Ἐπιστρέφει χαμένο μεσαιωνικό χειρόγραφο

Ἐντοπίσθηκε μετά 31 χρόνια

ΕΝΑ περγαμηνό χειρόγραφο τοῦ 12ου αἰῶνος μέ περιεχόμενο τά τέσσερα Εὐαγγέλια, τό ὁποῖο ἦταν χαμένο γιά 31 χρόνια, εὑρέθη καί ἐπιστρέφει στήν Ἑλλάδα. Τά ἴχνη του ὅπως καί ἄλλων τριῶν μεσαιωνικῶν χειρογράφων εἶχαν χαθεῖ ἀπό τό 1987 καί κανείς δέν τά ἀναζητοῦσε μέχρι τό 2014, ὅταν ἡ τότε διευθύντρια τοῦ Σπουδαστηρίου Βυζαντινῆς καί Νεοελληνικῆς Φιλολογίας τοῦ Πανεπιστήμιου Ἀθηνῶν κ. Θεοδώρα Ἀντωνοπούλου ἀντελήφθη ὅτι ἔλειπαν ἀπό τήν συλλογή ἐν ὄψει τῶν ἐργασιῶν ψηφιοποιήσεως.

Ἡ ἔρευνα πού ξεκίνησε τότε ἀπό τήν διαπίστωση τῆς κ. Ἀντωνοπούλου κατέληξε πρίν ἀπό λίγο καιρό στό Μουσεῖο τῆς Βίβλου, στήν Οὐάσιγκτων. Ὅπως διεπιστώθη, τόν Ἀπρίλιο τοῦ 1987 τό Μουσεῖο Ἱστορίας τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου εἶχε δανεισθεῖ τέσσερα χειρόγραφα τά ὁποῖα θά παρουσιάζοντο σέ ἔκθεση γιά τόν ἑορτασμό τῶν 150 ἐτῶν τοῦ Πανεπιστημίου καί τά ὁποῖα δέν ἐπεστράφησαν ποτέ!

Τόν Δεκέμβριο τοῦ 2015 ἡ κ. Ἀντωνοπούλου ἐνημερώθηκε ὅτι τρία ἀπό αὐτά τά χειρόγραφα εὑρίσκοντο στό πανεπιστημιακό μουσεῖο, ἐνῶ ἕνα ἀπό αὐτά ἐξακολουθοῦσε νά ἀγνοεῖται καθώς δέν ὑπῆρχε ἀναφορά στόν κατάλογο καταγραφῆς τῶν ἐκθεμάτων πού συνέταξε τό Μουσεῖο Ἱστορίας τό 1991.

Τό χειρόγραφο ἐπανεμφανίσθηκε τό 1998 στό Λονδῖνο σέ πλειστηριασμό τοῦ οἴκου Sotheby’s ἀλλά μέ διαφορετικά στοιχεῖα. Ἐνῶ χρονολογεῖται στόν 12ο αἰῶνα δηλώθηκε ὡς χειρόγραφο τοῦ 13ου αἰῶνα. Ὡς γραφέας του ἐμφανιζόταν, ἐπίσης λανθασμένα, ὁ Θεόδωρος Ἁγιοπετρίτης, ἐνῶ ὁ πραγματικός δημιουργός του ἦταν ὁ Θεόδωρος Μοναχός. Τό 2014 ἡ ἰδιωτική Συλλογή Γκρήν στήν Ὀκλαχόμα δώρισε τό χειρόγραφο μέ τίτλο «Χειρόγραφο 18» στό Μουσεῖο τῆς Βίβλου στήν Οὐάσιγκτων.

Τό Μουσεῖο τῆς Βίβλου ἀνεκάλυψε ὅτι πιθανότατα ἕνας ἀπό τούς κατόχους τοῦ χειρογράφου μετά τήν δημοπράτηση ἦταν ὁ πρωτοπόρος τοῦ Ἴντερνετ Ρίκ Ἀνταμς. Ἀγνοώντας τήν προέλευση τοῦ χειρογράφου οἱ ἐπιμελητές τοῦ μουσείου ἐνημέρωσαν τό γερμανικό ἰνστιτοῦτο γιά τήν Μελέτη Κειμένων τῆς Καινῆς Διαθήκης στό Πανεπιστήμιο τοῦ Μίνστερ. Ἐπρόκειτο γιά μιά καθοριστική κίνηση πού ἐπέτρεψε στήν κ. Ἀντωνοπούλου νά τό ἐντοπίσει καί νά ταυτοποιήσει ὅτι ἦταν τό ἀγνοούμενο χειρόγραφο. Πρός τό παρόν τό χειρόγραφο παραμένει στήν ἔκθεση τοῦ Μουσείου τῆς Βίβλου στήν Οὐάσιγκτων, ἀλλά μετά τό τέλος της θά ἐπιστραφεῖ στήν Ἑλλάδα.