Παρατίθενται στή συνέχεια σοβαρά ζητήματα πού ἀντιμετωπίζει ἡ Ἐκκλησία καί τά ὁποῖα θά ἔπρεπε νά ἀπασχολήσουν τήν Ἱεραρχία
Σημειώνεται ὅτι δέν εἶναι μέ σειρά ἀξιολογήσεως:
• Οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ Φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καταργοῦν τήν γραφή τῆς λογίας γλώσσας τῆς Ἐκκλησίας καί ἐπιβάλλουν στά κείμενα τῶν Κανονισμῶν τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων, πού προορίζονται γιά δημοσίευση στό ΦΕΚ, τή δημοτική γλῶσσα καί τό μονοτονικό σύστημα γραφῆς. Σημειώνεται ὅτι ἡ ἑλληνική γλῶσσα προστατεύεται συνταγματικά καί μέρος αὐτῆς εἶναι καί ἡ ἐκκλησιαστική λογία γλῶσσα.
• Βάπτιση τεκνοθετημένων παιδιῶν ὁμοφυλοφίλων. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἔχει ταχθεῖ ὑπέρ τῆς βάπτισης ὅταν τό παιδί ἐνηλικιωθεῖ. Ὁ Μητροπολίτης Μεσσηνίας εἶχε ἀντίθετη ἄποψη καί τό θέμα ἦταν νά συζητηθεῖ στήν Ἱεραρχία. Ἕως τώρα δέν ἔχει συζητηθεῖ. Τό ζήτημα ἐτέθη καί στό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο, λόγῳ τῆς ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀμερικῆς Ἐλπιδοφόρου βαπτίσεως στήν Βουλιαγμένη διδύμων τεκνοθετημένων παιδιῶν ὁμοφυλοφίλων. Τό Πατριαρχεῖο ἐπίσης δέν ἔχει ἀπαντήσει.
• Διευκρίνιση γιά τό ἄν διαβάζεται ἡ νεκρώσιμη ἀκολουθία σέ ὅσους ἐπιλέγουν τήν καύση. Ἀποφάσεις Ἱεραρχίας καί ΔΙΣ τό 2002 καί τό 2010 κατηγορηματικά ἀπαγορεύουν τήν τέλεση νεκρώσιμης ἀκολουθίας καί τρισαγίου σέ ὅσους ἐπιλέγουν τό κρεματόριο. Ὅμως ἡ Συνοδική ἐγκύκλιος, ὑπ’ ἀριθμ. 2959, τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 2014, πού ἔχει σταλεῖ στίς Μητροπόλεις, ἐνῷ καί αὐτή ἀκολουθεῖ τίς προηγούμενες ἀποφάσεις, μέ μιά προσθήκη πού ἔθεσε, ὅτι «παρά ταῦτα ἐπαφίεται στήν ποιμαντική σύνεση καί τήν διακριτική εὐχέρεια τοῦ οἰκείου Μητροπολίτου ἡ τέλεση τρισαγίου», ἔχει προκαλέσει σύγχυση, ἀφοῦ ἔχει ἀνοίξει παράθυρο γιά τέλεση νεκρωσίμου ἀκολουθίας καί τρισαγίου στούς ἐπιλέγοντας τήν καύση. Ἐνδεικτικά ἀναφέρεται ἡ ἀνακοίνωση τῆς ΕΣΗΕΑ τῆς 19ης Ἰουνίου 2024: «Ἡ ἐξόδιος ἀκολουθία του … θά ψαλεῖ τήν Πέμπτη… στόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Γεωργίου Μελισσίων καί ὁ τελευταῖος ἀποχαιρετισμός θά πραγματοποιηθεῖ τήν ἴδια ἡμέρα στίς 6.30 μ.μ. στό Ἀποτεφρωτήριο τῆς Ριτσώνας…».
• Γάμοι καί βαπτίσεις τήν ἴδια ἡμέρα. Οἱ λεγόμενες «γαμοβαπτίσεις» δέν εἶναι λίγες. Γι’ αὐτό καί κυκλοφοροῦν σχετικές κάρτες εὐχῶν… Λέγεται ὅτι τελοῦνται γιά λόγους οἰκονομικούς, ἀλλά συνήθως ἡ κοινή δεξίωση γιά τά δύο Μυστήρια γίνεται σέ πολυτελές κέντρο μέ μεγάλη δαπάνη… Ἄλλα ζευγάρια ἔχουν τελέσει πολιτικό γάμο στό Δημαρχεῖο, προέκυψε καί τέκνο ἀπό τόν ἐν λόγῳ γάμο καί κάποια ἡμέρα ἀποφασίζουν νά τελέσουν καί θρησκευτικό γάμο. Στήν περίπτωση, ἡ Ἱεραρχία πρέπει νά ἀποφασίσει νά προσαρμοσθοῦν οἱ παραδοσιακές εὐχές, πού ἀναφέρονται στόν ἀρραβῶνα καί στό Μυστήριο τοῦ γάμου. Γενικώτερα πρέπει νά συζητηθεῖ στήν Ἱεραρχία τό θέμα τῶν σχέσεων τῶν δύο φύλων στίς ἡμέρες μας καί τό πρόβλημα τῆς μειώσεως τῶν γάμων μέ τήν εὐλογία τῆς Ἐκκλησίας. Νά γίνει καί μιά αὐτοκριτική γιά τήν κατάσταση.
• Γάμοι στά κτήματα. Ἡ κανονική τέλεση τοῦ γάμου εἶναι στήν ἐνορία τῆς νύφης ἤ, κατ’ οἰκονομία, τοῦ γαμβροῦ. Αὐτή εἶναι ἡ ἀπόφαση τῆς Συνόδου, μέ τή σύμφωνη γνώμη τοῦ Μητροπολίτου Μεσογαίας, στοῦ ὁποίου τή Μητρόπολη τελοῦνται οἱ περισσότεροι γάμοι στά λεγόμενα παρεκκλήσια τῶν κτημάτων καί εἶναι ἀπολύτως κοσμικοί. Χωρίς δηλαδή ἐκ μέρους τῶν προσκεκλημένων ἔκφραση εὐλαβείας πρός τό τελούμενο Μυστήριο.
• Ὁ ρόλος τῶν Ἐπισκόπων στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος. Τά τελευταῖα χρόνια ἐξελέγησαν πολυάριθμοι Ἐπίσκοποι, χωρίς νά ἔχουν προσδιορισθεῖ τά καθήκοντά τους. Ἔτσι οἱ πολλοί αἰσθάνονται παρείσακτοι καί ἀργόμισθοι. Νεοεκλεγείς Μητροπολίτης ἀπομάκρυνε ἀπό τή θέση τοῦ πρωτοσυγκέλλου τόν βοηθό Ἐπίσκοπο πού βρῆκε, τοῦ πῆρε καί τό γραφεῖο πού ἦταν ἐγκατεστημένος καί τόν κατέστησε «ἀποδιοπομπαῖο τράγο»… Οἱ πολυάριθμοι Ἐπίσκοποι τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς καί ἄλλων Μητροπόλεων εἶναι χωρίς ἀνάθεση συγκεκριμένων καθηκόντων. Σέ μεγάλες πληθυσμιακά Μητροπόλεις θά μποροῦσε ἡ Ἱεραρχία νά καθιερώσει τόν θεσμό τοῦ Χωρεπισκόπου, ὅπως ἐφαρμόζεται στήν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου.
• Ἀναφορά στά οἰκονομικά τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπί Ἀρχιεπισκόπων Σεραφείμ, κατά τά τελευταῖα του χρόνια, καί Χριστοδούλου γινόταν ἀναφορά στά οἰκονομικά τῆς Ἐκκλησίας, πρός ἐνημέρωση τῶν Μητροπολιτῶν. Εἶχε τεθεῖ καί θέμα καθιερώσεως τοῦ «πόθεν ἔσχες» γιά τούς Μητροπολῖτες καί τούς πρώτου βαθμοῦ συγγενεῖς τους. Ἡ διαφάνεια στή διαχείριση τῶν οἰκονομικῶν ἐξασφαλίζει τήν ἐμπιστοσύνη καί τόν σεβασμό τοῦ πιστοῦ λαοῦ.
• Σχέσεις μέ τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο καί τίς ἄλλες Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία διέρχεται μίαν δύσκολη περίοδο, μετά τό σχίσμα πού τείνει νά καταστεῖ βαθύ καί μόνιμο. Χωρίς ἀπόφαση τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο ἀπέκτησε ναό στό κέντρο τῶν Ἀθηνῶν, πού ἦταν πάγιο αἴτημά του καί τό ὁποῖο αἴτημα εἶχαν ἀπορρίψει ὅλοι οἱ Ἀρχιεπίσκοποι ἕως τόν σημερινό.
Οἱ σχέσεις μεταξύ τῶν δύο Ἐκκλησιῶν λέγεται ὅτι ἔχουν ἐξομαλυνθεῖ. Πάντως εἶναι ἄγνωστη ἡ τύχη τοῦ φακέλλου γιά τίς σχέσεις τῶν δύο Ἐκκλησιῶν, τόν ὁποῖο σέ προηγούμενη Ἱεραρχία εἶχε πεῖ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ὅτι διατηρεῖ σέ εἰδικό ἐρμάριο. Λόγῳ τῆς ταυτίσεως τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος μέ τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο στό θέμα τῆς Οὐκρανίας δέν ἔχει ἐκκλησιαστική κοινωνία μέ τό Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας καί εἶναι τυπικές οἱ σχέσεις Της μέ τίς Ἐκκλησίες Ἀντιοχείας, Σερβίας, Ρουμανίας Βουλγαρίας, Γεωργίας, Πολωνίας, Τσεχίας – Σλοβακίας καί Ἀλβανίας. Μετέωρη εἶναι καί ἡ σχέση Της μέ τήν Ἐκκλησία τῶν Σκοπίων, ἡ ὁποία ἐπιμένει νά ὀνομάζεται «Μακεδονική». Πρέπει νά ληφθεῖ ἀπόφαση ἄν οἱ Μητροπολῖτες τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας μποροῦν νά συλλειτουργοῦν μέ αὐτούς τοῦ γειτονικοῦ κράτους.
• Σχέσεις μέ τήν Ρωμαιοκαθολική Ἐκκλησία. Πρέπει νά ἀνανεωθοῦν οἱ ἀποφάσεις γιά τό ἕως ποῦ φθάνουν οἱ φιλοφρονήσεις καί ποῦ ἀρχίζουν νά ἰσχύουν οἱ Ἱεροί Κανόνες, ὥστε νά μήν σκανδαλίζονται οἱ πιστοί.
• Σχέσεις μέ τό Παγκόσμιο Συμβούλιο τῶν Ἐκκλησιῶν. Τό ἐν λόγῳ συμβούλιο ἐλέγχεται ἀπό τούς Λουθηρανούς Προτεστάντες καί ἐφαρμόζει τήν πολιτική τῆς γερμανικῆς κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ὁ κύριος χρηματοδότης του. Εἶναι πρός συζήτηση ἄν ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος πρέπει νά ἀκολουθεῖ ὡς οὐραγός τήν ἐκκοσμικευμένη αὐτή πολιτική. Ἰδιαίτερα στήν τραγωδία τῶν Ὀρθοδόξων χριστιανῶν τῆς Οὐκρανίας θά ἔπρεπε νά εἶναι ἀντικειμενική καί ὄχι νά σύρεται στούς σκοπούς τῆς γεωπολιτικῆς τῆς Γερμανίας καί γενικώτερα τῆς Εὐρ. Ἕνωσης.
• Ἐπικοινωνιακές ἐκκλησιαστικές ἐκδηλώσεις. Ἡ Ἱεραρχία ὀφείλει νά ἐξετάσει τίς ἐπικοινωνιακές μορφές προωθήσεως τοῦ Εὐαγγελικοῦ μηνύματος. Πιό συγκεκριμένα, νά ἀποφανθεῖ γιά τό τί μένει στούς νέους καί γενικά στό κοινό ἀπό παραστάσεις Καραγκιόζη, ἀπό μουσικές ἐκδηλώσεις καί μάλιστα ἐντός τῶν Ναῶν καί ἀπό παιχνίδια, ἄν ὅλα αὐτά δέν συνοδεύονται ἀπό κατάλληλη παιδαγωγία εἰς Χριστόν.
• Ὁ νόμος περί ἐκκλησιαστικῶν δικαστηρίων. Ὁ νόμος περί ἐκκλησιαστικῶν δικαστηρίων 5383/1932 ἰσχύει ἐδῶ καί 94 χρόνια. Εἶναι ἀπό τούς παλαιότερους ἰσχύοντες νόμους. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος θέλησε νά τόν ἀλλάξει, νά γίνει πιό δίκαιος γιά τόν κατώτερο κλῆρο καί πιό σύγχρονος στή διαδικασία. Ὁμάδα Μητροπολιτῶν τότε, στήν ὁποία συμμετεῖχε καί ὁ σημερινός Ἀρχιεπίσκοπος, ἀπείλησε ὅτι θά προκαλέσει σχίσμα καί θά προσκολληθεῖ στό Πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τό ὁποῖο ἐπίσης ἀντέδρασε κατά τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Αὐτό τότε ἀπεσύρθη καί ἔκτοτε τό θέμα ἐτάφη. Ἔτσι συνεχίζεται ἡ ἄδικη κατάσταση ὁ κάθε Μητροπολίτης νά εἶναι γιά τόν ὑπό τήν δικαιοδοσία του ἱερέα ὁ καταγγέλλων, ὁ κατήγορος, ὁ εἰσαγγελέας καί ὁ κρίνων δικαστικός!
• Ἁγιοκατατάξεις. Εἶναι ἕνα λεπτό θέμα. Τελευταίως ὑπάρχει μιά πληθώρα ἁγιοκατατάξεων, χωρίς νά ἔχει περάσει ἱκανός χρόνος ἀπό τῆς κοιμήσεως ὁρισμένων. Τό λυπηρό εἶναι ὅτι κάποιοι Μητροπολῖτες λόγῳ γνωριμιῶν ἤ/καί πιέσεων πρός τά μέλη τῆς σχετικῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς πέτυχαν νά ἁγιοκαταταγοῦν πρόσωπα τά ὁποῖα ἦσαν ἀπό τή Μητρόπολή τους ἤ στά ὁποῖα ἦσαν κοντά καί τά ἐκτιμοῦσαν. Ἡ Ἱεραρχία πρέπει νά ἐπιβάλει ἕνα χρόνο, μετά τόν ὁποῖο νά κρίνεται ἡ ἁγιότητα ἑνός ἀνθρώπου.
• Μεταφορά εἰκόνων, ἀντιγράφων εἰκόνων καί ἱερῶν λειψάνων. Τελευταίως ἔχουν πληθυνθεῖ οἱ μεταφορές εἰκόνων καί ἱερῶν λειψάνων σέ διάφορες ἐνορίες τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καί τῶν ἄλλων Μητροπόλεων. Τό χειρότερο βεβαίως εἶναι οἱ μεταφορές «ἀντιγράφων εἰκόνων». Ὅσον ἀφορᾶ στίς πληθυνόμενες μεταφορές ἱερῶν λειψάνων, αὐτές ἀποτελοῦν εὔκολη καί ἀποτελεσματική μέθοδο προσέλευσης πιστῶν, ἀλλά, στήν οὐσία, συμπληρώνουν τίς ἀτέλειες στήν ποιμαντική πού ἀσκεῖ ὁ κλῆρος.
• Συνάθροιση Μητροπολιτῶν μέ διάφορες αἰτίες. Κυρίως σέ ὀνομαστήρια ὁρισμένων Μητροπολιτῶν συγκεντρώνονται ἕως καί εἴκοσι Μητροπολῖτες καί παρατηρεῖται τό φαινόμενο στήν Μικρή Εἴσοδο, ὅπου παρακάθηνται ὅλοι στόν Σολέα, νά εἶναι αὐτοί περισσότεροι ἀπό τό ἐκκλησίασμα… Ἐπί Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου ἡ Σύνοδος εἶχε λάβει ἀπόφαση οἱ Ἀρχιερεῖς πού συμμετέχουν στόν Ἑσπερινό καί συλλειτουργοῦν στήν Θεία Λειτουργία νά μήν ξεπερνοῦν τούς πέντε. Ἡ ἀπόφαση αὐτή καταστρατηγεῖται.
• Λειτουργικά ζητήματα. Ἐπί Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου ἡ Σύνοδος εἶχε λάβει ἀπόφαση νά διαβάζεται τό Ἀποστολικό ἀνάγνωσμα καί μεταξύ αὐτοῦ καί τοῦ Εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος νά ψάλλεται τό «Ἀλληλούια» καί τότε νά θυμιᾶ ὁ ἱερέας τόν λαό γιά νά μήν προκαλεῖται ἀταξία στούς ἐκκλησιαζόμενους. Ἡ ἀπόφαση αὐτή δέν ἐφαρμόζεται. Ὁ ἱερέας ἐξακολουθεῖ νά θυμιᾶ τήν ὥρα τοῦ Ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος καί ὁ ἦχος τοῦ θυμιατοῦ σκεπάζει τόν λόγο τοῦ Ἀποστόλου. Ἐπίσης ἔχει ἀρχίσει ἡ μόδα, πού καταργεῖ τό ἱερατικό βιβλίο τῶν Ἀποστολικῶν ἀναγνωσμάτων καί τό ἀντικαθιστᾶ μέ τήν Google τοῦ τηλεφώνου… Ὅπως ἐπίσης γενικεύεται ἡ χρήση τῆς «γουρούνας» ἤ τοῦ ἠλεκτρονικοῦ ἰσοκρατήματος ἀπό τούς ψάλτες, παρά τήν ἀπαγόρευση τῆς Συνόδου… Ἡ Ἱεραρχία θά ἔπρεπε νά βάλει ἕνα φρένο σέ αὐτό τό ξεχείλωμα τῆς Ἱερᾶς Παράδοσης.
• Σχέσεις Ἀρχιεπισκόπου – Μητσοτάκη. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, μετά τόν Ἀλ. Τσίπρα, ὅταν ἦταν Πρωθυπουργός, συνεχίζει τίς κατά μόνας καί χωρίς τήν παρουσία μελῶν τῆς Ἱεραρχίας συναντήσεις του μέ τόν σημερινό Πρωθυπουργό. Κατά τά δημοσιευμένα ρεπορτάζ περί τῶν συναντήσεων Μητσοτάκη – Ἀρχιεπισκόπου, σέ αὐτές, μεταξύ ἄλλων, συζητεῖται «ἡ ἀξιοποίηση τῆς ἀκίνητης ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας». Ζήτημα δηλαδή πού στίς ἰδιαίτερες συναντήσεις τους συζητοῦσε συστηματικά ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καί μέ τόν Ἀλ. Τσίπρα. Τά ἀποτελέσματα τῶν τριετῶν συναντήσεών τους δημοσιοποίησαν στίς 6 Νοεμβρίου 2018, μέ κοινή συνέντευξή τους στά ΜΜΕ, καί προκάλεσαν τήν ἔντονη ἀντίδραση τῆς Ἱεραρχίας καί τήν ἀκύρωση τῆς συμφωνίας τους. Ὑπενθυμίζεται τό φιάσκο πού ἦταν ἡ ἐπί Κυβερνήσεως Μητσοτάκη συμφωνία ΕΚΥΟ – ΤΑΙΠΕΔ γιά ἐπένδυση ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων στόν Σχιστό – Σκαραμαγκᾶ, πού τό 2023 ἀκυρώθηκε. Ἡ Ἱεραρχία ὀφείλει νά βάλει ἀρχές πού νά ἀφοροῦν στήν ἀξιοποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας, μέ βάση τούς Ἱερούς Κανόνες, τήν διαφάνεια, καθώς καί τό κῦρος καί τό ἀδιάφθορο ὅσων τήν διαχειρίζονται.
Μ.Η.Τ. 232122