Τό κόστος προμηθείας καί κατασκευῆς τοῦ πυρηνικοῦ καυσίμου ὑπολογίζεται σέ περίπου 0,87 λεπτά τοῦ εὐρώ ἀνά κιλοβατώρα στίς τρέχουσες τιμές
Τήν ὥρα κατά τήν ὁποία οἱ τιμές τοῦ ἠλεκτρισμοῦ ἐξακολουθοῦν νά ἐπηρεάζουν ἀμέσως τό διαθέσιμο εἰσόδημα τῶν νοικοκυριῶν καί τήν ἀνταγωνιστικότητα τῶν ἐπιχειρήσεων, ἡ συζήτησις περί τῆς πιθανῆς ἐντάξεως τῆς πυρηνικῆς ἐνεργείας στό ἑλληνικό ἐνεργειακό μεῖγμα ἀποκτᾶ μιά διαφορετική, περισσότερο οἰκονομική διάσταση.
- Tοῦ Γιῶργου Μ. Ατσαλάκη
Μάλιστα, μιά νέα μελέτη τῆς Athlos Energy, ἡ ὁποία ἐξεπονήθη σέ συνεργασία μέ τήν ἀμερικανική ἑταιρεία NAC International, πού ἐδημοσιεύθη τήν ἑβδομάδα πού παρῆλθε, ἐπιχειρεῖ νά δώσει ἀριθμητικές ἀπαντήσεις σέ ὁρισμένες ἐκ τῶν βασικῶν παραμέτρων ἑνός ἐνδεχομένου ἑλληνικοῦ πυρηνικοῦ προγράμματος. Ἕνα ἐκ τῶν πλέον ἐνδιαφερόντων εὑρημάτων της ἀφορᾶ στό κόστος προμηθείας καί κατασκευῆς τοῦ πυρηνικοῦ καυσίμου, τό ὁποῖο ὑπολογίζεται σέ περίπου 0,87 λεπτά τοῦ εὐρώ ἀνά κιλοβατώρα, σέ τιμές τοῦ 2026.
Τό σενάριο πού ἐξετάζει ἡ μελέτη ἀφορᾶ σέ ἕναν πυρηνικό σταθμό ἰσχύος 1.200 MW, ὁ ὁποῖος, μέ συντελεστή λειτουργίας 90%, θά ἠδύνατο νά παράγει περίπου 9,5 TWh ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἐτησίως. Ἡ ποσότης αὐτή ἀντιστοιχεῖ περίπου στό ἕνα ἕκτο τῆς συνολικῆς ἠλεκτροπαραγωγῆς τῆς Ἑλλάδος τό 2024, προσδίδοντας σέ μιά τέτοια ἐπένδυση ἰδιαίτερη βαρύτητα γιά τόν ἐνεργειακό σχεδιασμό τῆς χώρας.
Γιά τήν παραγωγή αὐτῆς τῆς ἐνεργείας θά ἀπητοῦντο περίπου 19 τόννοι ἐμπλουτισμένου οὐρανίου ἐτησίως. Τό κόστος προμηθείας καί κατασκευῆς τοῦ καυσίμου ἐκτιμᾶται σέ περίπου 82 ἑκατ. εὐρώ, συμπεριλαμβανομένων τῆς προμηθείας οὐρανίου, τῆς ἐπεξεργασίας, τοῦ ἐμπλουτισμοῦ καί τῆς κατασκευῆς τῶν στοιχείων καυσίμου.
Χαμηλό κόστος καυσίμου καί φθηνό ρεῦμα
Τό βασικό ἐπιχείρημα ὑπέρ τῆς πυρηνικῆς ἐνεργείας εἶναι ἡ δυνατότης συνεχοῦς παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἀνεξαρτήτως τῶν καιρικῶν συνθηκῶν. Σέ ἕνα σύστημα μέ αὐξανομένη συμμετοχή φωτοβολταϊκῶν καί αἰολικῶν, ἕνας πυρηνικός σταθμός θά ἠδύνατο νά λειτουργεῖ συμπληρωματικῶς, προσφέροντας σταθερή παραγωγή τίς ὧρες κατά τίς ὁποῖες οἱ ἀνανεώσιμοι πηγές δέν ἐπαρκοῦν γιά τήν κάλυψη τῆς ζητήσεως.
Ταυτοχρόνως, τό πυρηνικό καύσιμο παρουσιάζει διαφορετική δομή κόστους ἐν σχέσει μέ τό φυσικό ἀέριο. Οἱ σχετικῶς μικρές ἀπαιτούμενες ποσότητες, οἱ μακροχρόνιοι συμβάσεις καί ἡ δυνατότης διατηρήσεως ἀποθεμάτων περιορίζουν τήν ἄμεσο ἔκθεση σέ ἀποτόμους διακυμάνσεις τῶν διεθνῶν ἀγορῶν.
Γιά νοικοκυριά καί ἐπιχειρήσεις, τό δυνητικό ὄφελος θά ἠδύνατο νά ἀποτυπωθεῖ σέ μεγαλύτερη σταθερότητα τοῦ ἐνεργειακοῦ συστήματος καί, ὑπό προϋποθέσεις, σέ χαμηλότερο κόστος ἠλεκτροπαραγωγῆς. Ὡστόσο, ἡ τελική τιμή τοῦ ρεύματος δέν καθορίζεται μόνον ἀπό τό καύσιμο. Καθοριστικό ρόλο ἔχουν τό κόστος κατασκευῆς, ἡ χρηματοδότησις, ἡ λειτουργία, ἡ συντήρησις, ἡ ἀσφάλεια καί οἱ ὅροι συμμετοχῆς τῆς μονάδος στήν ἀγορά ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας.
Ἕνα ἀκόμη ζήτημα εἶναι κατά πόσον ἡ Ἑλλάς θά ἠδύνατο νά ἐξασφαλίσει ἀπροσκόπτως τίς ἀπαιτούμενες ποσότητες καυσίμου. Συμφώνως μέ τήν μελέτη, ἕνα πρόγραμμα συνολικῆς πυρηνικῆς ἰσχύος 2.000-3.000 MW θά ἀντιστοιχοῦσε περίπου στό 1% τῆς παγκοσμίου ζητήσεως πυρηνικοῦ καυσίμου.
Ἡ ἐκτίμησις τῆς Athlos Energy εἶναι ὅτι οἱ ἀνάγκες αὐτές θά ἠδύναντο νά καλυφθοῦν ἀπό τήν διεθνῆ ἀγορά, ἐφ’ ὅσον ὑπάρξει ἔγκαιρος σχεδιασμός, διαφοροποίησις τῶν προμηθευτῶν καί σύναψις μακροχρονίων συμβάσεων. Παραλλήλως, ἡ δημιουργία στρατηγικῶν ἀποθεμάτων γιά ἀρκετά χρόνια λειτουργίας θά ἠδύνατο νά περιορίσει τούς κινδύνους πού συνδέονται μέ γεωπολιτικές ἐντάσεις ἤ διαταραχές στήν ἐφοδιαστική ἁλυσίδα.
Τό ἀνοικτό μέτωπο τῶν πυρηνικῶν ἀποβλήτων
Ἄν τό κόστος καυσίμου ἀποτελεῖ ἕνα ἐκ τῶν ἰσχυροτέρων οἰκονομικῶν ἐπιχειρημάτων ὑπέρ τῆς πυρηνικῆς ἐνεργείας, ἡ διαχείρισις τῶν ἀποβλήτων εἶναι ἴσως τό πιό σύνθετο μακροχρόνιο στοίχημα. Τό χρησιμοποιημένο πυρηνικό καύσιμο ἐξακολουθεῖ νά ἀπαιτεῖ εἰδική διαχείριση μετά τήν ἔξοδό του ἀπό τόν ἀντιδραστῆρα. Ἡ διαδικασία περιλαμβάνει ἀρχική ἀποθήκευση σέ εἰδικές δεξαμενές ψύξης καί, ἐν συνεχείᾳ, τήν δυνατότητα μεταφορᾶς του σέ τεθωρακισμένα δοχεῖα ξηρῆς ἀποθηκεύσεως. Σέ ἑπόμενο στάδιο, ἐξετάζονται ἐπιλογές ἐπανεπεξεργασίας ἤ ὁριστικῆς διαθέσεως σέ καταλλήλους γεωλογικούς σχηματισμούς.
Οἱ ὑποδομές αὐτές ἔχουν ὑψηλό κόστος καί ἀπαιτοῦν θεσμική συνέχεια, τεχνική ἐπάρκεια καί χρηματοδότηση σέ βάθος δεκαετιῶν. Γιά τόν λόγο αὐτόν, ἡ μελέτη ἐπισημαίνει τήν ἀνάγκη δημιουργίας εἰδικῶν ταμείων, στά ὁποῖα θά καταβάλλονται εἰσφορές κατά τήν διάρκεια λειτουργίας τῶν σταθμῶν, ὥστε νά καλυφθοῦν οἱ μελλοντικές δαπάνες διαχειρίσεως τῶν ἀποβλήτων καί παροπλισμοῦ.
Ἡ ἁρμοδία κυβερνητική ἐπιτροπή ἐπραγματοποίησε, στίς ἀρχές Νοεμβρίου, τήν δεύτερη συνεδρίασή της, θέτοντας στό ἐπίκεντρο τόν τρόπο ὀργανώσεως τῶν ἐξειδικευμένων μελετῶν, τό χρονοδιάγραμμα καί τά ζητήματα πού θά πρέπει νά ἐξετασθοῦν πρίν διαμορφωθεῖ μιά ὁλοκληρωμένη εἰκόνα περί τοῦ πιθανοῦ ρόλου τῆς πυρηνικῆς τεχνολογίας στό ἑλληνικό ἐνεργειακό σύστημα. Στίς συζητήσεις συμμετέχουν ἐκπρόσωποι τῶν Ὑπουργείων Περιβάλλοντος καί Ἐνεργείας καί Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καί Οἰκονομικῶν, τοῦ ΑΔΜΗΕ καί τῆς ΡΑΑΕΥ, καθώς καί φορεῖς τῆς ἀγορᾶς, μεταξύ τῶν ὁποίων ὁ ΣΕΒ, ἐκπρόσωποι τῶν ναυπηγείων καί μεγάλες ἐπιχειρήσεις τοῦ ἐνεργειακοῦ κλάδου.
Τό κύριο βάρος τῆς ἐπεξεργασίας ἀναλαμβάνει τεχνική ὁμάδα περίπου 20 εἰδικῶν, μέ συντονιστή τόν Γ. Λάσκαρη καί ὑπό τήν ἐποπτεία τοῦ Νίκου Τσάφου. Ἡ ὁμάδα θά ὀργανώσει τίς ἐργασίες σέ ἐπί μέρους θεματικές ἑνότητες, ἀκολουθῶντας τήν μεθοδολογία τοῦ Διεθνοῦς Ὀργανισμοῦ Ἀτομικῆς Ἐνεργείας, ἡ ὁποία προβλέπει τήν ἀξιολόγηση 19 διαφορετικῶν παραμέτρων. Στό ἐπίκεντρο θά εὑρεθοῦν οἱ μελλοντικές ἐνεργειακές ἀνάγκες τῆς χώρας, ἡ οἰκονομική βιωσιμότης μιᾶς τέτοιας ἐπενδύσεως, τό θεσμικό πλαίσιο, οἱ ἀπαιτήσεις ἀσφαλείας, οἱ διαθέσιμοι ὑποδομές καί τό ἐξειδικευμένο ἀνθρώπινο δυναμικό. Προηγουμένως ὡστόσο θά πρέπει νά δοθεῖ ἀπάντησις σέ ἕνα βασικό ἐρώτημα: ποιές ἀνάγκες τοῦ ἑλληνικοῦ ἠλεκτρικοῦ συστήματος θά ἠδύνατο νά καλύψει ἡ πυρηνική ἐνέργεια καί ὑπό ποίους ὅρους θά ἠδύνατο νά ἐνταχθεῖ στό μελλοντικό ἐνεργειακό μεῖγμα.
Οἱ ἐργασίες τῆς ἐπιτροπῆς θά συνεχισθοῦν στίς 25 Νοεμβρίου, ἐνῷ τά ἀποτελέσματα τῶν τεχνικῶν ἀναλύσεων ἀναμένεται νά παρουσιάζονται σταδιακῶς τούς ἑπομένους μῆνες. Πρός τό παρόν πάντως δέν ὑπάρχει ἀπόφασις περί τῆς ἀναπτύξεως πυρηνικῶν ἐγκαταστάσεων στήν Ἑλλάδα.
