ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026

ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΦΥΛΟΥ

Ἀπό τό ἀρχεῖο τῆς «Ἑστίας», 6 Δεκεμβρίου 1923

Κάποτε, πρό ἐτῶν, ἡ ὑπηρέτριά μου –μιά προληπτική νησιώτισσα– ποῦ παρουσιάσθη ἔντρομη καί ψυθιρίζουσα ἀκαταλήπτους ἐξορκισμούς.

-Κύριε, νά τή σφάξουμε τή μαύρη κόττα!

-Γιατί παιδί μου;

-Γιατί λάλησε σήμερα, ἡ γρουσούζα, σάν κοκκόρι.

-Καί πῶς λάλησε σάν κοκκόρι τί; Ἄσ’ τηνε νά λαλῇ!

Ἀλλά τό ἀγαθόν, προληπτικόν πλάσμα δέν ἔβλεπε τόσον ἁπλά τά πράγματα.

-Μή τό παίρνετε ἀψήφιστα, κύριε, τό πρᾶμα. Αὐτό εἶνε μεγάλο σημεῖο, ὁ θεός νά φυλάῃ. Θά μᾶς φέρῃ γρουσουζιά στό σπίτι, ποῦ νά φάῃ τό κεφάλι της!

Ποιός ἠμπορεῖ ν’ ἀναλάβῃ τήν εὐθύνην προαναγγελλομένων δεινῶν, ἔστω καί φανταστικῶν; Ἡ κόττα ἐσφάγη αὐθημερόν. Καί τοιουτοτρόπως ἐγώ μέν ἔχασα τήν τιμήν τῆς ἀνακοινώσεως ἑνός σπουδαιοτάτου φαινομένου, εἰς τάς σοφάς ἑταιρείας τοῦ κόσμου καί ἡ Ἐπιστήμη μίαν ἀνακάλυψιν. Ὅ,τι ὅμως συνέβη, ἐπί ματαίῳ, εἰς τό δικό μου κοτέτσι, ἐπανελήφθη τελευταίως καί εἰς ἕνα κοτέτσι τοῦ Λονδίνου. Μιά κόττα ἄρχισε νά παρουσιάζῃ φαινόμενα πετεινοῦ. Ἀλλά ἐκεῖ οἱ ἄνθρωποι δέν εἶνε προληπτικοί καί δέν σφάζουν τῇς κόττες, ποῦ ἀρχίζουν νά λαλοῦν, ὡς πετεινοί, ἐπί ἀνυπολογίστῳ βλάβῃ τῆς Ἐπιστήμης. Ἡ οἰκογένεια, ποῦ εἶχε τήν φαινομενώδη ὄρνιθα, ἔσπευσε νά τήν παρουσιάσῃ ἀμέσως εἰς τόν διάσημον Ἄγγλον βιολόγον κ. Χ. Β. Φέλλ. Ἐκεῖνος τήν παρέλαβεν ἀμέσως καί ἐπιστοποίησεν ὅτι μία μεταβολή φύλου εἶχεν ἀρχίσει πράγματι νά τελεῖται εἰς τόν ὀργανισμόν της. Τήν ἐτοποθέτησε μεταξύ ἄλλων ὀρνίθων καί πετεινῶν καί παρετήρησεν ὅτι ἔδειχνε μίαν περίεργον ἀποστροφήν πρός τούς πετεινούς καί μίαν ἰδιαιτέραν, ὄχι ἐντελῶς ἀθώαν συμπάθειαν πρός τάς ὄρνιθας. Τήν ἀπεμόνωσε κατόπιν μέ μίαν ἄλλη ὄρνιθα καί –ὦ τοῦ θαύματος– ἡ ἄλλη κόττα ἐγέννησεν αὐγά γονιμοποιημένα. Τό φαινόμενον ἐν τούτοις δέν ἦτο πρωτοφανές. Πρό τοῦ κ. Φέλλ τό εἶχε πιστοποιήσει κατά τό 1905 καί ὁ Τζών Μάραιϋ, ὁ ὁποῖος εἶχε γράψει σχετικῶς εἰς τό ἐπιστημονικόν περιοδικόν «Ντισκάβερυ».

Ἡ περιεργότατη κόττα, ἐν τούτοις δέν ἐπρόκειτο νά χαρῇ διά πολύν καιρόν τό νέον της φῦλον. Ἔπεσε τυχαίως εἰς μίαν γούρναν νεροῦ καί ἐπνίγη. Ὁ Ἄγγλος βιολόγος εἰς τήν διαφωτιστικήν τοῦ μυστηρίου νεκροψίαν. Καί παρετήρησεν, ὅτι ἡ κόττα, ποῦ εἶχεν ἀρχίσει νά γίνεται πετεινός –διότι δέν εἶχε γίνει ἐντελῶς ἀκόμη– ἔπασχεν ἀπό φυματίωσιν τοῦ περιτονίου καί τῶν ὠοθηκῶν. Καί συμπεραίνει ὁ σοφός βιολόγος, ὅτι ἡ φύσις, διά νά μή ἀχρηστευθῇ τό θῆλυ, τοῦ ὁποίου εἶχαν βλάβη τά ὄργανα τῆς ὠοτοκίας, εἶχεν ἀρχίσει νά ἀναπτύσσῃ εἰς αὐτό τούς ἀντιστοίχους ἀδένας τοῦ ἄρρενος. Νά κάμῃ δηλαδή, ἀπό μίαν στείραν κότταν ἕνα γόνιμον πετεινόν. Καί ἐξηγεῖ ταυτοχρόνως, ὅτι ἡ μεταβολή τοῦ χαρακτῆρος καί τῆς φωνῆς ἐπί τό ἀρρενωπότερον, εἰς τά ζῶα, ποῦ ὑφίστανται τήν μεταβολήν αὐτήν, ὀφείλεται εἰς τάς ἐσωτερικάς ἐκκρίσεις τῶν ἀδένων, αἱ ὁποῖαι τόσον ἐμελετήθησαν ἐσχάτως καί ἡ ἔλλειψις ἡ κατάλυσις τῶν ὁποίων παρουσιάζει τόσας ὀργανικάς διαταραχάς καί εἰς τούς ἀνθρώπους, ὅπως λ.χ., εἰς εἰδικήν περίπτωσιν, δίδει εἰς τούς ἄνδρας τόνον τῆς γυναικείας φωνῆς καί τούς γυναικείους τρόπους.

Ὁπωσδήποτε ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Φέλλ μᾶς ἀποκαλύπτει μίαν σοφωτάτην πρόνοιαν τῆς Φύσεως, ἡ ὁποία δυστυχῶς φαίνεται, ὅτι περιορίζεται μόνον εἰς τό γένος τῶν πτερωτῶν, μέ τήν λεπτομέρειαν, ὅτι ἐνῷ μεταβάλλει τάς ὄρνιθας εἰς πετεινούς δέν μεταβάλλει καί τούς πετεινούς εἰς ὄρνιθας, ὥστε νά γεννοῦν καί αὐτοί αὐγά, ὅταν ἀχρηστευθοῦν ὡς πετεινοί. Καί ἐν τούτοις ὑπάρχουν μερικοί Ἕλληνες πετεινοί, ποῦ γεννοῦν αὐγά εἰς μερικούς εὐτυχεῖς Ἕλληνας, πρᾶγμα, ποῦ ἀγνοεῖ, ὡς φαίνεται, ὁ Ἄγγλος βιολόγος.

Ὁ Κύριος γνωρίζει τώρα τί μᾶς περιμένει ἀκόμη ν’ ἀντικρύσωμεν εἰς τόν αἰῶνα αὐτόν τῶν μεγάλων ἐκπλήξεων. Κάποιος φίλος τοὐλάχιστον, εἰς τόν ὁποῖον ἀνεκοίνωσα τάς ἀνωτέρω παρατηρήσεις τοῦ Ἄγγλου βιολόγου, μοῦ εἶπε μέ εὔλογον συγκίνησιν.

-Σώπα, βρέ ἀδελφέ, γιατί νομίζω ὅτι ἡ γυναῖκά μου ἀρχίζει νά γίνεται ἄνδρας.

-Πῶς τό ἐκατάλαβες; τόν ἐρώτησα.

-Πρό ὀλίγων μηνῶν –μοῦ εἶπε τρέμων σύσσωμος– προσεβλήθη, κατά τήν γνώμην τῶν γυναικολόγων, ἀπό φυματίωσιν τῶν ὠοθηκῶν, ὅπως καί ἡ κόττα τοῦ κ. Βέλλ. Καί ἐσχάτως ἡ φωνή της ἀρχίζει νά χοντραίνῃ, μοῦ φαίνεται δέ, ὅτι ἀρχίζει νά βγάζῃ καί λίγο μουστάκι. Ὡρισμένως πρέπει νά σπεύσω νά τήν χωρίσω ἐγκαίρως. Ποῦ ξέρεις, ἀδελφέ, τί γίνεται!

Μήπως εἶχεν ἄδικον ν’ ἀνησυχῇ ὁ ἄνθρωπος;

ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΡΒΑΝΑΣ

Απόψεις

Παίγνια καί ὀφθαλμαπάτες

Εφημερίς Εστία
Στήν θεωρία παιγνίων «ὀρθολογικός» δέν σημαίνει ἐγκρατής, δίκαιος ἤ σώφρων

«Δέν ἔπρεπε νά ἐκλεγεῖ ἡ Ἑλλάς μέλος τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας»

Εφημερίς Εστία
Πρωτοφανής γκάφα τοῦ Γιώργου Γεραπετρίτη στό Πανεπιστήμιο τοῦ Τορόντο: «Ἄν γνώριζα ὅτι θά βρισκόμασταν σέ μία τόσο ταραχώδη περίοδο, προφανῶς δέν θά εἴχαμε θέσει ὑποψηφιότητα»

ΝΙΚΉΤΑΣ ΤΣΑΚΊΡΟΓΛΟΥ: «Ἡ πίστη μᾶς στηρίζει στίς δύσκολες στιγμές»

Εφημερίς Εστία
Πῶς νά χωρέσουν σέ μία σελίδα ἡ ζωή καί ἡ ἑπτά δεκαετιῶν καρριέρα τοῦ 88 ἐτῶν Ἕλληνος ἠθοποιοῦ, σκηνοθέτου καί διδασκάλου, Νικήτα Τσακίρογλου, ἐκ τῶν κορυφαίων τοῦ μεταπολεμικοῦ μας θεάτρου;

Πληθωρισμός καί ἀκρίβεια ἐξανεμίζουν τίς παροχές

Εφημερίς Εστία
Στό ναδίρ ἡ ἀγοραστική δύναμις τῶν νοικοκυριῶν Δραματική συρρίκνωσις ὄσων ἐξηγγέλθησαν στήν Θεσσαλονίκη

Γυμναστική στήν ματαιότητα ἀπό τούς «πλησιόσαυρους» τῆς ἐξουσίας

Εφημερίς Εστία
Ὁ κύριος Τσίπρας δέν ἐπισημοποίησε μόνο τό δικό του ἀδιέξοδο ὁρίζοντας ὡς ἀντίπαλό του τόν «κανένα», ἐπισημοποίησε καί τοῦ Πρωθυπουργοῦ