ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026

Τό «Μονόγραμμα» ὡς καταγραφή τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ

Μέ τόν Γιῶργο Σγουράκη γνωρίστηκα πρίν ἀρκετά χρόνια.

Πρίν ἀρχίσει νά γυρίζει τό «Μονόγραμμα». Εἶχα σέ λίγο καιρό ἀντιληφθεῖ τήν ἀπόλυτη πίστη του στήν δημοκρατία, τόν ἄσπιλο πατριωτισμό του, τήν ἀμόλυντη ἀγάπη του γιά τήν Ἑλλάδα καί τό πνεῦμα της. Μπορῶ νά πῶ χωρίς φόβο ὅτι ὁ Γιῶργος ἦταν πρότυπο πατριώτη, πού μοχθεῖ γιά λογαριασμό τῆς πατρίδας του. Κι ὅλα αὐτά μέ ἀξιοπρέπεια, μέ θέληση καί ζέση, στοιχεῖα πού χαρακτηρίζουν τόν ἀληθινό δημιουργό.

Χωρίς «ἄκρες», χωρίς «μέσα», χωρίς ὅλα τά … «χωρίς», πέτυχε, χάρη στήν ἐπιμονή καί τήν ἀνθεκτικότητά του, πάντα μέ τήν συμπαράσταση τῆς πανάξιας συζύγου του, τῆς Ἡροῦς.

Ὅταν μοῦ γνώρισε τήν ἐξαίσια αὐτή δυναμική γυναῖκα, μοῦ εἶπε ἀμέσως «καί μόνο πού μέ ἀντέχει, εἶναι ἡρωίδα». Τοῦ ἀπάντησα ὅτι «ὅλοι ἐμεῖς οἱ πολυάσχολοι αὐτά λέμε γιά τήν γυναῖκα μας» καί συμφωνήσαμε ἀμέσως!

Ὁ Γιῶργος διάβαζε τήν «Καθημερινή» καί συχνά-πυκνά μοῦ τηλεφωνοῦσε γιά νά μοῦ ἐπισημάνει κάτι πού «ἔπρεπε νά εἶχα ἀναφέρει». Σχεδόν πάντοτε εἶχε δίκιο, τόσο, ὥστε μέ τό πού σήκωνα τό ἀκουστικό καί ἄκουγα τήν φωνή του ἔλεγα «τί μοῦ ξέφυγε πάλι;». Τοῦ ἄρεσε νά ἔχει τήν τελευταία λέξη στό «μοντάζ»!

Ὅταν ἄρχισε τό «Μονόγραμμα» καί εἶχε προχωρήσει κάμποσα ἐπεισόδια, συναντηθήκαμε ,μέ τόν Γιάννη Μαρκόπουλο, στό «Χίλτον», στέκι κλασσικό τοῦ συνθέτη. «Πῶς σᾶς φαίνεται μέχρι τώρα;» μᾶς ρώτησε. Ὁ Γιάννης εἶχε ἕτοιμο ἕναν κατάλογο μέ «σημεῖα πού ἔπρεπε νά προσέξει». Ἐγώ τοῦ εἶπα ὅτι «εἶναι ἐξαιρετικά πολύτιμη δουλειά καί θά γράψει ἱστορία».

Ὁ Μαρκόπουλος, σάν Κρητικός κι ἐκεῖνος, εἶχε περισσότερο θάρρος μέ τόν Σγουράκη καί, ὅταν ὁ Γιῶργος θέλησε νά καπνίσει (παρά τό ὅτι τότε ἐπιτρεπόταν τό κάπνισμα), τοῦ εἶπε. «Ἄν τό ἀνάψεις, ἐγώ φεύγω!». Δέν τό ἄναψε, ἀλλά μέχρι νά φύγει ὁ Μαρκόπουλος, ὁ Σγουράκης εἶχε… φάει τά δάχτυλά του.

«Νά δοῦμε πότε θά μέ κάνεις κι ἐμένα “μονόγραμμα”» τοῦ ἔλεγα, δῆθεν ἀστεῖα, ἀλλά μέ μιά ἐνδόμυχη ἐπιθυμία ὅτι κάποια στιγμή θά μέ καλοῦσε γιά «γύρισμα». Ἡ ἀπάντησή του ἦταν: «Δέν ἔχεις ἀκόμη μεγαλώσει ἀρκετά» κι ἐκεῖ σταματοῦσε ἡ κουβέντα. «Τώρα, πού εἶμαι ,ἴσως, σέ ἡλικία γιά “Μονόγραμμα”, ἡ ἐκπομπή ἔχει καταργηθεῖ» τοῦ εἶπα λίγο πρίν φύγει γιά τά ψηλά!

Ὅταν ἔμαθα ὅτι «κόπηκε» ἀπό τήν ΕΡΤ τό «Μονόγραμμα», τοῦ τηλεφώνησα ἀμέσως. Κατάλαβα ὅτι πήγαινε νά σκάσει! Ἐπειδή τόν γνώριζα καλά, δέν ἄρχισα τά τετριμμένα, πού πολλοί λένε σέ παρόμοιες περιπτώσεις. Τοῦ εἶπα ἁπλῶς ὅτι ἐπρόκειτο –κατά τήν ἄποψή μου– γιά σοβαρό λάθος, τό ὁποῖο –πάλι κατά τήν ἄποψή μου– «θά διορθωνόταν γρήγορα».

Ὁ Γιῶργος ἔφυγε ἀπό τήν ζωή καί τό ΛΑΘΟΣ τῆς ΕΡΤ δέν ἔχει ἀκόμη διορθωθεῖ.

Τήν Τρίτη πού πέρασε, τά παιδιά του παρουσίασαν ἕνα πολύτιμο, καλοφτιαγμένο καί γεμᾶτο Ἑλλάδα λεύκωμα-ἀφιέρωμα στό «Μονόγραμμα». Σέ μιά αἴθουσα τοῦ Μεγάρου Μουσικῆς, εἶχε μαζευτεῖ ὅλος σχεδόν ὁ κόσμος τοῦ πνεύματος τῆς χώρας. Καί ἄποψη ὅλων ἦταν ὅτι τό «Μονόγραμμα» πρέπει νά ὑπάρχει καί νά καταγράφει τήν σύγχρονη ἱστορία τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Μοῦ ἔμεινε στό μυαλό μιά φράση πού μοῦ εἶπε φίλος, ἐκ τῶν κορυφαίων τοῦ πνεύματος καί τῶν ἐπιστημῶν. «Καλά, ποιός εἶχε τό μπόι νά καταργήσει τό “Μονόγραμμα”;!»

Τοῦ ἀπάντησα ἀγγλιστί, μέ δυό λέξεις : «Oh, boy…»…

Απόψεις

Ἑστία, Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 1966

Πρό 60 ἐτῶν
Πρό 60 ετων: «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΟΙ ΖΑΡΝΤΙΝΙΕΡΕΣ» - «ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΔΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟΝ ΤΗΣ ΝΑΥΜΑΧΙΑΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ»

Βούλιαξαν τά «ἤρεμα νερά» καί ἔφεραν ἀπειλές καί ἔνταση

Εφημερίς Εστία
Κύπρος: Ἡ «ἀχίλλειος πτέρνα» τοῦ Αἰγαίου χωρίς νά τεθεῖ ὡς casus belli ἀπό Ἑλλάδα καί ΕΕ ‒ Τί θά συμβεῖ ἐάν σέ κρίση στό Αἰγαῖο ἡ Τουρκία κτυπήσει στήν Κύπρο;

ΣΤΕΦΑΝΟΣ Ν. ΓΕΡΟΥΛΑΝΟΣ: Ἀπό ποῦ κατάγονται οἱ ἰδέες

Εφημερίς Εστία
Γιά τόν γεωπολιτικό ρόλο τῆς Εὐρώπης τόν καιρό τῆς τεχνολογικῆς πολιτικῆς ΗΠΑ καί Κίνας, τήν τεράστια εὐθύνη τοῦ κράτους πρόνοιας ἀπέναντι στήν ΤΝ

Ὁ πάντα σωστά ἐνημερωμένος Σπύρος Χαλβατζῆς

Δημήτρης Καπράνος
Στά πρῶτα χρόνια τῆς Μεταπολιτεύσεως, τότε πού ὑπῆρχε ἄλλη δημοσιογραφία, ἄλλοι ἐκδότες καί ἄλλοι δημοσιογράφοι, οἱ ἀπογευματινές ἐφημερίδες ἔκλειναν τήν ὕλη τους γύρω στίς ὀκτώ τό πρωί

Τό τελεσίγραφο Καλίν, τήν ὥρα πού ἡ Τουρκία προετοιμάζεται γιά πόλεμο!

Εφημερίς Εστία
Ὁ ἐπί κεφαλῆς τῶν τουρκικῶν μυστικῶν ὑπηρεσιῶν παρέδωσε τίς ἀπαιτήσεις τοῦ Ἐρντογάν σχετικά μέ τά ἑλληνικά νησιά, τό Ἰσραήλ καί τήν Ἀνατολική Μεσόγειο