Παρέμβασις τῆς Eὐρωπαϊκῆς Eἰσαγγελίας γιά ἀθώωση κατηγορουμένου γιά τόν ΟΠΕΚΕΠΕ

Ἡ ἐπιστροφή τῶν παρανόμων ἐπιδοτήσεων δέν σημαίνει πλέον ἀπαλλαγή

Kαθοριστική τροπή λαμβάνει ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ὑποθέσεων τῶν παρανόμων ἀγροτικῶν ἐπιδοτήσεων, καθώς ἡ Εὐρωπαϊκή Εἰσαγγελία παρενέβη κατά τῆς πρακτικῆς ὅπου ἡ ἐπιστροφή τῶν ἀχρεωστήτως καταβληθέντων ποσῶν μποροῦσε νά ὁδηγήσει ἀκόμη καί σέ ἀθώωση κατηγορουμένων.

Ἡ ἄσκησις ἐφέσεως κατά τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως ἐκ τῶν κατηγορουμένων στήν γνωστή ὑπόθεση τῶν «58 τοῦ ΟΠΕΚΕΠΕ» ἀποτελεῖ σαφές μήνυμα ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῆς οἰκονομικῆς ζημίας δέν ἀρκεῖ ἀπό μόνη της γιά νά ἐξαλειφθεῖ ἡ ποινική εὐθύνη.

Ἡ ὑπόθεσις ἀφορᾶ σέ ἕνα ἐκτεταμένο κύκλωμα παρανόμων δηλώσεων γιά τήν λήψη εὐρωπαϊκῶν γεωργικῶν ἐπιδοτήσεων μέσῳ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀποθέματος τῆς Κοινῆς Ἀγροτικῆς Πολιτικῆς. Συμφώνως πρός τά στοιχεῖα πού παρουσιάστηκαν στό δικαστήριο, οἱ κατηγορούμενοι ὑπέβαλαν ψευδεῖς δηλώσεις κατά τό διάστημα 2019-2022, ἐμφανίζοντας ὅτι πληροῦσαν τίς προϋποθέσεις γιά τήν ἀπόκτηση δικαιωμάτων ἐνισχύσεως, ἐνῷ στήν πραγματικότητα οἱ δηλωθεῖσες ἐκτάσεις εἴτε δέν τούς ἀνῆκαν εἴτε δέν ἐκαλλιεργοῦντο.

Τό Α΄ Τριμελές Πλημμελειοδικεῖο Ἀθηνῶν κατεδίκασε 57 ἀπό τούς 58 κατηγορουμένους γιά ἀπάτη εἰς βάρος τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων τῆς ΕΕ, ἐπιβάλλοντας ποινές φυλακίσεως ἀπό ἕνα ἕως τρία ἔτη μέ τριετῆ ἀναστολή, καθώς καί χρηματικά πρόστιμα σέ μέρος τῶν καταδικασθέντων. Ὡστόσο, ἕνας κατηγορούμενος ἀθωώθηκε κατά πλειοψηφίαν, καθώς εἶχε ἐπιστρέψει τό ποσό τῶν 32.320,31 εὐρώ πού εἶχε λάβει ὡς ἐπιδότηση. Ἀκριβῶς σέ αὐτό τό σημεῖο παρενέβη ἡ Εὐρωπαϊκή Εἰσαγγελία, ἡ ὁποία θεωρεῖ ὅτι ἡ ἐπιστροφή τῶν χρημάτων δέν ἐξαλείφει τήν ζημία πού ἔχει ἤδη προκληθεῖ. Ὅπως ἐπισημαίνεται στήν ἀνακοίνωσή της, οἱ πόροι τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀποθέματος ἐξαντλοῦνται ἀμετακλήτως ἀπό τήν στιγμή πού κατανέμονται παρανόμως, στερῶντας τήν δυνατότητα νομίμων δικαιούχων νά λάβουν τίς ἐνισχύσεις πού προβλέπει ἡ εὐρωπαϊκή νομοθεσία. Μέ αὐτό τό σκεπτικό ἠσκήθη ἔφεσις κατά τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως, ἐπιδιώκοντας τήν διαμόρφωση διαφορετικῆς νομολογιακῆς προσεγγίσεως.

Ἡ θέσις αὐτή εἶχε κατ’ οὐσίαν προαναγγελθεῖ ἀπό τήν Γενική Εὐρωπαία Εἰσαγγελέα Λάουρα Κοβέσι, ἡ ὁποία εἶχε ἐκφράσει δημοσίως τόν προβληματισμό της γιά τό γεγονός ὅτι σέ ὁρισμένες περιπτώσεις ἡ ἐπιστροφή τῶν χρημάτων ἀντιμετωπιζόταν ὡς λόγος ἀπαλλαγῆς ἀπό τίς ποινικές συνέπειες. Ἡ πρόσφατη παρέμβασις τῆς Εὐρωπαϊκῆς Εἰσαγγελίας ἀποτυπώνει πλέον ἐμπράκτως τήν βούλησή της νά ἀμφισβητήσει αὐτή τήν λογική ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης.

Ἡ συνολική ζημία ἀπό τίς παράνομες ἐπιδοτήσεις ἀνῆλθε σέ περίπου 1,74 ἑκατομμύρια εὐρώ, ἐνῷ ἀπετράπη ἡ καταβολή ἐπί πλέον ποσοῦ ἄνω τῶν 165.000 εὐρώ μετά τόν ἐντοπισμό τῶν παρατυπιῶν. Παραλλήλως, κατεδικάσθησαν καί πρόσωπα πού ἐνεφανίζοντο ὡς ἰδιοκτῆτες τῶν ἐπίμαχων ἐκτάσεων, διότι τό δικαστήριο ἔκρινε ὅτι συνέδραμαν στήν τέλεση τῆς ἀπάτης.

Τήν ἴδια στιγμή, ἡ Εὐρωπαϊκή Εἰσαγγελία ἐπεκτείνει τήν ἔρευνά της καί πρός τήν πλευρά τῆς διοικήσεως τοῦ ΟΠΕΚΕΠΕ, ἐξετάζοντας τήν ἐνδεχομένη ποινική εὐθύνη ὑπαλλήλων πού φέρονται νά διενήργησαν ἐπιτοπίους ἐλέγχους ἤ νά ἐνέκριναν πληρωμές χωρίς νά ἔχει προηγηθεῖ οὐσιαστική ἐπαλήθευσις τῆς νομιμότητος τῶν δηλώσεων. Ἡ ἐξέλιξις αὐτή ἀναμένεται νά ἀναδείξει ἐάν ὑπῆρξαν πλημμέλειες ἤ καί ποινικῶς κολάσιμες πράξεις κατά τήν διαδικασία χορηγήσεως τῶν ἐνισχύσεων.

Ἡ ἄσκησις τῆς ἐφέσεως σηματοδοτεῖ μιά νέα προσέγγιση στήν ἀντιμετώπιση τῆς ἀπάτης εἰς βάρος τῶν εὐρωπαϊκῶν κονδυλίων. Ἡ ἐπιστροφή τῶν χρημάτων μπορεῖ νά ἀποκαθιστᾶ μέρος τῆς οἰκονομικῆς ζημίας, δέν ἀναιρεῖ ὅμως τήν προσβολή τοῦ δημοσίου συμφέροντος οὔτε ἐξαλείφει αὐτομάτως τήν ποινική εὐθύνη ὅσων παραβιάζουν τούς κανόνες διαχειρίσεως τῶν εὐρωπαϊκῶν πόρων.