Ὑπεκλίθη στόν σουλτᾶνο καί ἄνοιξε τήν πόρτα γιά τά F-35

Hταν ἀναμενόμενο

Κατά τήν ἐπίσκεψη τοῦ Προέδρου Τράμπ στήν Ἄγκυρα καί στό περιθώριο τῆς Συνόδου Κορυφῆς τοῦ ΝΑΤΟ, συζητήθηκε τό ζήτημα τῆς ἐπανόδου τῆς Τουρκίας στό πρόγραμμα τῶν μαχητικῶν 5ης γενιᾶς F-35.

Οἱ σχετικές δηλώσεις ἑκατέρωθεν ἦσαν συγκρατημένες, ἀλλά ἡ γλῶσσα τοῦ σώματος δέν ψεύδεται. Καί ἡ ὑπόκλισις τοῦ Τράμπ πρό τοῦ Τούρκου Προέδρου ἀρκεῖ γιά νά βγάλουμε τά συμπεράσματά μας. Ἄλλως τε εἶναι καιρός τώρα πού οἱ δηλώσεις τῶν Ἀμερικανῶν ἀξιωματούχων συνέκλιναν στό ὅτι ἐπίκειται ἡ λύσις γιά τήν ἀποδέσμευση τῶν μαχητικῶν γιά τήν Τουρκία. Ὁ πρέσβυς στήν Ἄγκυρα Τόμ Μπάρακ τό εἶχε δηλώσει ξεκάθαρα ἐδῶ καί πολλούς μῆνες. Ὁ ἴδιος ὁ Τράμπ, τονίζοντας μέ κάθε εὐκαιρία τήν φιλία του καί τήν ἐκτίμησή του γιά τόν Ἐρντογάν, προανήγγελλε ὅτι κατά τήν ἐπίσκεψή του στήν Τουρκία θά ἔφερνε ἕνα σημαντικό «δῶρο».

Συνεχίζοντας στήν ἴδια γραμμή, κατά τήν ἄφιξή του χθές στήν Τουρκία εἶπε: «Ἦρθε ἡ ὥρα νά ἀρθοῦν οἱ κυρώσεις τῶν ΗΠΑ κατά τῆς Τουρκίας» προσθέτοντας ὅτι πρός τοῦτο ἐργάζονται ὁ ὑπουργός Ἐξωτερικῶν Μάρκο Ρούμπιο καί ἄλλοι κορυφαῖοι ἀξιωματοῦχοι. Ἐξειδικεύοντας ἀκόμη περισσότερο ἀνεφέρθη στά μαχητικά F-35 καί τήν προοπτική ἀποδεσμεύσεώς τους λέγοντας: «Εἶναι μιά ἀπόφαση πού θά λάβουμε, ἔχουμε πολύ καλές σχέσεις. Πολλοί ἄνθρωποι θά συζητήσουμε ὅλοι μαζί. Ἡ Τουρκία ἦταν πολύ πιό πιστή ἀπό ἄλλες χῶρες. Εἶναι κάτι πού θά σκεφτοῦμε, ἕνα καλό πλάνο».

Ὁ Ἐρντογάν ἐξ ἄλλου μιλῶντας γιά τά F-35 ἐδήλωσε ὅτι ἡ Τουρκία «ἔχει λάβει ὑποσχέσεις γιά πέντε ἀεροσκάφη». Καί συνέχισε: «Πιστεύουμε ὅτι καί ὁ Πρόεδρος Τράμπ ἔχει δώσει ὑπόσχεση γιά αὐτό ξεχωριστά… καί ἐλπίζουμε ὅτι τά νέα πού ἔχουμε λάβει προηγουμένως θά ἀποδώσουν καρπούς στό μέλλον. Ὁ Πρόεδρος Τράμπ ἦταν πάντα ἄνθρωπος πού κρατοῦσε τόν λόγο του καί ἐλπίζουμε ὅτι ὅσον ἀφορᾶ στό F-35 θά ἔχουμε καρποφόρο ἀποτέλεσμα καί ἀπόφαση ἀπό αὐτήν τήν Σύνοδο Κορυφῆς τῶν ἡγετῶν».

Πάντως ὁ Πρόεδρος Τράμπ δέν ἀρκέσθηκε στήν ὑπόκλιση πρό τοῦ Ἐρντογάν. Ἔπλεξε καί τό ἐγκώμιό του, ἐνῷ ὁ Τούρκος Πρόεδρος δέν παρέλειψε νά ἀναφέρει τήν ἐκτίμηση πού θρέφει γιά τόν Βλαντιμήρ Πούτιν. «Ἡ σχέσις μας μέ τόν Ἐρντογάν εἶναι πολύ ξεχωριστή… Εἶναι ἕνας πολύ καλός Πρόεδρος», ἐδήλωσε χθές στήν Ἄγκυρα ὁ Ντόναλντ Τράμπ καί συνέχισε: «Ἡ Τουρκία εἶναι μιά πολύ δυνατή χώρα. Ἔχουμε κάνει πολλή δουλειά μαζί. Πιστεύω ὅτι ἡ σχέση μας θά συνεχίσει νά εἶναι καλή. Εἴμαστε πολύ καλοί φίλοι, ἔχουν καί ἕνα κτήριο μέ τό ὄνομά μου, τό ἀεροδρόμιο εἶναι πολύ ὡραῖο, οἱ δρόμοι εἶναι καινούργιοι, εἶστε ἕνας πολύ καλός ἡγέτης».

«Ἀπό τήν ἀρχή εἴχαμε πολύ καλή χημεία, δέν ξέρουν πόσο ἰσχυρή εἶναι ἡ Τουρκία. Ἔχουν πολύ ἀπό τόν δικό μας ἐξοπλισμό καί πολύ καλούς στρατιῶτες. Ἔχουμε ἰδιαίτερη σχέση. Σέβομαι τόν κ. Πρόεδρο καί εἶναι ἐπ’ ὠφελείᾳ καί τῶν δύο χωρῶν. Θά μιλήσουμε γιά τό ἐμπόριο καί τό στρατιωτικό σκέλος, θά μιλήσουμε γιά τό Ἰράν. Ἔχουμε πολύ στενούς ἐμπορικούς δεσμούς μέ τήν Τουρκία. Εἶναι τιμή μου νά εἶμαι μαζί σας σήμερα, θά ἔχουμε καλές συζητήσεις, καλό φαγητό, θά περάσουμε καλά καί θά κάνουμε καλό καί γιά τίς χῶρες μας».

Περαιτέρω ἐπέδειξε γιά μιάν ἀκόμη φορά τήν ἀπογοήτευσή του γιά τήν στάση τῶν συμμάχων τοῦ ΝΑΤΟ λέγοντας ὅτι δέν τόν στήριξαν στόν πόλεμο κατά τοῦ Ἰράν, ἐνῷ κατ’ ἀντιδιαστολήν ἐξῆρε τήν στάση τοῦ Τούρκου Προέδρου, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ἔκρυψε τήν φιλία του πρός τό καθεστώς τῆς Τεχεράνης. Πῶς συμβιβάζονται αὐτές οἱ δύο προσεγγίσεις εἶναι ἕνα μυστήριο ἐπί τοῦ ὁποίου ἀμφιβάλλουμε ἄν θά μποροῦσε ὁ ἴδιος ὁ Τράμπ νά δώσει λογικές ἐξηγήσεις. Εἶπε συγκεκριμένα: «Ἀπογοητεύτηκα μέ τό ΝΑΤΟ καί ἄν δέν ἦταν ἐκεῖ καί ἡ Τουρκία, πού ὁ φίλος μου εἶναι ἐκεῖ ἕνας πολύ ἰσχυρός ἡγέτης, θά τό σκεπτόμουν.

Ἐμεῖς κάναμε κάτι στό Ἰράν, δέν ἤθελα τή βοήθειά τους, ἀλλά πρίν τό ζητήσω εἶπαν “ἐμεῖς δέν θά πᾶμε πουθενά”. Χαλάσαμε δισ. γιά νά βοηθηθοῦν κυρίως οἱ χῶρες τῆς Εὐρώπης. Καί δέν ἦταν πρόθυμοι νά κάνουν κάτι γιά ἐμᾶς. Στή Βρεταννία ὁ Πρωθυπουργός δέν εἶναι πιά στή θέση του ἐξ αἰτίας αὐτοῦ. Ἐγώ δοκίμασα τούς ἀνθρώπους νά δῶ ἄν εἶναι ἐκεῖ γιά ἐμᾶς. Ἡ Ἰταλία, ἡ Γερμανία, ἡ Γαλλία δέν ἦταν ἐκεῖ γιά ἐμᾶς».

Ἡ ἐξέλιξις πάντως καί οἱ ἀναφορές στήν ἀναζήτηση λύσεως γιά τά F-35, ἄν καί ἀναμενομένη, προεκάλεσε ἀμηχανία στήν Ἀθήνα, πού, ὡς συνήθως, ἀντί νά ἀσχοληθεῖ μέ τήν οὐσία τοῦ προβλήματος ἔχει ἐπιδοθεῖ σέ μιά προσπάθεια ἐπικοινωνιακῆς διαχειρίσεως. Ἔτσι τά ΜΜΕ καί τό διαδίκτυο κατεκλύσθησαν ἀπό «εἰδικούς» πού ὑποστηρίζουν ὅτι ἐν τέλει δέν θά εἶναι τόσο τραγικό γιά τήν Ἑλλάδα νά ἀποκτήσει ἡ Τουρκία τά F-35. Μάλιστα ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἑλληνική Ἀεροπορία θά ἔχει «πλεονέκτημα», διότι θά τά παραλάβει νωρίτερα. Ὅμως ἐπιμελῶς ἀπέφυγαν νά ἀναφέρουν δύο σημαντικές παραμέτρους.

Πρῶτον, ἡ Τουρκία δέν θά ἀποκτήσει ἁπλῶς τό νέο μαχητικό. Θά μετέχει στήν κοινοπραξία συμπαραγωγῆς του. Δεύτερον, ἡ Ἑλλάς, ὄχι μόνον ἔχει μείνει ἐκτός συμπαραγωγῆς, ἀλλά δέν ἔχει κάν τήν δυνατότητα ἐργοστασιακῆς συντηρήσεως τόσο προηγμένων μαχητικῶν, ὁπότε τά ἑλληνικά F-35 (στήν καλύτερη περίπτωση 40 ἔναντι 100 τουρκικῶν) θά πρέπει σέ τακτά χρονικά διαστήματα νά στέλλονται στήν Τσεχία γιά ἔλεγχο καί ἐπισκευές.