Τέτοιες μέρες, πρό πενῆντα ἑνός ἐτῶν

Πέρασαν πενῆντα ἕνα χρόνια ἀπό τό κίνημα τοῦ Ναυτικοῦ, τόν Μάιο τοῦ 1973. Ἀκόμη θυμᾶμαι τήν συνέντευξη πού μοῦ εἶχε δώσει, τό 1975, στήν «Βραδυνή» τοῦ Τζώρτζη Ἀθανασιάδη ὁ Ἀλέκος Παπαδόγγoνας, ἐκ τῶν πρωτεργατῶν τοῦ Κινήματος, τότε ὑπουργός Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας στήν κυβέρνηση τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ.

Θυμᾶμαι τό σύνθημα «Εἰς τάξιν ἀπάρσεως», τό ὁποῖο δέν δόθηκε ποτέ, καθώς τό Κίνημα «ἐπροδόθη ἐκ τῶν ἔσω», ὅπως εἶπε ἀργότερα, στήν «Δίκη τῶν βασανιστῶν», ὁ ναύαρχος Κωνσταντῖνος Ἐγκολφόπουλος, ὁ ὁποῖος ἦταν ἐκ τῶν πρώτων πού ἀντέδρασαν, τό 1967, στήν κατάλυση τῆς δημοκρατίας ἀπό τούς συνταγματάρχες καί ἀπεστρατεύθη ἔπειτα ἀπό λίγο καιρό.

Λίγους μῆνες ἀργότερα, τό σύνολο σχεδόν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ τόν ἀκολούθησε, συμμετέχοντας στό κίνημα (τοῦ Βασιλέως Κωνσταντίνου) τῆς 13ης Δεκεμβρίου 1967.

«Παρά τήν ἀποτυχία τοῦ κινήματος, τά στελέχη τοῦ Ναυτικοῦ δέν ἐγκατέλειψαν τόν ἀγῶνα. Ἐπί πλέον οἱ ἐκκαθαρίσεις ἀξιωματικῶν, ὁ διαχωρισμός τους σέ “φίλους” καί “ὄχι δικούς μας”, ἐπέδρασαν διαλυτικά στήν ἑνότητα τοῦ στρατεύματος καί δημιούργησαν ψυχολογικό χάσμα μεταξύ τῆς νεολαίας καί τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ὑπονομεύοντας ἔτσι τή μαχητική ἱκανότητα τῆς Ἑλλάδος. Ἐπακόλουθο αὐτῆς τῆς καταστάσεως ἦταν καί ἡ ὑποχωρητική στάση ἔναντι τῶν τουρκικῶν διεκδικήσεων στήν Κύπρο, πού ὁδήγησε στήν ἀπώλεια τμήματος τοῦ νησιοῦ στόν Τοῦρκο εἰσβολέα» ἔγραψε ὁ Ζήσης Φωτάκης, καθηγητής Ναυτικῆς Ἱστορίας στήν Σχολή Ναυτικῶν Δοκίμων.

Οἱ ἀξιωματικοί τοῦ Ναυτικοῦ δέν ἔπαψαν ποτέ νά ἀπεργάζονται τρόπους, προκειμένου νά ἀπαλλαγεῖ ἡ χώρα ἀπό τούς σφετεριστές τῆς ἐξουσίας. Ἀπόστρατοι καί ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοί τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ εὑρίσκοντο σέ συνεχῆ ἐπαφή μέ ἀξιωματικούς τοῦ Στρατοῦ καί τῆς Ἀεροπορίας, μέ πολιτικούς (Κων. Καραμανλῆς, Γ. Ράλλης, Εὐ. Ἀβέρωφ, ὁ ὁποῖος λειτούργησε συμβουλευτικά ὡς πρός τό κίνημα), ἐπιχειρηματίες (Νικήτας Βενιζέλος, ἀδελφοί Βαρδινογιάννη), ἀλλά καί ἁπλούς πολῖτες, ἐπιθυμῶντας τήν ἐξασφάλιση τῆς στηρίξεως τοῦ σχεδιαζομένου κινήματος, τῆς διοικητικῆς του μέριμνας, ἀλλά καί τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς συμμετοχῆς τῶν φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἤδη ἐξεγερθεῖ στήν Νομική Σχολή Ἀθηνῶν, μόλις τόν περασμένο Φεβρουάριο.

Τό σχέδιο δράσεως τοῦ Κινήματος ἦταν βασισμένο στίς ναυτικές ἐπιδείξεις πού πραγματοποίησαν οἱ Ἀγγλογάλλοι στά ἑλληνικά παράλια κατά τήν διάρκεια τοῦ Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ἀποκλεισμός τοῦ λιμένος Πειραιῶς καί ἀπειλή πλήγματος τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὅπως καί καταστροφῆς τῶν γεφυρῶν τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν Ἀθηνῶν – Κορίνθου, Ἀθηνῶν – Λαμίας καί τοῦ ἀντίστοιχου σιδηροδρομικοῦ δικτύου, καθώς καί τῶν κεραιῶν τῶν ἠλεκτρονικῶν ΜΜΕ στό Λεκανοπέδιο, μέ παράλληλη ἐπίδοση τελεσιγράφου στούς Συνταγματάρχες μέ τό ὁποῖο θά ζητοῦσαν τήν ἀνάληψη τῆς ἐξουσίας ἀπό προσωρινή οἰκουμενική κυβέρνηση καί τήν διενέργεια ἐκλογῶν. Σέ περίπτωση πού τό τελεσίγραφο αὐτό δέν γινόταν ἀποδεκτό ἤ ἔμενε ἀναπάντητο, θά καταλαμβανόταν ἡ Σῦρος καί θά ἀποκλειόταν τό λιμάνι τῆς Θεσσαλονίκης ἀλλά καί ἄλλα λιμάνια, ὥστε νά καταστεῖ ἐντονώτερη ἡ πίεση στούς κυβερνῶντες. Τό σχέδιο ἦταν ὑπέρ τό δέον αἰσιόδοξο. Ὅλα πάντως τά εἶπε ὁ ἐκ τῶν πρωτεργατῶν τοῦ Κινήματος Π. Μάλλιαρης: «Μιά ἀπό τίς δυσκολίες μας ἦταν ὅτι δέν ἤμασταν ἕτοιμοι νά χύσουμε αἷμα. Πιστεύω ὅτι ἦταν καλύτερα πού μᾶς πιάσανε».

Τό Κίνημα ἐκδηλώθηκε καί κατεπνίγη τήν νύχτα τῆς 22ας πρός 23ή Μαΐου τοῦ 1973.