβερνήσουν τήν ἀεικίνητον σκέψιν των, νά θέσουν εἰς ἀκινησίαν τό ἐσωτερικόν των μοτέρ. Ἔχουν ἀνάγκην, ἑπομένως, διά νά τό ἐπιτύχουν, τῆς βοηθείας ἐπιστημονικῶν, πειραματικῶν μεθόδων. Τά σχετικά λοιπόν ψυχο–φυσιολογικά πειράματα δείχνουν ὅτι τήν πραγματικήν ἀνάπαυσιν τήν δίδει ἡ αἴσθησις τῆς ὁριζοντίας γραμμῆς.
Διά νά ξεκουράσωμεν τά νεῦρα μας, πρέπει, κυρίως, ν’ ἀφήσωμεν τήν κάθετον στάσιν καί νά λάβωμεν τήν ὁριζοντίαν. Τό μέγα δηλαδή μυστικόν τῆς ἀναπαύσεως είνε τό ξάπλωμα, ἕνα κοινόν μυστικόν, τοῦ ὁποίου ὅμως πολύ ὀλίγον ἐπωφελούμεθα.
Ἡ κάθετος γραμμή –ἐξηγεῖ ἐν συνεχεία– εἶναι ἡ γραμμή τῆς προσπαθείας. Συμβολίζει τήν ζωικήν ὁρμήν, τήν πάλην, τήν ὤθησιν, τῆς ἐνέργειαν. Τό φυτόν πού μεγαλώνει, ἡ φλόγα πού ὑψώνεται, τό νερό πού ἀναβλύζει, ὁ ἀτμός πού ἀνεβαίνει πρός τόν οὐρανόν, δίνουν στό πνεῦμα μας τήν ἔννοιαν τῆς ἐνεργείας καί τῆς δυνάμεως. Κάθε ἀνιοῦσα γραμμή, ἐν γένει, μᾶς ἐνθυμίζει, πράγματι, μίαν νίκην ἐπί τοῦ τρομεροῦ νόμου τῆς βαρύτητος. Μία κάθετος κατεύθυνσις τῶν χαρακτηριστικῶν μας προδίδει ἕναν σκοτεινόν κόπον τοῦ ὀργανισμοῦ μας, ὡς κατόπιν ἄρσεως ἀοράτου βάρους, διότι τό ὑποσυνείδητόν μας πραγματοποιεῖ ἀσυναισθήτως τήν μυϊκήν σύσπασιν, τήν ἀνταποκρινομένην πρός τήν ἐσωτερικήν μας αὐτήν κατάστασιν. Ἀντιθέτως, ἡ θέα τῆς ὁριζοντίας γραμμῆς δημιουργεῖ μέσα μας τήν αἴσθησιν τῆς ἀναπαύσεως, τῆς γαλήνης, τῆς ἥσυχης ζωῆς, λυτρωμένης ἀπό κάθε προσπάθειαν καί κάθε φυσικήν κατανάλωσιν.
Ἡ ὁριζοντία λοιπόν γραμμή, καί βλεπομένη ἀκόμη, ἐνεργεῖ ὡς πραϋντικόν μέσον, ὅπως συμβαίνει μέ τό θέαμα τοῦ λιμναίου τοπείου, τῶν θαλασσίων ὁριζόντων, τοῦ ἡσύχου ποταμοῦ ἤ τῆς ἀπεράντου πεδιάδος. Ἡ συνταγή λοιπόν τῆς ἀναπαύσεως, ἐπί τῇ βάσει τῆς ὁριζοντίου γραμμῆς, συνοψίζεται ὡς ἑξῆς. Διά νά ζήσει κανείς εἰς μίαν εὐτυχισμένην κατάστασιν νευρικῆς ἰσορροπίας, ὄχι μόνον πρέπει νά ἐπιζητεῖ τό ξάπλωμα, καί νά ἀναζητεῖ εἰς τό φυσικόν περιβάλλον του τήν ὁριζοντίαν γραμμήν, ἀλλά καί νά ἀποφεύγει εἰς τήν διακόσμησιν τοῦ σπητιού του τήν κατάχρησιν τῆς καθέτου, πολλαπλασιάζων τάς ὡραίας γραμμάς τοῦ ὁρίζοντος καί τά ἐπιβλητικά ὀρθογώνια σχήματα, μέ ὕψος ἀποτελοῦν τά 5/8 τοῦ πλάτους. Μέ ἄλλους λόγους, δηλαδή, ἡ θεραπεία τῆς ἀϋπνίας εἰς τό ἑξῆς θά εἶναι ζήτημα ταπετσαρίας τῶν δωματίων τοῦ ὕπνου μᾶλλον, παρά ζήτημα φαρμακείου.
Βλέπετε πόσον ἁπλή εἶναι ἡ τέχνη τῆς ἀναπαύσεως, κατά τόν συγγραφέα. Βάσις αὐτῆς τό ξάπλωμα, τοῦ ὁποίου τάς θαυματουργούς ἰδιότητας ἀνεκάλυψαν, πολύ πρωτύτερα ἀπό τόν Γάλλον ψυχογυμναστήν, οἱ τεμπέληδες ὅλων τῶν τόπων καί ὅλων τῶν ἐποχῶν Ἐάν μάλιστα, κατά τήν ἐποχήν αὐτήν, ξαπλωθεῖ κανείς στήν ἀμμουδιά καί βυθισθεῖ εἰς τήν ἐνατένισιν τῆς ὁριζοντίας γραμμῆς τοῦ θαλασσίου ὁρίζοντος, πραγματοποιεῖ τό τελειότερον εἶδος ἀναπαύσεως. Ὑπάρχουν βεβαίως καί πολλοί πού εὑρίσκουν τήν ἀνάπαυσίν των καί εἰς τήν κάθετον γραμμήν. Ἀλλ’ αὐτοί εἶναι οἱ κοιμώμενοι ὄρθιοι, διά τά νεῦρα τῶν ὁποίων κανείς δέν ἐσκέφθη ποτέ νά ἀνησυχήσει.
ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΡΒΑΝΑΣ
Μ.Η.Τ. 232122