Συνάντηση οὐσίας ἤ ἕνα ἀκόμη φανταχτερό «σώου»;

Εἶναι πλέον βέβαιο ὅτι ὁ πολύς Ντόναλντ Τράμπ δέν μελετᾶ χάρτες καί σχεδιαγράμματα.

Ἔτσι, σέ μιά κρίσιμη καμπή τῆς διεθνοῦς σκηνῆς, συναντήθηκε μέ ἡγέτες ἀπό μουσουλμανικά κράτη μέ φόντο τίς ἐξελίξεις στήν Γάζα. Εἶναι ἐπίσης γνωστό ὅτι ὁ Τράμπ δέν ἀσκεῖ διπλωματία, ἀλλά ἐπιδίδεται σέ ἕνα νέο εἶδος ἐπικοινωνίας, γεμᾶτο ρητορική, μέ στρατηγικούς καί σαφεῖς συμβολισμούς.

Ἡ ἀτζέντα τῆς συναντήσεως, ὅπως φάνηκε ἀπό τήν διάρκεια καί τίς ἁπλοϊκές δηλώσεις, δέν φαίνεται νά εἶχε στόχο τήν παρουσίαση ἑνός σχεδίου εἰρήνης καί διακυβερνήσεως μετά τήν λήξη τῆς αἱματοχυσίας. Γι’ αὐτό καί δέν ἀκούσαμε κάτι σχετικά μέ κάποιας μορφῆς διακυβέρνηση ἀπό τήν ὁποία θά ἀπουσιάζει ἡ Χαμάς, οὔτε γιά σχέδιο μέ πιθανή ἀποχώρηση τοῦ Ἰσραήλ ἀπό κρίσιμες ζῶνες καί ἐπανασύσταση τῶν ὑποδομῶν τῆς Γάζας, ὅπως περίμεναν τά διεθνῆ πρακτορεῖα

Γιά τόν πομπώδη Πρόεδρο Τράμπ, ἡ χθεσινή σύναξη, μέ τόν ἀμίλητο Ἐρντογάν δίπλα του, ἦταν μιά ἀκόμη παράσταση γιά νά ἐνισχύσει τήν εἰκόνα του στό παγκόσμιο πολιτικό στερέωμα, ὡς ὁ κορυφαῖος παράγων ὁ ὁποῖος διαμορφώνει τίς ἐξελίξεις καί δέν εἶναι ἁπλῶς παρατηρητής.

Ἡ ἀπολύτως προσβλητική γιά τόν ΟΗΕ ὁμιλία του ἦταν ἐνδεικτική τῶν προθέσεών του. Ἄν δεχθοῦμε ὅσα ἔγραφαν χθές Ἀμερικανοί συνάδελφοι, ὁ Τράμπ ἐπιθυμεῖ νά δώσει στίς μουσουλμανικές χῶρες ἐνεργό ρόλο, πιθανότατα μέ οἰκονομική ἐνίσχυση, πιθανότατα καί μέ συμμετοχή δυνάμεων, προκειμένου νά ἐπιτευχθεῖ ἡ κατά τό δυνατόν ὁμαλή μετάβαση στήν μεταπολεμική περίοδο.

Στό ἀναδιαμορφούμενο γεωπολιτικό-γεωστρατηγικό σκηνικό, ὅπου ἡ δημόσια ἀποδοχή τῆς κοινῆς γνώμης εἶναι ἴσως τό ἴδιο κρίσιμη μέ τά ὅπλα, ἡ παρουσία τοῦ Τράμπ στό ἴδιο τραπέζι μέ τίς μεγάλες (σέ πληθυσμό καί οἰκονομία) μουσουλμανικές χῶρες (Σαουδική Ἀραβία, Τουρκία, Κατάρ, Ἰνδονησία, Πακιστάν, Αἴγυπτος) δέν ἦταν τυχαία.

Αὐτή ἡ ἀμερικανική ἐπιλογή ἤθελε νά δείξει ὅτι τό ζήτημα τῆς Παλαιστίνης, καί εἰδικά τῆς Γάζας, εἶναι κρίσιμος πόλος, πού συγκεντρώνει ἀντιθέσεις, ἐπιδιώξεις καί συμμαχίες. Οἱ μουσουλμανικές χῶρες, ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, θά ἤθελαν πολύ νά δείξουν ὅτι δέν εἶναι πλέον ἁπλοί ἀποδέκτες ἐκκλήσεων, ἀλλά μποροῦν νά θέτουν ὅρους καί νά διεκδικήσουν ἡγεμονικό ρόλο στήν εἰρηνευτική προσπάθεια καί στήν ἀνοικοδόμηση.

Κι ἀκόμη, ὅπως ἐπανειλημμένα τό κάνει ὁ Ἐρντογάν, νά ἐπικρίνουν τήν Δύση γιά τήν ἠθική της εἰκόνα.

Γιά τόν Τράμπ, ὑπάρχει ἕνα διπλῆς ὄψεως στοίχημα. Νά προσφέρει ἀφ’ ἑνός μιά λύση πού θά ἱκανοποιεῖ –ἤ τοὐλάχιστον δέν θά ἀπωθεῖ– τούς χθεσινούς (γιά μιά ὤρα) ἀκροατές του (τούς περισσότερους τοὐλάχιστον) καί ἀφ’ ἑτέρου νά ἀποδείξει ὅτι ἡ Ἀμερική ὑπό τήν δική του ἡγεσία ἀνακτᾶ τήν παγκόσμια ἡγετική της μορφή καί ἀσκεῖ τήν παλαιᾶς κοπῆς ἐπιρροή της. Κάθε ὑπογραφή, κάθε ὑποσχεθεῖσα συνεισφορά, κάθε δημόσια δήλωση γιά τήν εἰρήνη καί μιά πιό ἐνεργό συμμετοχή τῶν μουσουλμανικῶν κρατῶν στό παγκόσμιο σκηνικό εἶναι γιά τόν Τράμπ μιά «ἐπικερδής ἐπένδυση», καθώς στό βάθος τῆς στρατηγικῆς του λαμπυρίζει τό δόγμα «show me the money».

Ὑπάρχει, ἀσφαλῶς, μιά πιθανότητα (ἐλπίδα μᾶλλον) ἡ συνάντηση αὐτή νά καταστεῖ ἀφετηρία καί σημεῖο ἀναφορᾶς. Εἴτε ὡς ἀρχή μιᾶς νέας ἐποχῆς (πολύ δύσκολο) εἴτε ὡς ἄλλο ἕνα ἀκόμη πομπῶδες καί φωσφορίζον «σώου» χωρίς οὐσία. Ἄς περιμένουμε νά δοῦμε πόσες ἀπό τίς χῶρες πού τόν ἄκουσαν (προφανῶς ἐπρόκειτο περί μονολόγου) θά ἀκολουθήσουν καί πόσο βάθος θά ἔχει αὐτή ἡ ζύμωση.