Καί ἐνεργειακό χάσμα Ἀθηνῶν – Λευκωσίας

ΔΥΣΤΥΧΩΣ τό χάσμα μεταξύ Ἀθηνῶν καί Λευκωσίας βαθαίνει, καθώς ἐπεκτείνεται καί σέ καθημερινά πρακτικά ζητήματα.

Δέν εἶναι μόνον οἱ ἀψυχολόγητες (γιά νά μήν τίς χαρακτηρίσουμε διαφορετικά) ἀποφάσεις τῆς Ἑλλάδος γιά συμπόρευση μέ τήν Τουρκία σέ διεθνεῖς ὀργανισμούς, τώρα ἔχουμε προστριβές καί ἕνα στρατηγικό ἐνεργειακό ζήτημα, τήν ἠλεκτρική διασύνδεση τῆς Κρήτης μέ τήν Κύπρο, πού συμφώνως πρός τά σχέδια ἐπρόκειτο νά συνεχισθεῖ καί μιάν ἀντίστοιχη διασύνδεση Κύπρου – Ἰσραήλ.

• Tοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου

Ἤδη συζητεῖται σέ ἀνώτατο πολιτικό ἐπίπεδο τό πρόβλημα, τό ὁποῖο ἀνέκυψε πρίν ἀπό λίγες ἡμέρες ὅταν ἡ Ρυθμιστική Ἀρχή Ἐνέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) ἀπέρριψε τήν ἀπαίτηση τοῦ ΑΔΜΗΕ νά ἐπιβαρυνθοῦν οἱ Κύπριοι καταναλωτές μέ 6 λεπτά ἀνά MWH ἀπό 1ης Ἰανουαρίου 2025, ἐνῷ τό ἔργο προβλέπεται νά ὁλοκληρωθεῖ τό 2029!

Ὑπάρχει ἤδη μιά Διασυνοριακή Συμφωνία Ἐπιμερισμοῦ Κόστους, ὑπέρβαση τῆς ὁποίας ἀποτελεῖ ἡ ἀπαίτησις (εἰσήγησις κατά τήν ἐπίσημη ὁρολογία) γιά πρόσθετη ἐπιβάρυνση τῆς Κύπρου. Ὅμως πέρα ἀπό τήν ἀμφισβήτηση τοῦ δικαιώματος τοῦ ΑΔΜΗΕ νά ἐπιβάλλει πρόσθετες ἐπιβαρύνσεις, τό ζήτημα ἔχει καί πολιτική διάσταση, καθώς πληροφορίες ἀπό τήν Λευκωσία ἀναφέρουν ὅτι πρόκειται γιά ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ἄν καί δέν τό ἀναφέρει στήν ἐπίσημη ἀνακοίνωσή της ἡ ΡΑΕΚ, ἔχει διαμηνύσει ὅτι δέν ἔχει καμμία βεβαιότητα ὅτι τό ἔργο θά ἔχει ὁλοκληρωθεῖ μέχρι τό 2029, ὅπως προβλέπουν τά ἀρχικά σχέδια, ἐνῷ δέν εἶναι λίγες οἱ φωνές πού ἀμφισβητοῦν τήν ἐν γένει δυνατότητα τῆς Ἑλλάδος νά τό φέρει εἰς πέρας. Δηλαδή ἡ Ἀθήνα ἀδυνατεῖ νά πείσει τήν Λευκωσία γιά τήν σοβαρότητα μέ τήν ὁποία ἀντιμετωπίζει ἕνα τόσο σοβαρό στρατηγικό ζήτημα καί θέλει νά πείσει τίς «ἀγορές» ὅτι πράγματι εὑρίσκεται σέ τροχιά ἀναπτύξεως;

Τό ζήτημα ὅμως ἔχει πολλές πτυχές, τίς ὁποῖες πρέπει νά δοῦμε μία πρός μία. Πρῶτο ἔχουμε τήν ἄμεση καί ἀρκετά ἄκομψη ἀντίδραση τοῦ ΑΔΜΗΕ πού ἀπειλεῖ νά ἀκυρώσει τό ἔργο, ὑποστηρίζοντας ὅτι ἡ κυπριακή ἄρνησις νά ἀποδεχθεῖ τό «χαράτσι» τῶν 6 λεπτῶν, τό θέτει ἐν κινδύνῳ. Πράγματι ὁ Πρόεδρος τοῦ ΑΔΜΗΕ κ. Μᾶνος Μανουσάκης ὑποστηρίζει ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς ΡΑΕΚ «Δημιουργεῖ ἀρνητική παροῦσα ἀξία ἄνω τῶν 100 ἑκατ. εὐρώ γιά τό ἔργο. Δημιουργεῖ θέμα ἀσφάλειας δικαίου γιά τήν ἐπένδυση καί θέμα ἐμπιστοσύνης στίς διοικητικές ἀποφάσεις καί πρέπει νά ἀναθεωρηθεῖ ἄμεσα προκειμένου νά συνεχιστεῖ τό ἔργο.» Κύκλοι τοῦ ΑΔΜΗΕ ὅμως εἶχαν ἀρχικῶς θεωρήσει «ἀσήμαντη» τήν ἐπιβάρυνση τῶν 6 λεπτῶν. Τώρα ὁ Πρόεδρος τήν θεωρεῖ τόσο σημαντική πού μπορεῖ νά ἀκυρώσει τό ἔργο. Τί ἀπό τά δύο ἰσχύει; Ἀπό τήν Λευκωσία ἐξ ἄλλου ἐπισημαίνεται ὅτι τά 100 ἑκατομμύρια (25 ἑκατομμύρια τόν χρόνο μέχρι τό 2029) πολύ μικρή οἰκονομική ἐπίπτωση μπορεῖ νά ἔχουν σέ ἕνα ἔργο προϋπολογισμοῦ δύο δισεκατομμυρίων. Κύπριοι ἐμπειρογνώμονες λοιπόν θεωροῦν τοὐλάχιστον «περίεργη» τήν σπουδή μέ τήν ὁποία οἱ ἁρμόδιοι τοῦ ΑΔΜΗΕ ὁμιλοῦν γιά ἀκύρωση τοῦ ἔργου.

Ὑπάρχει ὅμως καί ἕνα ζήτημα νοοτροπίας. Στήν Ἑλλάδα οἱ κυβερνήσεις καί οἱ πάσης φύσεως «ἀρχές» νομίζουν ὅτι μποροῦν νά ἐπιβάλλουν στίς πλάτες τῶν συναλλασσομένων μέ αὐτές, πρόσθετες δαπάνες ἀνεξέλεγκτα. Βλέπουν «πόσα τούς λείπουν» τά ὁποῖα μάλιστα ὑπολογίζουν χωρίς ὀρθολογικές καί διαφανεῖς διαδικασίες, καί ἀπαιτοῦν νά τούς τά καταβάλλουν οἱ πολῖτες. Μέ τόν ἴδιο τρόπο ἀντιμετωπίζουν ἐν προκειμένῳ καί τήν Κύπρο. Ἀπαιτεῖ ὁ ΑΔΜΗΕ ἀπό τόν Κύπριο καταναλωτή νά ἀρχίσει νά πληρώνει ἀπό τό 2025 γιά μιά ὑπηρεσία τήν ὁποία θά ἀρχίσει νά λαμβάνει (ἄν ὅλα πᾶνε καλά) ἀπό τό 2029! Ὁ παραλογισμός σέ ὅλο του τό μεγαλεῖο.

Θέλουμε νά πιστεύουμε ὅτι ὑπάρχουν κάποιοι στήν Κυβέρνηση πού ἀντιλαμβάνονται τήν στρατηγική διάσταση τοῦ ζητήματος τῆς ἠλεκτρικῆς διασυνδέσεως Ἑλλάδος – Κύπρου – Ἰσραήλ καί δέν θά τό θέσουν σέ κίνδυνο γιά τά 6 λεπτά πού ἀπεφάσισε νά ἀπαιτήσει ὁ ΑΔΜΗΕ. Ἡ ἀκύρωσίς του ἄλλως τε θά προκαλοῦσε ἔκρηξη τοῦ ζητήματος ἀξιοπιστίας γιά τήν χώρα, πού ἄνοιξε μέ τήν ἀπειλή τοῦ ΑΔΜΗΕ γιά μή ὑλοποίησή του. Καί ὅλα αὐτά πέρα ἀπό τήν διεύρυνση τοῦ χάσματος μεταξύ Ἀθηνῶν καί Λευκωσίας. Δέν λέμε Ἑλλάδος – Κύπρου, διότι ἡ Κύπρος εἶναι μέρος τῆς Ἑλλάδος, δέν εἶναι «ξένο κράτος» ὅπως τό βλέπουν μερικοί νεόκοποι πολιτευόμενοι, ἤ κάποιοι ἄλλοι πού, ἐν τῇ ἀφελείᾳ τους, ἔχουν ἐκστασιασθεῖ ἀπό τήν ἀπατηλή φαντασίωση τῆς βελτιώσεως τῶν σχέσεων μέ τήν Τουρκία.