Ταλαιπωρίας της γλώσσης το ανάγνωσμα…

Η αναγνώστις μας Χρυσούλα Πετίνη-Πηνιώτη, δικηγόρος και ομοιοπαθής…

… (υποφέρει και εκείνη από την συνεχή και βάρβαρη κακοποίηση της ελληνικής γλώσσης) μας έστειλε ένα άρθρο της, που είχε δημοσιευθεί στο νομικό περιοδικό «Δελτίον Εργατικής Νομοθεσίας» και στο οποίο γινόταν εκτενής αναφορά στον ορθό χειρισμό της ελληνικής εν γένει και ιδιαιτέρως στην νομική επιστήμη.

Αφήστε, κυρία μου! Ως έχων εμπλακεί σε υπόθεση πολιτικής φύσεως και έχων -για πρώτη φορά στην ζωή μου- ευρεθεί επί μακρόν σε αίθουσες δικαστηρίων, έχω φρίξει με την κακοποίηση που υφίσταται η γλώσσα στους «Ναούς της Θέμιδος», από τους λειτουργούς της δικαιοσύνης, τους δικηγόρους και τους διαδίκους! Αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα, ας έλθουμε στην επιστολή… «Για να καταλάβη κάποιος (η νεώτερη γενιά) ότι στην λέξη ”επιδόρπιο” κρύβεται η λέξη ”δόρπος” της αρχαίας ελληνικής, θα πρέπει να έχει διδαχθη ως πρόθεση και την λέξη ”επί”… Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσης οφείλεται και στις μικρές το δέμας ”προθέσεις” οι οποίες προ-τίθενται στις διαφορες σύνθετες λέξεις  και σχηματίζουν νέες λέξεις με διαφορετική σημασία. Οι προθέσεις αυτές, όπως ακριβώς απαντώνται στις διάφορες σύνθετες λέξεις της ελληνικής και όπως εμείς, οι παλαιότεροι και πλέον τυχεροί, τις έχουμε διδαχθει, είναι οι εξής. Μονοσύλλαβες: Εν, εις, εκ, συν, προς, προ. Δισύλλαβες: Ανά, κατά, διά, μετά, παρά, αντί, αμφί, περί, επί, από, υπό, υπέρ. Υπάρχουν και λεγόμενες ”καταχρηστικέςπου δεν προ-τίθενται  σε άλλες λέξεις: ένεκα, ένεκεν, άνευ, άχρι, μέχρι, πλην, χωρίς, χάριν, έως. Αντί των λέξεων αυτών, ως ”προθέσεις” στην ”Νεοελληνική γραμματική” παρατίθενται οι εξής:

Μονοσύλλαβες: με, σε, για, ως, προς. Δισύλλαβες: κατά, μετά, παρά, αντί, από, δίχως, χωρίς. Τρισύλλαβη: ίσαμε.

”Γνωρίζετε μήπως λέξεις ελληνικές με πρώτο συνθετικό το με, σε, για, ως;”» διερωτάται η αναγώστις. “Σκέφτηκα πολύ και βρήκα μια: ”Με-γιεμελέ!” Είναι τίτλος παλαιού λαϊκού τραγουδιού!»

Τί να σας πω, αγαπητή; Το πρόβλημα είναι ότι και οι δάσκαλοι που διδάσκουν τα εγγόνια μας, αυτά τα «ελληνικά» έχουν διδαχθεί. Και πολύ σωστά παρατηρείτε ότι με την «Νέα γραμματική» διαστρεβλώνονται πραγματικές προθέσεις και παραλείπονται (έτσι, απλώς)  άλλες, των οποίων η χρήση είναι πολύ συχνή σε ονόματα και ρήματα.

Παραλείπεται η πρόθεση «συν» ,που απαντάται στις συνήθεις λέξεις: συμμαθητής, συνάθροιση, συναγωγή καθώς και η πολύ, πλέον, της μόδας «συνωστισμός»…

Η πρόθεση «εις» επίσης διδάσκεται ως «σε». Αλλά τα παιδιά λένε τις λέξεις: εισ-ιτήριο και εισ-αγωγή. Επίσης η πρόθεση «δια» έχει γίνει «για». Λέμε, όμως, διά-λειμμα και όχι για-λειμμα, δια-κοπή και όχι για-κοπή.

Το πόσες λέξεις με διαφορετική κάθε φορά σημασία, σχηματίζονται με τις προθέσεις, φαίνεται από το ρήμα «βάλλω», το οποίο συντίθεται με όλες τις προθέσεις, μονοσύλλαβες και δισύλλαβες, της αληθινής ελληνικής γλώσσης: εισ-βάλλω, εκ-βάλλω, συν-βάλλω (συμβάλλω), προ-βάλλω, προσ-βάλλω, ανα-βάλλω, αμφι-βάλλω, περι-βάλλω, επι-βάλλω, απο-βάλλω, υπερ-βάλλω.

Η φίλη μας καλεί το Υπουργείο Παιδείας «να επανασυνδέσει τα παιδιά με την πραγματική ελληνική γλώσσα, η οποία είναι ίδια και σήμερα με εκείνη των Ομηρικών χρόνων». Συμφωνώ και προσυπογράφω, αγαπητή, αλλά με την υποχωρητική ατολμία η οποία χαρακτηρίζει την παράταξη η οποία (θα έπρεπε να) υπερασπίζεται την σωστή ελληνική γλώσσα, θεωρώ πιθανώτερο να δούμε την υπουργό μας να αλλάζει το επίθετό της σε «Κεραμέα» αντί Κεραμέ-ως», που είναι… αναχρονιστικό!