Σπαρτιάτικη ἀναθεώρηση

H συνταγματική ἀναθεώρηση πέρασε σχεδόν ἀπαρατήρητη, ἀλλά ὅσα συνέβησαν στό Κοινοβούλιο τόσο μετά ἀπό τήν ψηφοφορία ὅσο καί ἀπό τίς πλειοψηφίες ἤ τίς μειοψηφίες πού διαμορφώθηκαν κατά τήν διάρκειά της ἔχουν εὐρύτερη πολιτική σημασία.

Τό πρῶτο συμπέρασμα πού προκύπτει μετά τήν ἀπόσυρση τῆς διατάξεως γιά τό ἀσυμβίβαστο ὑπουργοῦ-βουλευτῆ ἦταν ὅτι ὑπέστη βαριά ἧττα ἡ ἐκσυγχρονιστική πτέρυγα τῆς Κυβερνήσεως πού ἑδρεύει στό Μαξίμου, τῆς ὁποίας ἐπί κεφαλῆς εἶναι ὁ ἐξαφανισμένος σήμερα ἀπό προσώπου πολιτικῆς γῆς ὑπουργός Ἐπικρατείας Ἄκης Σκέρτσος.

Εἶναι ἡ δεύτερη ἧττα πού ὑπέστη αὐτή ἡ ὁμάδα τῶν καλομαθημένων «δοτῶν» πού ἤθελε νά νομοθετήσει στό Σύνταγμα τήν ὑπουργοποίησή της χωρίς τήν ἔκθεσή της στήν λαϊκή ἐτυμηγορία. Αὐτή τήν φορά ἡ ἧττα της ἦταν δημόσια.

Μά καί στήν ἀρχή τῆς ἀναθεωρήσεως, ὅταν ἐπρόκειτο νά συνταχθεῖ τό κείμενο μέ τίς ἀναθεωρητέες διατάξεις, πάλι ὑπέστη ἧττα, παρασκηνίων. Μακριά ἀπό τά φῶτα τῆς δημοσιότητας. Συγκεκριμένα, ἀποσύρθηκε ἡ διάταξη πού προωθοῦσαν οἱ κύριοι Γεραπετρίτης καί Σκέρτσος γιά τήν κατάργηση τοῦ θρησκευτικοῦ ὅρκου καί τήν ἀντικατάστασή του ἀπό πολιτικό ὅρκο κατά τήν ὁρκωμοσία τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας. Ὁ κύριος Πρωθυπουργός, φύσει ὀπορτουνιστής καί κατά περίπτωση φιλελεύθερος ἰδεολόγος, ὄχι μόνο «πάγωσε» τήν πρόταση γιά τόν ὅρκο μετά τό 28% τῶν εὐρωεκλογῶν, ἀλλά α) ἀπαγόρευσε τήν συμμετοχή ὑπουργῶν στό Gay Pride καί β) αὔξησε κατά 90% τίς μηνιαῖες ἀπολαβές τῶν Μητροπολιτῶν καί τοῦ Ἀρχιεπισκόπου.

Αὐτή ἦταν ἡ «ἀναθεώρησή» του. Ὅπως ἐξήγησαν βουλευτές στόν κύριο Μητσοτάκη, ἄν νομοθετεῖτο τό ἀσυμβίβαστο ὑπουργοῦ-βουλευτῆ, οἱ βουλευτές θά παρέμεναν βουλευτές ἀντί νά ρισκάρουν μέ μιά βραχύβια ὑπουργοποίηση καί ἐφ’ ὅσον παρέμεναν βουλευτές θά ἀσκοῦσαν πλήρως τά καθήκοντά τους μέ βάση τό Σύνταγμα, τούς νόμους καί τήν συνείδησή τους. Δηλαδή θά ἀσκοῦσαν συστηματικό ἔλεγχο στούς ὑπουργούς, χαρακτηριζόμενοι ἀπό τήν Κυβέρνηση ὡς «ἀντάρτες» καί ὡς «ἀντιπολίτευση».

Πέραν αὐτῶν, ἕνα ἀπό τά θετικά τῆς ἀποσύρσεως τοῦ ἄρθρου 81 εἶναι πώς δέν «πέρασε» τό ἄλλο πρωτοφανές πού προωθεῖτο: Νά ὁρίζεται ἀντιπρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μή μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, μή μέλος συλλογικοῦ ὀργάνου, μή ὑπουργός. Ποιός ξέρει τί ἀνωμαλία εἶχαν στό μυαλό τους.

Τό δεύτερο συμπέρασμα εἶναι πώς ἡ ἀντιπολίτευση εἶχε δίκιο πού καταψήφισε τήν τρέχουσα πρόταση ἐπικαλούμενη τήν ἀναθεώρηση τοῦ 2019, στήν ὁποία ἡ ΝΔ νομοθέτησε μονομερῶς καί χωρίς συναινέσεις ἀκραῖα πράγματα, ὅπως ἡ ἐκλογή Προέδρου τῆς Δημοκρατίας μέ λιγώτερες ἀπό 150 ψήφους. Σέ ἐκείνη τήν ἀναθεώρηση, πού ξεκίνησε μέ Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ καί τελείωσε μέ Κυβέρνηση ΝΔ, συνέβη τό ἀπίστευτο.

Ἡ ΝΔ ψήφισε, ὡς ἀντιπολίτευση, ὅλες τίς διατάξεις πού τήν ἐνδιέφεραν καί συγκέντρωσαν 180 ψήφους, ἀλλά μετά, ὡς Κυβέρνηση, ἄλλαξε ἐντελῶς τό περιεχόμενο τῶν ἄρθρων πού εἶχαν ψηφιστεῖ στήν προαναθεωρητική Βουλή καί ἔθεσε στήν ψηφοφορία πού ἀπαιτοῦντο 151 ψῆφοι ὅ,τι κυριολεκτικά ἤθελε. Πέτυχε μέν αὐτό πού ἤθελε, ἀλλά ἡ ἐμπιστοσύνη εἶναι ἕνα ἀπόλυτο μέγεθος στήν πολιτική. Ἄν χαθεῖ, δύσκολα ἐπανακτᾶται. Αὐτό συνέβη καί στήν προκειμένη περίπτωση. Τό ΠΑΣΟΚ δέν τῆς εἶχε ἐμπιστοσύνη καί καταψήφισε.

Τρίτον, ἡ πλειοψηφία πού διαμορφώθηκε σέ αὐτή τήν ἀναθεώρηση ἦταν «σπαρτιάτικη». Οἱ 160 ψῆφοι ὑπέρ τῆς ἀναθεώρησης προέρχονταν ἀπό 155 βουλευτές τῆς ΝΔ καί 5 βουλευτές τῶν «Σπαρτιατῶν», οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν τό 2023 ἔχοντας τήν φωτογραφία τοῦ Ἠλία Κασιδιάρη ἔξω ἀπό τά ἐκλογικά τους κέντρα(«στάντ»). Ἔχω ἀκόμη στό ἀρχεῖο μου τά ὑπομνήματα πού κατέθεσε δύο φορές ἡ ΝΔ στόν Ἄρειο Πάγο κατά τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ κόμματος «Ἕλληνες» στίς ἐθνικές ἐκλογές τοῦ 2023 καί κατά τοῦ κόμματος «Σπαρτιᾶτες» στίς εὐρωεκλογές τοῦ 2024. Τότε ἡ ΝΔ ἔκανε ἀγῶνα γιά νά μήν καταφέρουν νά κατέλθουν στίς ἐκλογές τά κόμματα ἐπιρροῆς Κασιδιάρη. Τώρα ἔχει ἐνσωματωμένους στήν πλειοψηφία της 5 βουλευτές πού ἐξελέγησαν κρατῶντας τήν φωτογραφία τοῦ Ἠλία καί δέν ἔχει κανένα πρόβλημα. Ἐνῷ καί αὐτοί οἱ βουλευτές, antisystem ὑποτίθεται, ἐξελίχθηκαν σέ ypersystem στηρίζοντας σταθερά τήν κυβερνητική πλειοψηφία πού ἔβαλε φυλακή τόν ἀρχηγό τους. Ἐν γνώσει του ἤ ἐν ἀγνοίᾳ του, εἶναι πρός διευκρίνιση. Δέν θά σπεύσουμε ἀκόμη. Οἱ ἐντυπώσεις εἶναι πάντως ἰσχυρές.

Τέταρτον καί τελευταῖον, θά μποροῦσε ἡ ἀντίδραση τοῦ Πρωθυπουργοῦ στήν ἔκβαση τῆς ψηφοφορίας γιά τήν ἀναθεώρηση νά ἀποτελεῖ κατ’ ἀρχάς μιά ἔνδειξη ὅτι δέν σχεδιάζει ἐκλογές τό φθινόπωρο. Γράφουμε «κατ’ ἀρχάς», γιατί ποτέ δέν ξέρεις. Ἄν ἤθελε νά ἀξιοποιήσει τήν ἄρνηση συναινέσεως καί τό «ὄχι» τῆς ἀντιπολιτεύσεως, θά σήκωνε πολύ ὑψηλά τούς τόνους ὁ κύριος Μητσοτάκης. Ἀλλά δέν τό ἔκανε. Τό ἡμερολόγιο στήν ἀρχή τοῦ φθινοπώρου περιλαμβάνει προγραμματισμένη πενταμερῆ διάσκεψη τοῦ ΟΗΕ γιά τό Κυπριακό στήν Νέα Ὑόρκη, ὄχι κάλπες πρός τό παρόν. Ἀπό ὅλα αὐτά τά ἐνδιαφέροντα, συγκρατῶ ἕνα:

Ἀπορῶ πῶς εἶναι δυνατόν νά ψηφίζεις Σύνταγμα τῆς Δημοκρατίας παρέα μέ κάποιους πού κυνήγησες ὡς «ἐχθρούς» τοῦ Συντάγματος καί τῆς Δημοκρατίας ἀκόμη καί στά δικαστήρια. Ἄβυσσος ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου.