Είναι ο Κυριάκος …Βλαντιμίρ;

Η ΚΛΑΣΣΙΚΗ μαρξιστική ανάλυση για την οικονομία πριν ενσκύψει ο κορωνοιός και κάνει τις αγορές…

”Ανάστα ο Θεός” ήταν ότι η νεοφιλελεύθερη προσέγγιση είναι λάθος. Ότι το δόγμα του Μίλτον Φρίντμαν και λοιπών φιλελεύθερων στοχαστών πως η αγορά πρέπει να αφήνεται να ρυθμίζει τα θέματά της μόνη με το κράτος περιοριζόμενο σε ρόλο ρυθμιστή είναι καταστροφική. Γενεές και γενεές αριστερών μεγάλωσαν καταγγέλλοντας τις κοινωνικές ανισότητες που δημιουργούσε η ελεύθερη οικονομία. Γενεές και γενεές ανδρώθηκαν διαδηλώνοντας εναντίον των καρτέλ. Να όμως που τα πράγματα αλλάζουν. Ζούμε στην εποχή που οι αγορές ελέω κορωνοϊού δεν μπορούν να ρυθμίσουν τα θέματα τους μόνες και τώρα καλείται το κράτος -από τις αγορές!- να παρέμβει για να δώσει λύσεις. Ιδού η ευκαιρία για …σοσιαλισμό λοιπόν!

Και το μέγα ερώτημα που ανακύπτει είναι το εξής: Το κράτος θα ρυθμίσει καλύτερα τα θέματα της αγοράς από όσο η ίδια η αγορά τα ρύθμιζε; Είναι μια άσκηση προς επίλυση. Σοβαρή άσκηση γιατί θέτει στην κυβέρνηση Μητσοτάκη το δίλημμα: Ποιους θα σώσει και ποιους όχι μόλις μηδενίσει το κοντέρ στην οικονομία; Τους φίλους και χρηματοδότες της παράταξης ή αυτούς που αξίζει να ζήσουν πραγματικά; Η νεώτερη Ιστορία του κόσμου αλλά και η πρόσφατος ελληνική έχει να επιδείξει παραδείγματα επέμβασης του κράτους στην οικονομία άλλοτε επιτυχή και άλλοτε όχι. Το πλέον πρόσφατο παράδειγμα που ένας ηγέτης απέκτησε το προνόμιο να αποφασίσει ποιος θα ζήσει σε κάθε κλάδο της οικονομίας είναι ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Εξόντωσε όποιον ολιγάρχη διανοήθηκε να ανακατευτεί στα πόδια του. Σήμερα η Ρωσσία ζει σε ”δεσποτεία” όπως θα έλεγε και ο καθηγητής Χατζής. Το πρότυπο του Πούτιν το ακολουθεί ο Ερντογάν. Προχωρημένο μάλιστα. Αυτός δεν αφάνισε κάθε επιχειρηματία που αρνήθηκε να συνεργαστεί μαζί του. Αυτός τους έβαλε και φυλακή (Οσμάν Καβαλά).

Παραδείγματα από τη νεώτερη πολιτική Ιστορία του τόπου υπάρχουν τέσσερα. Το πρώτο είναι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Άλλη πολιτική ακολούθησε απέναντι στο κεφάλαιο την οκταετία 1955-1963 και άλλη το 1974-1980. Στην πρώτη θητεία του μοίρασε το παιχνίδι μεταξύ Νιάρχου, Ωνάσση, Μποδοσάκη με συνέπεια το οικονομικό θαύμα . Δεχόταν προεκλογική χρηματοδότηση της παράταξης από το κεφάλαιο αλλά όταν κάποιος τολμούσε να συνδέσει την βοήθεια με ευνοϊκή μεταχείριση ο Εθνάρχης του επέστρεφε πίσω τις βαλίτσες! Το έπραξε όταν ο Ωνάσης του διαμαρτυρήθηκε ότι ”ο Νιάρχος τυγχάνει καλύτερης μεταχειρίσεως” (Παναγιώτη Λαμπρία, ”Καραμανλής ο φίλος”, παράρτημα ”Οι σχέσεις μου με το Κεφάλαιο” σελ 355, εκδόσεις Ποταμός). Στην δεύτερη θητεία του 1974-1980 ο Καραμανλής αναθεώρησε. Και επηρεασμένος από την άθλια προσωπική στάση ορισμένων στο πρόσωπό του κατά την εξορία, αλλά και επειδή το κεφάλαιο (πριν από την δικτατορία ακόμη) απέκτησε ισχύ να παρεμβαίνει ωμά στις πολιτικές εξελίξεις. Αναθεώρησε και με μπροστάρη τον ογκόλιθο Παναγή Παπαληγούρα (αξίζει η μελέτη των ομιλιών του σε εισαγωγή Μιχάλη Ψαλιδόπουλου, εκδόσεις Αίολος) κρατικοποίησε τράπεζες, διυλιστήρια, αερομεταφορείς ”πετάγοντας” έξω από το παιχνίδι τον Ωνάση, τον Ανδρεάδη και άλλες δυνάμεις της πρώιμης διαπλοκής. Ο Εθνάρχης είχε την άποψη ότι η επαννεκκίνηση της χώρας είχε ανάγκη ένα νέο πρότυπο: Την πρωτοκαθεδρία της κρατικής ισχύος έναντι της αλαζονικής αγοράς.

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης εθεωρείτο φιλελεύθερος. Και ήταν στο μέτρο που έλεγε –το σημειώνει στον Παπαχελά, το είχε εκμυστηρευτεί και σε μένα- πως δεν έβλεπε τίποτε το μεμπτό στην χρηματοδότηση της πολιτικής από την αγορά. Με κράτη δεν έπρεπε να έχει δοσοληψίες η πολιτική. Ο επίτιμος υπήρξε ο δημιουργός της τοπικής διαπλοκής με το νόμο για την ιδιωτική τηλεόραση, μοιραίως υπήρξε και το θύμα της. Όχι μόνο γιατί είχε γνώμη και παρενέβαινε για τα σχήματα που δημιουργούνταν. Αλλά γιατί όπως αποκάλυψε διαπλεκόμενος εις, εκ των πέντε που πρωταγωνίστησαν στο σχέδιο πτώσης του με τον γνωστό εκτελεστή, ”αυτός δεν ήθελε να ρυθμίζει την αγορά, ήθελε να ρυθμίζει τις δουλειές μας”. Πράγματι. Η απόπειρα του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη να ανοίξει την ελληνική αγορά στο διεθνές κεφάλαιο (Ιάπωνες στον ΟΤΕ με εισήγηση Μίνωα Ζομπανάκι, Ιταλοί στην ΑΓΕΤ Ηρακλής), συνάσπισε εναντίον του την διαπλοκή που δημιούργησε.

Ο Κώστας Σημίτης τον οποίο τόσο θαυμάζει ο Κυριάκος -όπως αποκαλύπτει ιδιωτικώς- υιοθέτησε (σε μια χώρα σαν την Ελλάδα) το γερμανικό μοντέλο των εθνικών πρωταθλητών. Μοίρασε την χώρα σε ζώνες επιρροής. Εσύ τα όπλα, εσύ τα καύσιμα , εσύ το μπετόν, εσύ τις προμήθειες, εσύ τις τηλεπικοινωνίες, εσύ τις τράπεζες. Και όλοι οι άλλοι έξω. Μονοπωλιακές καταστάσεις. Και συνακόλουθα λεόντειες συμβάσεις που έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην χρεωκοπία. Ο Σημίτης εκχώρησε σε ολίγους τομείς της οικονομίας με αντάλλαγμα την μηντιακή στήριξή τους στην εξουσία του. Ωφελήθηκε ο ίδιος αλλά ζημιώθηκε η χώρα.

Τέλος, ο Κώστας Καραμανλής, κληροδοτήσας το ως άνω τοπίο, επιχείρησε να σπάσει τους αιμομικτικούς δεσμούς των επιχειρηματιών με το κράτος αποφεύγοντας κάθε συναλλαγή μαζί τους. Το αποτέλεσμα γνωστό. Οι Γερμανοί που πολέμησαν τον βασικό μέτοχο σήμερα αναγνωρίζουν -το εξομολογήθηκε η Μέρκελ στον Τσίπρα- ότι βασική ευθύνη για την χρεωκοπία της χώρας έχει η σημιτική ολιγαρχία της εποχής. Ο Καραμανλής ζημίωσε τον εαυτό του αλλά προσπάθησε να ωφελήσει την χώρα.
Και φθάσαμε στο σήμερα! Ο κορωνοϊός βρήκε την χώρα να πασχίζει να ξεφύγει από το μονοπώλιο του εθνικού “αρχινταβατζή” της (αυτή είναι η εξέλιξη: Από τους πολλούς “νταβαντζήδες”, στον έναν), με τον Κυριάκο να ισορροπεί και να πασχίζει να φέρει ξένες επενδύσεις σε ένα δηλητηριασμένο τοπίο για το οποίο δεν ευθύνεται ο ίδιος. Με εμβληματικούς επιχειρηματίες στον χώρο της Ναυτιλίας, του Τουρισμού της Ενέργειας, των Αερομεταφορών, της Διατροφικής Αλυσίδας, των Δημοσίων Έργων οι οποίοι κατάφεραν να μεγαλώσουν χωρίς κρατική στήριξη. Και τέλος βρήκε την χώρα με διαφορετική δομή οικονομίας: Χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιβίωσαν των μνημονίων να δείχνουν ισχυρότερες ακόμη και του ΣΕΒ, τα μέλη του οποίου ελέγχουν δεν ελέγχουν το 20% της οικονομικής δραστηριότητας. Ο κορωνοϊός όμως μηδενίζει το κοντέρ. Αυτομάτως δημιουργεί στον Πρωθυπουργό πειρασμούς ανάλογους με το παρελθόν: Με ποιους θα επανεκκινήσει την οικονομία; Με γνωστούς και φίλους ή με άλλους που διακρίνονται χωρίς να είναι γνωστοί και φίλοι; Με τι κριτήρια θα αποφασίσει; Πούτιν; Ερντογάν; Καραμανλήδων; Πατρός; Ή με κριτήρια Σημίτη;

Οι αποφάσεις Μητσοτάκη παρά την αδιαμφισβήτητη δημοσκοπική ισχύ δεν θα είναι εύκολες. Η Ελλάς του 2020 δεν έχει καμμία σχέση με την Ελλάδα του 1974, του 1990, του 1996 και του 2004 η οποία ήταν σε διαρκή άνοδο και επέτρεπε στους πρωθυπουργούς επιλογές εύνοιας χωρίς λαϊκές αντιδράσεις. Η Ελλάς του 2020 μετά από δέκα χρόνια κρίσης διαθέτει ένα προλεταριάτο επιχειρήσεων που περιμένουν τις αποφάσεις με το τουφέκι στον ώμο, είδαμε έως και κινητοποιήσεις εστιατόρων. Χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη θα υπάρξει επανάσταση. Οι αποφάσεις συνεπώς πρέπει να ληφθούν με καθαρό μυαλό και κρύο αίμα. Όχι με συναισθήματα μεροληψίας και εκδίκησης. Το αυταρχικό μοντέλο Πούτιν (επιλέγω ποιος θα πεθάνει) ίσως να ασκεί ασυναισθήτως μια κρυφή γοητεία στον Πρωθυπουργό. Αλλά η Ελλάς δεν είναι Ρωσσία. Ούτε ο Κυριάκος Βλαντιμίρ. Νομίζω.

Απόψεις

Παρητήθη η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου από το 2021

Εφημερίς Εστία
Απηγοητεύθη από την μορφή του εορτασμού και τις ανιστόρητες αναρτήσεις

Έχει ο καιρός γυρίσματα

Μανώλης Κοττάκης
Το 3ο τακτικό Συνέδριο της ΝΔ διεξήχθη τον Απρίλιο του 1994 στην Χαλκιδική

Το Ισλαμικό Κράτος επανέρχεται δριμύτερο

Εφημερίς Εστία
ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΟΜΕΝΟ την κρίση του κορωνοϊου και την γενικώτερη αναταραχή στην περιοχή…

Όταν μιλούν οι «σκιές» των μεγάλων πολιτικών…

Δημήτρης Καπράνος
Συγκλονιστική η συνέντευξη του Μανούσσου Γρυλλάκη στον Δημήτρη Δανίκα

Απόφασις ενόρκων…

Πρό 60 ἐτῶν
Πέμπτη, 26 Μαΐου 1960