ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ 1876
Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Κι ὅμως, ἔχουν περάσει εἴκοσι ὀκτώ χρόνια…

Τέτοιες μέρες, τό 1994, θρηνούσαμε γιά τήν ἀπώλεια τοῦ Μάνου Χατζιδάκι…

…πού ἄφησε τόν μάταιο ἐτοῦτο κόσμο στίς 15 Ἰουνίου τοῦ 1994. «Τό Ἔργο του εἶναι ἡ ἀπόδοση τῆς Ἑλλάδος στήν Οἰκουμένη. Ἕνα πλατύ ἄνοιγμα πνευματικῶν ὁριζόντων. Ἡ προσωπικότητά του, ἡ ἀκατάβλητη αὐτή δύναμη, ἦλθε σέ αὐτόν τόν Κόσμο, γιά νά δημιουργήσει Λόγο, Ἔργο, Νόημα. Ὅραμα» ἔγραψε ἡ φίλη μου, Ἰωάννα Καραγκιούλογλου. Εἶχα τήν ἐξαιρετική τύχη νά συνεργασθῶ μέ τήν Ἑλληνική Ραδιοφωνία ἐπί τῶν ἡμερῶν του. Καί ἐκείνη ἡ ἐποχή παραμένει μέσα μου ἡ καλύτερη ἀνάμνηση, ἡ ὁποία, ὅπως κάθε τί τό ἐξαιρετικό, κράτησε λίγο.

«Ἀκολουθῶντας τόν Μάνο Χατζιδάκι, ὁδηγούμεθα στό κέντρο ἑνός Κόσμου, πού τόν αἰσθανόμαστε δικό μας. Διότι εἶναι αἰσθητός. Εἶναι τό ζωντανό σῶμα τῆς Ἑλλάδος. Μία συγκομιδή πνευματική, πενῆντα τοὐλάχιστον ἐτῶν, μεστή θεμάτων, ἐμπνεύσεων, διαθέσεων καί αἰσθητικῶν μορφῶν. Κλασσικοί, βυζαντινοί, παραδοσιακοί καί νέοι ρυθμοί, σέ τέλεια ἁρμονία. Τό παράδειγμα τῆς ζωῆς καί τοῦ Ἔργου ἑνός καί μόνον ἀνθρώπου εἶναι ἀρκετό γιά νά χορτάσει τήν μυστική πεῖνα τῆς Οἰκουμένης» γράφει ἡ Ἰωάννα. Καί εἶναι ἀλήθεια, ὅτι ἐκεῖνα τά χρόνια πεινούσαμε γιά δημιουργία, γιά ἀλλαγή, γιά νά κερσίσουμε «τόν χαμένο χρόνο».

Καί ὁ Χατζιδάκις μᾶς ἔδειξε ὅτι δέν ὑπάρχει «χαμένος χρόνος», ἄν δέν τό θέλεις ἐσύ ὁ ἴδιος! «Ἄνθρωπος ἐλεύθερος καί ἀδέσμευτος, μέ τρόπους ἀριστοκρατικούς, βίωσε τήν Ἑλλάδα τῶν Τριῶν Κόσμων. Πείνασε, ἐργάστηκε, ἐρωτεύτηκε, πόνεσε, πολέμησε, μεγαλούργησε, δίδαξε. Μέσα ἀπό τήν Ἰδέα τοῦ δοκιμασμένου Ἔθνους φωταγώγησε ὄχι μόνον τήν Πνευματική Ἑλλάδα ἀλλά ὁλόκληρη τήν Οἰκουμένη. Οἱ μεγάλες μουσικές καί πνευματικές του δυνάμεις δέν ἐργάστηκαν ἁπλῶς γιά νά πλάσουν ἤ νά ἀποθεώσουν τίς Ἑλληνικές ἀξίες. Πάσχισε γιά νά συλλάβει, νά κατεργαστεῖ καί νά χαρίσει ἀκέραιο, πειστικό τόν λόγο τῆς Ἀληθείας. Φωταγώγησε τήν Μουσική, τήν Ἱστορία, τό Κάλλος καί τόν Ἔρωτα. Τήν Ἀθανασία. Ἁπλός. Τίμιος. Πρωτοπόρος. Ἀνόθευτος. Δίδαξε τήν ἐργατικότητα καί τήν προσήλωση στό Χρέος. Διά Βίου» συνεχίζει ἡ Ιωάννα…

Τό 1993, ὁ Μάνος Χατζιδάκις διευθύνει γιά τελευταία φορά τήν Ὀρχήστρα τῶν Χρωμάτων. Καί, διά τοῦ Λόγου, ἀπευθύνεται γιά τελευταία φορά στόν Ἑλληνισμό. «(..) Ἡ μόνη ἀντιβίωση γιά τήν καταπολέμηση τοῦ κτήνους πού περιέχουμε, εἶναι ἡ Παιδεία. Ἡ ἀληθινή παιδεία. Καί ὄχι ἡ ἀνεύθυνη ἐκπαίδευση καί ἡ πληροφορία χωρίς κρίση καί χωρίς ἀνήσυχη ἀμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αὐτή ἡ παιδεία, πού δέν ἐφησυχάζει οὔτε δημιουργεῖ αὐταρέσκεια στόν σπουδάζοντα, ἀλλά πολλαπλασιάζει τά ἐρωτήματα καί τήν ἀνασφάλεια. Ὅμως, μία τέτοια παιδεία δέν εὐνοεῖται ἀπό τίς πολιτικές παρατάξεις καί ἀπό ὅλες τίς κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ἐλεύθερους καί ἀνυπότακτους πολῖτες, μή χρήσιμους γιά τό εὐτελές παιχνίδι τῶν κομμάτων καί τῆς πολιτικῆς» εἶπε, ὑποκλινόμενος…

«Κανένα σύστημα δέν θά σᾶς ὑποσχεθεῖ τήν ἐλευθερία σας. Δέν ὑπάρχει τέτοιο σύστημα. Σᾶς εἶπαν ψέματα. Μόνιμα θά διεκδικεῖτε ὁλοένα καί περισσότερο αὐτό πού σᾶς ἀρνοῦνται, βασιζόμενοι στήν κούρασή σας. Μέ λίγες μόνο ἐξαιρέσεις. Μά, μέ τίς ἐξαιρέσεις ὁ κόσμος προχωρᾶ. Ὅσοι ἀνθέξετε, θά πᾶτε ἕνα βῆμα πιό μπροστά.»

Εὐχαριστοῦμε, ἀλησμόνητε πρωτοπόρε…

Απόψεις

Ἡ Νοτιοανατολική Εὐρώπη γίνεται ἡ νέα οἰκονομική ἐνδοχώρα τῶν ἑλληνικῶν ὁμίλων

Εφημερίς Εστία
Δημιουργοῦνται εὐκαιρίες γιά τίς ἐταιρεῖες μας ἐξ αἰτίας τῆς ἀναδιατάξεως τοῦ ἐνεργειακοῦ χάρτου

Κατάργηση τοῦ βέτο ζητᾶ τό Βερολῖνο – Συναγερμός σέ Ἑλλάδα καί Νότο

Εφημερίς Εστία
Πῶς ἡ πίεση τοῦ Φρῆντριχ Μέρτς γιά ὑποχρεωτική συνεισφορά στό Κίεβο ἀπειλεῖ τά ταμεῖα συνοχῆς καί ἀφαιρεῖ τό δικαίωμα ἀρνησικυρίας ἀπό τίς χῶρες τῆς Μεσογείου

Σάββατον, 19 Νοεμβρίου 1966 *

Πρό 60 ἐτῶν
Πρό 60 ετων: «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΣΚΟΡΔΟ ΚΑΙ ΒΟΤΚΑ» - «ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΤΟ ΤΕΪΟΝ-ΠΙΝΑΚΛ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ»

Ποιόν εὐνοεῖ ἡ πολιτική σύρραξις ΠΑΣΟΚ-ΕΛΑΣ γιά τά «κόκκινα» δάνεια

Εφημερίς Εστία
Ἡ ἐκτίμησις ὅτι λειτουργεῖ ὑπέρ τοῦ ἀφηγήματος τῆς ΝΔ γιά μονοκομματική Κυβέρνηση, ἡ ἀντιμητσοτακική ψῆφος τῆς Ἀριστερᾶς καί ὁ παράγων Σαμαρᾶς - Ἀπορίας ἄξιον γιατί ἐπιχαίρει τό Μαξίμου

Ἀπό τήν «Γιάλτα» τῆς Σενζέν στήν νέα «Ἱερά Συμμαχία»

Εφημερίς Εστία
Ισως στήν Σενζέν τῆς Κίνας νά συνομολογήθηκε ἡ νέα Γιάλτα, μεταξύ τῶν Προέδρων Τράμπ, Πούτιν καί Σί Τζινπίνγκ