Οἱ «Κομάντος 74» καί ἡ Ἐπιχείρησις «Νίκη»

ΠΡΩΤΑΚΟΥΣΑ τό ὄνομα τοῦ Θανάση Ζαφειρίου, σέ μία ἀπό τίς ἐτήσιες συγκεντρώσεις τῶν «Κομάντος 74».

Ἐκεῖ πού τιμοῦσαν τήν μνήμη τῶν πεσόντων συμπολεμιστῶν τους τῆς ἐπιχειρήσεως «Νίκη» στήν Κύπρο στίς 20 πρός 21 Ἰουλίου 1974. Ὁ Θανάσης ἦταν ὁ μοναδικός ἐπιζῶν τοῦ ἀεροπλάνου «Νίκη 4» πού κατερρίφθη ἀπό φίλια πυρά πάνω ἀπό τήν Λευκωσία καί σώθηκε πέφτοντας στό κενό, χωρίς ἀλεξίπτωτο, ἀπό τό φλεγόμενο Noratlas. Ἑπτά μῆνες ἔκανε νά ξαναβρεῖ τίς αἰσθήσεις του στό νοσοκομεῖο, καί ἐν τῷ μεταξύ ἡ οἰκογένειά του, ἔχοντας χάσει κάθε ἐλπίδα ὅτι θά τόν ξαναδεῖ, εἶχε τελέσει τήν κηδεία του καί τοῦ εἶχε ἀποδώσει ὅλα ὅσα οἱ ἑλληνικές παραδόσεις ἐπιβάλλουν νά ἀποτίονται στούς νεκρούς. Ἡ οἰκογένεια.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Ὄχι ἡ Πολιτεία. Ἡ ὁποία τόν ἀγνοοῦσε, καί ὅταν ἐπιβεβαιώθηκε πώς εἶναι ζωντανός καί ἐπέστρεψε στόν τόπο του, στήν Θεσσαλονίκη. Ἐκεῖ μέ τά τραύματα, σωματικά καί ψυχικά, ἀνεπούλωτα, βιοποριζόταν πουλῶντας κουλούρια στήν πλατεῖα Βαρδάρη τῆς Θεσσαλονίκης. Μόλις τό 1982 τοῦ ἔδωσαν μιάν ἄδεια πρακτορείου ΠροΠό. Τό ἑλληνικό Κράτος πάντα σπάταλο ὅταν πρόκειται νά διασπαθίσει χρῆμα, ἐθνικό ἤ κοινοτικό, δέν μποροῦσε, δέν ἤθελε νά στηρίξει ἕναν Ἕλληνα πού ἔπεσε στήν φωτιά τοῦ πολέμου τοῦ 1974, πιστός στό καθῆκον πρός τήν πατρίδα καί στόν ὅρκο πού εἶχε δώσει ὡς καταδρομέας. Ἄλλως τε τό Κράτος ἦταν συστηματικά ἀπόν ἀπό τίς συγκεντρώσεις τῶν «Κομάντος 74». Ὑπῆρξαν μάλιστα καί ἐποχές πού κάποιοι ἐπίσημοι (ἐψηφισμένοι ἀπό «σοφούς» Ἕλληνες ψηφοφόρους) ἄφηναν καί ὑπονοούμενα γιά δῆθεν ἀκροδεξιές καταβολές καί ἐκφάνσεις.

Καί ὅμως ἐκεῖνοι οἱ Ἕλληνες πού ἐστάλησαν τότε στήν Κύπρο δέν εἶχαν ἐνδοιασμούς. Ἀπολυόμενοι πού ἡ διοίκησις ἤθελε νά τούς ἀφήσει πίσω ἔτρεχαν πίσω ἀπό τά φορτηγά πού τούς πήγαιναν στό ἀεροδρόμιο, ἀρνούμενοι νά ἀποδεχθοῦν ὅτι δέν θά πολεμήσουν. Ὅπως καί στό ἀεροδρόμιο τῆς Λευκωσίας ἀκόμη καί αὐτοί πού ἔβγαιναν τραυματισμένοι ἀπό τά ἀεροπλάνα, ἀρνοῦνταν νά καταθέσουν τά ὅπλα καί ζητοῦσαν νά τούς ποῦν «ποῦ εἶναι οἱ Τοῦρκοι, ποῦ εἶναι ὁ ἐχθρός.»

Ὅπως ἀκριβῶς λίγο ἐνωρίτερα ὁ λοχαγός Νικόλαος Κατούντας εἶχε βαδίσει πρός τήν Κηρύνεια ἀπό ὅπου δέν ἐπέστρεψε ποτέ. «Εἶναι πολλοί οἱ Τοῦρκοι» τοῦ ἔλεγαν καί ἐκεῖνος ἀπαντοῦσε: «Δέν ρώτησα πόσοι εἶναι. Ποῦ εἶναι ρώτησα.»

Πρέπει νά ντρέπεται τό ἑλληνικό Κράτος γιά τήν στάση του, ὄχι μόνον συνολικῶς κατά τήν κρίση τῆς Κύπρου τοῦ 1974, ἀλλά καί εἰδικῶς γιά τό πῶς ἀντιμετώπισε τούς Ἕλληνες πού πῆγαν καί πολέμησαν στήν Μεγαλόνησο!

Μόλις τό 2001 οἱ Ἕλληνες ἔγιναν κοινωνοί τῆς ἱστορίας τοῦ Θανάση Ζαφειρίου, ὅταν τήν παρουσίασε ὁ Κώστας Χαρδαβέλας στήν ἐκπομπή «Ἄνθρωποι» τῆς ΕΤ1. Ἐκεῖ, σέ ἐκείνη τήν ἐκπομπή, ὁ καταδρομέας κάθισε δίπλα στόν Γιῶργο Καλογήρου, τόν πυροβολητή τοῦ ἀντιαεροπορικοῦ πού εἶχε καταρρίψει τό «Νίκη 4» καί σέ κλῖμα ἔντονης συγκινήσεως μίλησαν σάν στρατιῶτες. «Δέν φταῖς ἐσύ, φίλε, ἔκανες αὐτό πού ἔπρεπε νά κάνεις» εἶπε ὁ Ζαφειρίου. Ἀπό τά φίλια πυρά σκοτώθηκαν τέσσερεις ἀεροπόροι καί 29 καταδρομεῖς, ἐνῶ ἄλλοι 11 τραυματίσθηκαν. Ἔμειναν ὅμως 279 πού πολέμησαν καί ὑπό ἰδιαιτέρως ἀντίξοες συνθῆκες κράτησαν τό ἀεροδρόμιο τῆς Λευκωσίας τό ὁποῖο λυσσωδῶς προσπαθοῦσαν νά θέσουν ὑπό ἔλεγχο οἱ Τοῦρκοι. Σήμερα τό ἀεροδρόμιο αὐτό, πού παραμένει ἀπό τότε κλειστό καί ὑπό τόν ἔλεγχο τοῦ ΟΗΕ, μπορεῖ νά τό διακρίνει κανείς, ἀπό τήν κορυφή τοῦ Τύμβου τῆς Μακεδονίτισας, ὅπου εὑρίσκονται οἱ τάφοι πολλῶν ἀπό τούς πεσόντες τῶν ἐθνικῶν ἀγώνων τῆς Κύπρου καί τά κενοτάφια ἄλλων, πού τά ὀστᾶ τους δέν ἀνεκτήθησαν.

Ἀνάμεσα στούς τελευταίους, καί ὁ ὑποπλοίαρχος Ἐλευθέριος Τσομάκης, διοικητής τοῦ Ναυτικοῦ Ὀχυροῦ Κηρύνειας καί κυβερνήτης τῆς τορπιλλακάτου Τ3 μέ τήν ὁποία ἔπλευσε κατά τοῦ τουρκικοῦ στόλου, ἐπελαύνων πρός τήν θυσία καί τόν θάνατο. Καί μιά προσωπική μαρτυρία. Πολλοί βλέπουν ταινίες σάν τόν «Ράμπο» θαυμάζοντας ὅτι «τέτοια πράγματα δέν γίνονται». Ὅμως τέτοια πράγματα, νά ράβει ὁ πολεμιστής τό τραῦμα του πολεμῶντας ταυτόχρονα τούς Τούρκους, συνέβησαν στό ἀεροδρόμιο τῆς Λευκωσίας. Καί τά ἔκαναν Ἕλληνες στρατιῶτες, πού ὑπηρετοῦσαν τήν θητεία τους. Ἄνθρωποι πού σήμερα κυκλοφοροῦν ἀνάμεσά μας καί οὔτε κἄν τούς ξέρουμε.