ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ψάξει κανείς πολύ γιά νά βρεῖ τά ἀναλυτικά ἀποτελέσματα τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν στήν Βρεταννία καί τά ποσοστά τῶν ψήφων πού ἀπέσπασαν τά κόμματα.
- τοῦ Εὐθ. Π. Πέτρου
Τά περισσότερα μέσα ἐνημερώσεως μένουν στήν κοινοβουλευτική ἀποτύπωση τῶν ἀποτελεσμάτων. Προβάλλουν τό γεγονός ὅτι οἱ Ἐργατικοί ἐξέλεξαν 412 βουλευτές στό Κοινοβούλιο τῶν 650 ἑδρῶν. Αὐτό ἐξυπηρετεῖ τήν προβολή τοῦ σεναρίου τῆς «σαρωτικῆς νίκης» καί μιᾶς δῆθεν ἀριστερῆς στροφῆς τῆς κοινωνίας τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου.
Ἡ πραγματικότης ὅμως εἶναι τελείως διαφορετική. Ἄς δοῦμε πρῶτα τούς ἀριθμούς. Οἱ Ἐργατικοί πῆραν ποσοστό 33,7%, ηὐξημένο μόλις κατά 1,6% σέ σχέση μέ τίς προηγούμενες ἐκλογές. Οἱ Συντηρητικοί ἔλαβαν 23,7%, ὑπέστησαν δηλαδή πτώση 19,9 ποσοστιαίων μονάδων. Ἀπό τό ποσοστό αὐτό, τό 14,3% κατευθύνθηκε στό κόμμα Reform UK τοῦ Νάιτζελ Φάρατζ. Τό ἄθροισμα τῶν δύο αὐτῶν κομμάτων εἶναι 38%, περισσότερες ἀπό 4 ποσοστιαῖες μονάδες πάνω ἀπό τούς Ἐργατικούς. Δηλαδή οὔτε ἡ νίκη τοῦ Κήρ Στάρμερ μπορεῖ νά χαρακτηρισθεῖ «σαρωτική», οὔτε ἀριστερή στροφή βλέπουμε στήν βρεταννική κοινωνία. Ἀπ’ ἐναντίας, μιά ψύχραιμη ἀποτίμησις τοῦ ἀποτελέσματος δεικνύει ὅτι οἱ Ἐργατικοί ἀνεδείχθησαν διότι ἔχασαν οἱ Συντηρητικοί. Οἱ ψηφοφόροι ἀπέρριψαν τόν Ρίσι Σούνακ. Δέν ἐστράφησαν ἀριστερά. Τό γεγονός ὅτι ἡ νέα κυβέρνησις ἔχει αὐτήν τήν εὐρυτάτη πλειοψηφία εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, τό ὁποῖο δίδει τήν ἕδρα της κάθε περιφερείας (ὅλες εἶναι μονοεδρικές) στό σχετικῶς πλειοψηφοῦν κόμμα. Ἔτσι καί στίς ἐκλογές τοῦ 1974, ἄν καί οἱ Συντηρητικοί εἶχαν ποσοστό 38%, στό Κοινοβούλιο οἱ Ἐργατικοί μέ 37% εὑρέθησαν νά διαθέτουν περισσότερες ἕδρες.
Γιά νά ἐπανέλθουμε στό σήμερα, οὐδείς θά μποροῦσε νά θεωρήσει ἐπιτυχημένο Πρωθυπουργό τόν Ρίσι Σούνακ. Ὁ ἴδιος ἄλλως τε ἐστερεῖτο πάσης δημοκρατικῆς νομιμοποιήσεως. Ἡ βάσις τοῦ Συντηρητικοῦ Κόμματος εἶχε ἐκλέξει τήν Λίζ Τράςς. Τόν Σούνακ τόν ἐπέβαλαν οἱ ἀγορές, οἱ ὁποῖες προέβησαν σέ ὁλομέτωπη ἐπίθεση καταποντίζοντας τήν λίρα καί ἀσκῶντας ἀφόρητες πιέσεις σέ βουλευτές, μόλις ἡ Τράςς ἀνεκοίνωσε ἕνα πρόγραμμα φοροελαφρύνσεων πού ἦταν ταυτοχρόνως προανάκρουσμα ἐπανόδου στήν παραδοσιακή βρεταννική πολιτική πού στήριζε τήν ἀνάπτυξή της σέ ἕνα σύστημα ἐλεγχομένων φορολογικῶν παραδείσων (ὅπως τά Channel Islands καί ἡ νῆσος Μάν). Αὐτό τό πλέγμα ἦταν πού γιά δεκαετίες, μετά τήν κατάλυση τῆς ἀποικιακῆς αὐτοκρατορίας, κρατοῦσε ἰσχυρή τήν Βρεταννία. Αὐτό τό πλέγμα συμφερόντων κατελύθη, ὡς ἀποτέλεσμα τῆς συμμετοχῆς τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση καί τῆς ὑποταγῆς του στούς ἀκάμπτους κανόνες της, πού πέρα ἀπό μίαν ἐπίφαση διαφανείας, οὐδέν τό παραγωγικόν ἔχουν νά προσφέρουν στίς οἰκονομίες τῶν χωρῶν της. Προσπάθεια ἀπαλλαγῆς ἀπό αὐτούς τούς κανόνες ἦταν τό Brexit. Ἐν τέλει ὅμως ἐξ αἰτίας τῆς ἀτολμίας τῶν προηγουμένων Πρωθυπουργῶν (μηδέ τοῦ Μπόρις Τζόνσον ἐξαιρουμένου) καί τῆς συνειδητῆς ὑπονομεύσεως τῆς προσπαθείας, ἀπό τόν «πιστό» καί ὑποτεταγμένο στίς ἀγορές Ρίσι Σούνακ, ἐν τέλει τό Brexit ἔμεινε μιά πρᾶξις χωρίς ἀντίκρισμα. Αὐτό κατεδίκασαν οἱ Βρεταννοί στίς τελευταῖες ἐκλογές. Δέν ἐπιβράβευσαν οὔτε τόν Κήρ Στάρμερ οὔτε τούς ἀμετανόητους Ἐργατικούς, οἱ ὁποῖοι οὕτως ἤ ἄλλως ἦσαν ὑπέρμαχοι τῆς παραμονῆς τῆς χώρας στήν ΕΕ, ἀλλά ἦσαν καί αὐτοί πού μετά τήν διακυβέρνηση Θάτσερ ἄλλαξαν τό ἀναπτυξιακό μοντέλο τῆς χώρας, υἱοθετῶντας τούς «γερμανικούς» κανόνες πού καθήλωναν –καί ἀκόμη καθηλώνουν– τίς οἰκονομίες τῆς Εὐρώπης. Αὐτά τά μέτρα τῶν κυβερνήσεων τοῦ Τόνυ Μπλαίρ καί τοῦ Γκόρντον Μπράουν ἦσαν πού ὁδήγησαν στόν οἰκονομικό μαρασμό τῆς Βρεταννίας. Δέν ἦταν τό Brexit.
Αὐτό, πού ἀποτυπώνεται ξεκάθαρα στούς δεῖκτες τῶν δύο τελευταίων δεκαετιῶν, εἶναι καί τό «καμπανάκι» τό ὁποῖο ἔχει κτυπήσει σέ ὅλες τίς χῶρες τῆς ΕΕ, χωρίς οἱ περισσότερες κυβερνήσεις νά τό λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν τους. Ἐπειδή ὅμως οἱ ἐπιπτώσεις ἔχουν φθάσει καί στήν καθημερινή ζωή τῶν πολιτῶν, φέρνουν ὡς ἀποτέλεσμα τήν ἐκλογίκευση, τήν ὁποία ὁ «εὐρωπαϊκός παραλογισμός» συκοφαντεῖ ὡς «ἀκροδεξιά» ἤ ἀκόμη καί «ναζιστική» στροφή. Οἱ δέ ὑποτιθέμενοι «δημοκράτες» καί «φιλελεύθεροι» ἀνεκάλυψαν καί τόν ὅρο «λαϊκισμός», προκειμένου νά ἀπαξιώσουν τήν βούληση τῶν πολιτῶν.
Ἐν κατακλεῖδι, τό Brexit, ὑπῆρξε μιά χαμένη εὐκαιρία. Ὄχι μόνον γιά τήν Βρεταννία ἀλλά γιά ὁλόκληρη τήν Εὐρώπη. Ἔδειξε ὅτι οἱ «ἀγορές» παραμένουν ἰσχυρές καί προωθοῦν τήν βούλησή τους, εἰς πεῖσμα τῆς βουλήσεως τῶν λαῶν καί τῶν ἐθνῶν. Ἀλλά οἱ πρακτικές τους ἔχουν ἡμερομηνία λήξεως. Καί τότε ἡ μετάβασις θά εἶναι ἐπώδυνος, διότι οὐδεμία ἐκ τῶν εὐρωπαϊκῶν κυβερνήσεων προετοιμάζεται γιά τήν ἡμέρα αὐτή. Ἀπ’ ἐναντίας σπαταλοῦν πολιτικό κεφάλαιο σέ μιάν ἀτελέσφορη προσπάθεια νά ὑποστυλώνουν ἕνα οἰκοδόμημα πού καταρρέει.
Μ.Η.Τ. 232122