Κάθε τριακοστή πρώτη Ὀκτωβρίου –σάν χθές δηλαδή– στό σχολεῖο γράφαμε ἔκθεση μέ θέμα τήν «Ἀποταμίευση».
Ὅταν πρωτάκουσα τήν λέξη, νόμισα ὅτι ἀναφερόταν σέ κάποιο ποτάμι. Ὕστερα, μέ τά χρόνια, ἀφοῦ τήν εὕρισκα μπροστά μου κάθε χρόνο, ἔμαθα τήν πραγματική της σημασία. Καί στήν Ἕκτη τοῦ Δημοτικοῦ, κέρδισα ἕνα μπλέ βιβλιάριο τοῦ «Ταχυδρομικοῦ Ταμιευτηρίου» μέ μιά κατάθεση τριάντα δραχμῶν, ἐπειδή ἔγραψα τήν καλύτερη ἔκθεση μέ θέμα τήν «Ἀποταμίευση»…
Ἄντε, τώρα, νά βάλεις στά σχολεῖα θέμα ἐκθέσεως «Ἀποταμίευση». Ποιός θά μπορέσει νά γράψει καί τί; Πῶς νά ἑρμηνεύεις μιά ἔννοια πού ἔχει σχεδόν ἐκλείψει; Ποιός μπορεῖ νά ἀποταμιεύσει σήμερα; Παλαιότερα, οἱ Τράπεζες καί τό Ταμιευτήριο ἔδιναν καλά ἐπιτόκια καί ὁ κοσμάκης προσπαθοῦσε νά βάλει στήν πάντα κάποιο μικρό κομπόδεμα, ὥστε νά ἔχει κάτι νά ἀκουμπήσει ἤ προκειμένου νά ἀποκτήσει κατοικία. Σήμερα, ποιός καί γιατί νά ἀποταμιεύσει; Τά ἐπιτόκια εἶναι μηδενικά καί στέλνουν τόν κόσμο σέ ἄλλες ἐπενδύσεις τῶν χρημάτων του. Τῶν χρημάτων, δηλαδή, ἐάν καί ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν. Ἀλλά πῶς νά ἀποταμιεύσεις σήμερα ὅταν ἀπό τό πρῶτο εἰκοσαήμερο τῆς καταβολῆς τοῦ μισθοῦ ἤ τῆς συντάξεως εἶσαι «πανί μέ πανί»; Ποιός ἔχει τήν ἄνεση τῆς ἀποταμιεύσεως στόν καιρό μας; Ἀκόμη καί ἐκεῖνοι πού «εἶχαν ἕνα νοίκι γιά τό κάτι παραπάνω», τώρα ἔχουν συνεταῖρο τό κράτος μέ τόν «προσωρινό» ΕΝΦΙΑ.
Θυμᾶμαι ὅτι εἶχα ἀρχίσει τήν ἔκθεσή μου μέ τήν κλασσική ρήση «Φασούλι τό φασούλι, γεμίζει τό σακούλι». Μετά τήν ξέχασα τήν φράση καί τήν ξαναθυμήθηκα ὅταν ἄκουσα ἐκεῖνα τά ὑπέροχα «Μικροαστικά» τοῦ Λουκιανοῦ Κηλαηδόνη, σέ ἕνα κατακόκκινο βινύλιο, σέ ποίηση τοῦ ἀλησμόνητου Γιάννη Νεγρεπόντη.
«Οἰκονομία κάνε, καί σφίξε τά λουριά, τώρα πού εἶσαι νέος, νά ’χεις στά γηρατειά» ἔλεγε τό τραγουδάκι καί τό ρεφρέν: «Φασούλι τό φασούλι, γεμίζει τό σακούλι» δύο φορές!
«Θυμᾶσαι πού γράφαμε ἐκθέσεις μέ θέμα τήν Ἀποταμίευση;» ρώτησα τόν φίλο μου, τόν Δημήτρη, ἀπόστρατο ἀνώτατο ἀξιωματικό τή Ἀεροπορίας, πού κληρονόμησε ἀπό τήν θειά του (εὐεργέτιδα στήν πόλη της) μιά μεγάλη περιουσία σέ …μετοχές μεγάλης Τράπεζας καί τήν ἔχασε, ὅταν οἱ –τότε– κυβερνῶντες, ἀποφάσισαν (δηλαδή ἔλαβαν ἐντολή) νά «σώσουν» τίς Τράπεζες, μέ τά χρήματα τῶν πολιτῶν! Λές καί τοῦ πάτησα τόν κάλο!
«Τί εἶναι αὐτά πού λές; Τό ξέρεις ὅτι μετά τίς εἴκοσι τοῦ μῆνα ἀρχίζω νά δανείζομαι γιά νά βγάλω τό δεκαήμερο; Τό ξέρεις ὅτι μέ τήν σύνταξη πού πῆρα μετά ἀπό τόσα χρόνια δέν μπορῶ νά τά βγάλω πέρα, γιατί πρέπει νά βοηθῶ καί τό παιδί μου;»
Τί νά τοῦ ἔλεγα; Ὅτι πανηγυρίζουμε ἐπειδή ὁ «κατώτατος μισθός» θά πάει στά …950 εὐρώ τό 2027; Θά μοῦ πεῖτε, «καλά, δέν γνωρίζεις ὅτι τό κράτος μας εἶναι πτωχευμένο καί ἡ περιουσία μας ὑποθηκευμένη;». Καί βέβαια τό γνωρίζω, ἀλλά, βρέ παιδιά, ἄς μήν τό λέμε δυνατά καί ἄς μήν καμαρώνουμε ὅτι ὁ κατώτατος μισθός σέ δύο χρόνια δέν θά ἔχει γίνει ἀκόμη χιλιάρικο!
Τέλος πάντων, χθές ἦταν ἡ ἡμέρα τῆς Ἀποταμιεύσεως. Ἦταν καί ἡ Παγκόσμια ἡμέρα τοῦ Κινηματογράφου. Γι’ αὐτό πήγαμε σινεμαδάκι. Μπορεῖ νά μήν κάνουμε ἀποταμίευση, ἀλλά ἕνα σινεμά μέ δύο εὐρώ τό εἰσιτήριο, ὅπως ἦταν χθές, τό πήγαμε. Καί τοῦ χρόνου…
Μ.Η.Τ. 232122