Ἀκρίβεια: Πόσα χρήματα ἀπομένουν στά νοικοκυριά

Ἀκρίβεια: Πόσα χρήματα ἀπομένουν στά νοικοκυριά

Μέ τό κόστος τοῦ ἐνοικίου, τοῦ ρεύματος καί τῶν καυσίμων νά ἔχει αὐξηθεῖ σημαντικά, τό ζητούμενο δέν εἶναι πλέον μόνο πόσα χρήματα χρειάζονται γιά τήν κάλυψη τῶν βασικῶν ἀναγκῶν, ἀλλά καί ποιές δαπάνες μποροῦν νά περιορισθοῦν

Ἡ ἀκρίβεια ἀλλάζει τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο τά νοικοκυριά διαχειρίζονται τό εἰσόδημά τους, μέ τά χαμηλά καί μεσαῖα εἰσοδήματα νά δυσκολεύονται ὁλοένα καί περισσότερο νά ἀνταποκριθοῦν στίς μηνιαῖες ὑποχρεώσεις τους.

  • Tοῦ Γιάννη Στεργίου

Μέ τό κόστος τοῦ ἐνοικίου, τοῦ ρεύματος καί τῶν καυσίμων νά ἔχει αὐξηθεῖ σημαντικά, τό ζητούμενο δέν εἶναι πλέον μόνο πόσα χρήματα χρειάζονται γιά τήν κάλυψη τῶν βασικῶν ἀναγκῶν, ἀλλά καί ποιές δαπάνες μποροῦν νά περιορισθοῦν. Γιά ἕναν ἐργαζόμενο πού ἐνοικιάζει στήν Ἀθήνα, μεγάλο μέρος τοῦ μισθοῦ εἶναι δεσμευμένο ἤδη ἀπό τήν ἀρχή τοῦ μηνός. Ἀντιστοίχως, γιά μιά οἰκογένεια στήν περιφέρεια, ὅπου τό αὐτοκίνητο ἀποτελεῖ συχνά ἀναγκαιότητα, οἱ αὐξήσεις στά καύσιμα περιορίζουν ἀκόμη περισσότερο τό διαθέσιμο εἰσόδημα.

Διαφορετική εἶναι ἡ εἰκόνα γιά ἕναν συνταξιοῦχο μέ ἰδιόκτητη κατοικία, ὁ ὁποῖος δέν ἐπιβαρύνεται μέ ἐνοίκιο, ἀλλά καλεῖται νά καλύψει τίς αὐξημένες καθημερινές ἀνάγκες μέ μιά περιορισμένη σύνταξη. Τόν Ὀκτώβριο τοῦ 2026, ὁ ἐτήσιος πληθωρισμός στήν Ἑλλάδα ἔφτασε τό 5,7%, μέ ἀνατιμήσεις 6,8% στά ἐνοίκια κατοικιῶν, 17,9% στό ρεῦμα, 25% στήν βενζίνη καί 37,5% στό πετρέλαιο θερμάνσεως. Ἡ ἐπίδρασις αὐτῶν τῶν αὐξήσεων στόν οἰκογενειακό προϋπολογισμό ἐξαρτᾶται ἀπό τό πόσο βαραίνει κάθε δαπάνη καί ἀπό τό εἰσόδημα πού ἔχει στήν διάθεσή του τό νοικοκυριό.

Ὁ γενικός πληθωρισμός, ἄλλως τε, δέν ἀποτυπώνει μέ τόν ἴδιο τρόπο τήν ἐπιβάρυνση ὅλων τῶν καταναλωτῶν. Ὅταν οἱ μεγαλύτερες αὐξήσεις καταγράφονται σέ ἀγαθά καί ὑπηρεσίες πού δέν μποροῦν εὐκόλως νά ὑποκατασταθοῦν, ὅπως ἡ στέγασις καί ἡ ἐνέργεια, τά νοικοκυριά μέ περιορισμένα εἰσοδήματα ἐνδέχεται νά ἀντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερη πίεση ἀπό ἐκείνην πού ὑποδηλώνει ὁ μέσος δείκτης τιμῶν. Τρεῖς ἐνδεικτικοί προϋπολογισμοί δείχνουν πόσα ἐπί πλέον εὐρώ χρειάζονται γιά τίς ἴδιες βασικές δαπάνες ἐν συγκρίσει πρός ἕνα ἔτος πρίν καί πόσο εἰσόδημα ἀπομένει γιά τίς ὑπόλοιπες ἀνάγκες.

Ἀθήνα – Πάνω ἀπό τόν μισό μισθό γιά τό ἐνοίκιο

Ἕνας νέος ἐργαζόμενος μέ καθαρό μηνιαῖο μισθό 1.100 εὐρώ ἐπλήρωνε τόν Ὀκτώβριο τοῦ 2025 ἐνοίκιο 550 εὐρώ. Μέ ἄλλα 60 εὐρώ γιά ρεῦμα καί 220 εὐρώ γιά διατροφή, οἱ τρεῖς αὐτές δαπάνες ἔφθαναν τά 830 εὐρώ, δηλαδή τό 75,5% τοῦ μισθοῦ του.

Ἐάν τό μίσθωμά του ηὐξάνετο κατά 6,8%, ὅσο ὁ πανελλαδικός δείκτης ἐνοικίων, θά ἔφθανε τά 587,40 εὐρώ. Μόνο γιά τήν στέγη θά ἐχρειάζετο πλέον τό 53,4% τοῦ μισθοῦ του. Οἱ ἀνατιμήσεις στό ρεῦμα καί στήν διατροφή θά προσέθεταν ἄλλα 15,36 εὐρώ. Συνολικῶς, τά ἴδια ἔξοδα θά ἔφθαναν τά 882,76 εὐρώ, ἀπορροφῶντας τό 80,3% τοῦ εἰσοδήματός του. Γιά μετακινήσεις, τηλεπικοινωνίες καί κάθε ἄλλη ἀνάγκη θά τοῦ ἔμεναν 217,24 εὐρώ, ἀπό 270 εὐρώ ἕνα ἔτος πρίν. Αὐτό σημαίνει ὅτι ὁ ἐργαζόμενος θά εἶχε στήν διάθεσή του περίπου 7 εὐρώ τήν ἡμέρα γιά ὅλες τίς ὑπόλοιπες ἀνάγκες τοῦ μηνός, χωρίς νά ὑπολογίζονται τυχόν ἔκτακτες δαπάνες. Ἀκόμη καί μιά μικρή ἐπιβάρυνσις, ὅπως μιά ἐπισκευή, μιά ἰατρική ἐπίσκεψις ἤ μιά ηὐξημένη δαπάνη μετακινήσεως, θά μποροῦσε νά ἀνατρέψει τόν προϋπολογισμό του. Παραλλήλως, τά περιθώρια ἀποταμιεύσεως περιορίζονται σημαντικά, καθώς οἱ βασικές ὑποχρεώσεις ἀπορροφοῦν σχεδόν ὁλόκληρο τό εἰσόδημα.

Ἡ ἐξέλιξις τοῦ μισθωτηρίου ἀλλάζει οὐσιωδῶς τήν εἰκόνα. Ἐάν τό ἐνοίκιο παρέμενε στά 550 εὐρώ, ὁ ἴδιος ἐργαζόμενος θά ἐχρειάζετο 15,36 εὐρώ ἐπί πλέον γιά τίς συγκεκριμένες δαπάνες. Στό σενάριο τῆς ἀναπροσαρμογῆς χρειάζεται 52,76 εὐρώ ἐπί πλέον, μέ περίπου ἑπτά στά δέκα εὐρώ τῆς ἐπιβαρύνσεως νά προέρχονται ἀπό τό ἐνοίκιο. Τό παράδειγμα ἀναδεικνύει γιατί ἡ στεγαστική δαπάνη ἀποτελεῖ καθοριστικό παράγοντα γιά τό βιοτικό ἐπίπεδο τῶν μισθωτῶν, ἰδιαιτέρως ὅταν οἱ ἀποδοχές τους παραμένουν ἀμετάβλητες.

Περιφέρεια – Βενζίνη καί θέρμανσις προσθέτουν 82,50 εὐρώ

Γιά μιά οἰκογένεια μέ καθαρό μηνιαῖο εἰσόδημα 2.000 εὐρώ, ἡ μεγαλύτερη πίεσις ἔρχεται ἀπό τίς μετακινήσεις καί τήν θέρμανση. Τόν Ὀκτώβριο τοῦ 2025, ἡ οἰκογένεια ἐδαπανοῦσε 450 εὐρώ γιά ἐνοίκιο, 100 εὐρώ γιά ρεῦμα, 450 εὐρώ γιά διατροφή, 180 εὐρώ γιά βενζίνη καί 100 εὐρώ γιά τήν ποσότητα πετρελαίου πού κατανάλωνε γιά θέρμανση τόν συγκεκριμένο μῆνα. Συνολικῶς, οἱ δαπάνες ἔφθαναν τά 1.280 εὐρώ.

Ἕνα ἔτος ἀργότερα, ἡ ἴδια ποσότης βενζίνης κοστίζει, στό παράδειγμά μας, 225 εὐρώ καί ἡ ἴδια ποσότης πετρελαίου θερμάνσεως 137,50 εὐρώ. Τά δύο καύσιμα ἐξηγοῦν σχεδόν τό 59% τῆς συνολικῆς αὐξήσεως. Τό ἐνοίκιο προσθέτει ἄλλα 30,60 εὐρώ, τό ρεῦμα 17,90 εὐρώ καί ἡ διατροφή 9,45 εὐρώ. Ὁ λογαριασμός φθάνει ἔτσι τά 1.420,45 εὐρώ, ηὐξημένος κατά 140,45 εὐρώ ἤ περίπου 11%.

Οἱ δαπάνες αὐτές ἀπορροφοῦν πλέον τό 71% τοῦ εἰσοδήματος, ἀπό 64% ἕνα ἔτος νωρίτερα. Τό ποσό πού ἀπομένει μειώνεται ἀπό 720 εὐρώ σέ 579,55 εὐρώ γιά ὅλες τίς ὑπόλοιπες οἰκογενειακές ἀνάγκες. Ἡ διαφορά εἶναι ἰδιαιτέρως αἰσθητή ὅταν οἱ καθημερινές διαδρομές γιά τήν ἐργασία ἤ τό σχολεῖο ἀπαιτοῦν αὐτοκίνητο. Σέ πολλές περιοχές τῆς περιφερείας, ἡ περιορισμένη συχνότης τῶν δημοσίων συγκοινωνιῶν καθιστᾶ δύσκολη τήν μείωση τῶν μετακινήσεων, ἐνῷ οἱ ἀνάγκες θερμάνσεως ἐξαρτῶνται καί ἀπό τίς κλιματικές συνθῆκες. Ἐπί πλέον, ἡ συγκεκριμένη ἐπιβάρυνσις δέν κατανέμεται ὁμοιομόρφως στήν διάρκεια τοῦ ἔτους.

Τούς χειμερινούς μῆνες, ὅταν αὐξάνεται ἡ κατανάλωσις πετρελαίου, ἡ πίεσις μπορεῖ νά εἶναι ἐντονώτερη. Γιά τήν οἰκογένεια, ἡ προσπάθεια ἐξισορροπήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ μεταφέρεται σέ ἄλλες κατηγορίες, ὅπως ἡ ἔνδυσις, ἡ ψυχαγωγία ἤ οἱ δαπάνες γιά δραστηριότητες τῶν παιδιῶν.

Ἰδιόκτητη κατοικία – Ἡ θέρμανσις πιέζει τήν σύνταξη

Γιά ἕναν συνταξιοῦχο μέ καθαρή σύνταξη 850 εὐρώ καί ἰδιόκτητο σπίτι, οἱ δαπάνες τοῦ παραδείγματος ἀνήρχοντο τόν Ὀκτώβριο τοῦ 2025 σέ 410 εὐρώ. Ἀπό αὐτά, 65 εὐρώ ἀφοροῦσαν στό ρεῦμα, 230 εὐρώ στήν διατροφή, 80 εὐρώ στήν κατανάλωση πετρελαίου θερμάνσεως καί 35 εὐρώ στά φαρμακευτικά προϊόντα. Μέ τίς τιμές τοῦ Ὀκτωβρίου 2026, τό κόστος φθάνει τά 456,01 εὐρώ. Ἡ θέρμανσις προσθέτει 30 εὐρώ καί τό ρεῦμα περίπου 11,64 εὐρώ. Ἡ διατροφή ἐπιβαρύνει τόν προϋπολογισμό κατά 4,83 εὐρώ, ἐνῷ ἡ μικρή ὑποχώρησις τοῦ δείκτου τιμῶν φαρμακευτικῶν προϊόντων μειώνει ὁριακῶς τήν συγκεκριμένη δαπάνη στό παράδειγμα.

Συνολικῶς, τά πρόσθετα 46,01 εὐρώ ἀντιστοιχοῦν στό 5,4% τῆς συντάξεως. Σέ μῆνα χωρίς κατανάλωση πετρελαίου, ἡ αὔξησις γιά τίς ἄλλες τρεῖς δαπάνες περιορίζεται σέ περίπου 16 εὐρώ. Παρ’ ὅτι ἡ ἰδιοκατοίκησις προστατεύει τόν συνταξιοῦχο ἀπό τίς αὐξήσεις τῶν ἐνοικίων, δέν τόν ἀπαλλάσσει ἀπό τίς ὑπόλοιπες στεγαστικές ὑποχρεώσεις, ὅπως ἡ συντήρησις τῆς κατοικίας καί τά κοινόχρηστα. Ἐπί πλέον, ἡ δυνατότης περιορισμοῦ τῶν δαπανῶν εἶναι μικρότερη ὅταν σημαντικό μέρος τους ἀφορᾶ στήν θέρμανση, στήν διατροφή καί στήν ὑγεία. Μέ δεδομένο τό περιορισμένο μηνιαῖο εἰσόδημα, κάθε πρόσθετος ὑποχρέωσις μειώνει τά περιθώρια καλύψεως ἀπροβλέπτων ἀναγκῶν.

Πόσο εἰσόδημα μένει γιά τίς ὑπόλοιπες ἀνάγκες

Ἡ οἰκογένεια στήν περιφέρεια ἔχει τήν μεγαλύτερη πρόσθετο δαπάνη, ἐνῷ ὁ νέος ἐνοικιαστής διαθέτει τό ὑψηλότερο ποσοστό τοῦ μισθοῦ του γιά τά ἔξοδα πού ἐξετάζονται. Ὁ συνταξιοῦχος πληρώνει τήν μικρότερη αὔξηση σέ εὐρώ, ἀλλά αὐτή ἀπορροφᾶ μεγαλύτερο ποσοστό τοῦ εἰσοδήματός του ἀπό ὅ,τι ἡ ἀντίστοιχος αὔξησις γιά τόν νέο ἐργαζόμενο, 5,4% ἔναντι 4,8%. Ἡ σύγκρισις δείχνει ὅτι ἡ πραγματική πίεσις δέν καθορίζεται ἀποκλειστικῶς ἀπό τό ὕψος τῶν ἀνατιμήσεων, ἀλλά καί ἀπό τήν σύνθεση τῶν δαπανῶν κάθε νοικοκυριοῦ. Ὅσο μεγαλύτερο μέρος τοῦ εἰσοδήματος κατευθύνεται σέ ἀνελαστικές ἀνάγκες, τόσο μικρότερη εἶναι ἡ δυνατότης προσαρμογῆς ὅταν οἱ τιμές αὐξάνονται.

Ἐπί πλέον, τά ποσά πού ἀπομένουν στά τρία παραδείγματα δέν ἀποτελοῦν πραγματικά διαθέσιμο εἰσόδημα γιά ἀποταμίευση ἤ κατανάλωση, καθώς δέν ἔχουν συνυπολογιστεῖ ὅλες οἱ ὑποχρεώσεις. Ἡ πίεσις μπορεῖ ἑπομένως νά εἶναι μεγαλύτερη ἀπό ἐκείνην πού προκύπτει ἀπό τούς συγκεκριμένους ὑπολογισμούς. H ἀκρίβεια περιορίζει ὄχι μόνο τήν ἀγοραστική δύναμη, ἀλλά καί τήν οἰκονομική εὐελιξία τῶν νοικοκυριῶν. Ἀκόμη καί ὅταν οἱ μηνιαῖες ἀποδοχές ἐπαρκοῦν γιά τίς βασικές ὑποχρεώσεις, τό εἰσόδημα πού ἀπομένει γιά τίς ὑπόλοιπες ἀνάγκες καί γιά τήν ἀντιμετώπιση ἐκτάκτων ἐξόδων γίνεται ὁλοένα καί μικρότερο.

ΕIσοδήματα φτώχειας γιά τήν πλειοψηφία τῶν Eλλήνων

Περισσότεροι ἀπό τούς μισούς Ἕλληνες φορολογουμένους δηλώνουν ἐτήσιο εἰσόδημα ἕως 10.000 εὐρώ, γεγονός πού ἀποτυπώνει περίτρανα μιά ἰδιαιτέρως πιεσμένη οἰκονομική πραγματικότητα. Ἡ πλειονότης τῶν πολιτῶν ἐξακολουθεῖ νά ζεῖ μέ εἰσοδήματα πού προσεγγίζουν τό ὅριο τῆς φτώχειας. Τά 10.000 εὐρώ ἐτησίως ἀντιστοιχοῦν σέ λιγώτερα ἀπό 834 εὐρώ τόν μῆνα, ἄν τό ποσό κατανεμηθεῖ σέ δώδεκα μῆνες, ἐνῷ οἱ αὐξήσεις σέ ἐνοίκια, τρόφιμα, ἐνέργεια καί μετακινήσεις ἐπιβαρύνουν ὑπερμέτρως τά νοικοκυριά.

Γιά τούς περισσοτέρους, ἕνα τέτοιο εἰσόδημα δέν ἐπαρκεῖ γιά ἀξιοπρεπῆ διαβίωση, ἰδίως ὅταν στηρίζουν οἰκογένεια ἤ κατοικοῦν σέ περιοχή μέ ὑψηλό κόστος ζωῆς. Ἡ εἰκόνα αὐτή θέτει εὐλόγως ἐρωτήματα γιά τήν ἐπάρκεια τῶν μισθῶν καί τῶν συντάξεων, τήν σταθερότητα τῆς ἀπασχολήσεως καί τήν ἀποτελεσματικότητα τῶν μέτρων στηρίξεως. Χρειάζονται πολιτικές πού ἐνισχύουν τά πραγματικά εἰσοδήματα καί συγκρατοῦν τό κόστος βασικῶν ἀγαθῶν, ὥστε ἡ ἐργασία νά ἐξασφαλίζει οὐσιαστική οἰκονομική ἀσφάλεια. Ἡ βελτίωσις τῶν εἰσοδημάτων ἀποτελεῖ προϋπόθεση κοινωνικῆς συνοχῆς καί δίδει στούς πολῖτες δυνατότητα ἀσφαλεστέρου σχεδιασμοῦ ζωῆς.

Advertisement 1














Advertisement 3

Advertisement 4

Κεντρικό θέμα