Νά μήν χάσουν τήν ἀξία τους τά μεταπτυχιακά

Μεταξύ μας, δέν μᾶς φαίνεται καί πολύ «σόι» αὐτή ἡ νέα «μόδα» τῶν τίτλων σπουδῶν «γιά φιγούρα», τούς ὁποίους πλέον συναντᾶμε σέ ὅλες τίς πτυχές τῆς ζωῆς, ἀλλά καί στήν πολιτική.

Ὅλο καί περισσότεροι «δρ.» ξεφυτρώνουν καθημερινά, σέ σημεῖο πού νά θαυμάζει κανείς τήν μελετηρότητα τῶν Ἑλλήνων καί ἰδίως ἐκείνων πού τήν ἀνακαλύπτουν σέ μεγάλες ἡλικίες!

Βεβαίως, γεγονός εἶναι ὅτι, τά τελευταῖα χρόνια, ἡ ἀπόκτηση μεταπτυχιακοῦ τίτλου σπουδῶν ἔχει γίνει σημαντικά πιό προσιτή γιά πολλούς φοιτητές καί ἐπαγγελματίες. Ἡ αὔξηση τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων πού προσφέρουν μεταπτυχιακά προγράμματα, ἡ εὐελιξία στήν φοίτηση (μέ διά ζώσης ἤ ἐξ ἀποστάσεως μαθήματα), καθώς καί ἡ ποικιλία θεμάτων, ἔχουν συμβάλει ὥστε ὅλο καί περισσότεροι νά ἐπιδιώκουν μιά τέτοια ἐξειδίκευση.

Παλαιότερα, τό μεταπτυχιακό θεωροῦνταν ἕνα εἶδος «προνομίου» γιά λίγους, εἴτε λόγῳ κόστους εἴτε λόγῳ ἀπαιτήσεων. Σήμερα, ὅμως, ὑπάρχουν ἐπιλογές πού καλύπτουν κάθε οἰκονομικό ἐπίπεδο καί ἐπαγγελματική ἀνάγκη. Πολλά δημόσια πανεπιστήμια στήν Ἑλλάδα προσφέρουν δωρεάν ἤ χαμηλοῦ κόστους μεταπτυχιακά, ἐνῶ τά ἰδιωτικά ἱδρύματα καί τά πανεπιστήμια τοῦ ἐξωτερικοῦ ἔχουν ἐνισχύσει τήν προσβασιμότητα μέσῳ ὑποτροφιῶν ἤ on line προγραμμάτων.

Ἡ εὐκολία, λοιπόν, μεταπτυχιακοῦ δημιουργεῖ νέα δεδομένα. Ἀπό τήν μία πλευρά, δίνεται ἡ δυνατότητα σέ περισσότερους ἀνθρώπους νά ἐνισχύσουν τό γνωστικό καί ἐπαγγελματικό τους προφίλ. Σέ μιά ἐποχή ὅπου ἡ ἀγορά ἐργασίας εἶναι ἀνταγωνιστική, τό μεταπτυχιακό συχνά λειτουργεῖ ὡς ἐργαλεῖο γιά ἐπαγγελματική ἐξέλιξη ἤ ἀλλαγή καριέρας.

Ἀπό τήν ἄλλη, ὅμως, γεννᾶται καί προβληματισμός σχετικά μέ τήν πραγματική ἀξία τῶν ἐν λόγῳ τίτλων. Ἡ μαζική παραγωγή μεταπτυχιακῶν μπορεῖ ὁδηγεῖ σέ «ὑπερκορεσμό» τῆς ἀγορᾶς μέ ἄτομα πού διαθέτουν ἀνάλογα προσόντα, γεγονός πού ἐνδέχεται νά μειώσει τήν ἀξιοπιστία ἤ τήν οὐσιαστική ἀξία κάποιων προγραμμάτων. Ἀκόμη, δέν εἶναι λίγες οἱ περιπτώσεις πού φοιτητές ἐπιλέγουν ἕνα μεταπτυχιακό ἁπλῶς γιά νά παρατείνουν τήν ἀκαδημαϊκή τους πορεία, χωρίς σαφῆ ἐπαγγελματικό στόχο.

Ἡ τεχνολογία, πάντως, ἔχει διαδραματίσει κομβικό ρόλο στή διευκόλυνση τῆς πρόσβασης. Πλατφόρμες e-learning καί συνεργασίες πανεπιστημίων μέ φορεῖς ἀπό ὅλο τόν κόσμο ἔχουν ἐπιτρέψει σέ ἀνθρώπους ἀπό κάθε γωνιά τῆς Ἑλλάδος –καί ὄχι μόνο– νά φοιτοῦν σέ πανεπιστήμια τοῦ ἐξωτερικοῦ χωρίς νά μετακινοῦνται.

Μεταξύ μας, ἡ εὐκολία ἀποκτήσεως μεταπτυχιακοῦ θά πρέπει, λογικῶς, νά συνοδεύεται ἀπό συνειδητή ἐπιλογή καί σαφῆ στόχο. Τό μεταπτυχιακό δέν εἶναι αὐτοσκοπός, ἀλλά ἕνα ἐργαλεῖο πού, ὅταν ἀξιοποιηθεῖ σωστά, μπορεῖ νά ἀνοίξει νέους δρόμους στήν προσωπική καί ἐπαγγελματική ἀνάπτυξη.

Καί, γιά νά καταλήξουμε, καλό θά ἦταν νά εἶναι περισσότερο προσεκτικοί καί λιγότερο «λάρτζ» οἱ προσφέροντες (ἔναντι ἀμοιβῆς, φυσικά, καί μέ ἐλαστική συνείδηση) μεταπτυχιακούς τίτλους μόνο καί μόνο γιά νά βάλει κάποιος τό «δρ.» στό πλάι τοῦ ὀνόματός του καί νά «πουλάει μούρη», ἐμφανιζόμενος ὡς ἰσότιμος μέ τόν ἄλλον, πού ἔλιωσε παντελόνια στά ἕδρανα καί κέρδισε τόν τίτλο μέ ἐπιστημονική ἐπάρκεια καί ἴσως μέ στερήσεις.