Ὁ Ἀλέξης Τσίπρας καί ὁ Παναθηναϊκός, ὡς παράδειγμα

Ποιός εἶπε ὅτι ἡ «κωλοτούμπα» δέν εἶναι κάτι συνηθισμένο στήν ἑλληνική πατρίδα μας;

Ἡ ἑλληνική πολιτική σκηνή δέν στερεῖται παραδειγμάτων ἠχηρῶν μεταβολῶν στάσεως ἀπό τούς πρωταγωνιστές της, ὅμως ἐκεῖνος πού ἔχει ταυτισθεῖ τόσο ἔντονα μέ τόν ὡς ἄνω ὅρο εἶναι ὁ Ἀλέξης Τσίπρας. Ὁ πρώην πρωθυπουργός, ὅμως, ἀπτόητος, συνεχίζει νά αἰφνιδιάζει ἀκόμη καί τούς πιό ἔμπειρους πολιτικούς ἀναλυτές μέ τίς διαδοχικές μετατοπίσεις του, εἴτε πρόκειται γιά θέματα πολιτικῆς στρατηγικῆς εἴτε γιά ἰδεολογικά ζητήματα.

Ἡ πρόσφατή του τοποθέτηση, κατά τήν ἐπικρατέστερη ἄποψη, ἔρχεται σέ πλήρη ἀντίθεση μέ προηγούμενες θέσεις του. Καί, χωρίς ἀμφιβολία, ἀναζωπύρωσε τήν δημόσια συζήτηση γιά τήν συνέπεια καί τήν ἀξιοπιστία στήν πολιτική. Δύσκολο νά λησμονήσεις ὅτι γιά χρόνια ὁ ἴδιος ἐμφανιζόταν ὡς φανατικός ἐπικριτής τοῦ νεοφιλελευθερισμοῦ, τοῦ ΝΑΤΟ καί τῆς εὐρωπαϊκῆς γραφειοκρατίας ἐνῷ σήμερα φαίνεται νά υἱοθετεῖ μιά πιό μετριοπαθῆ, ἕως καί συμφιλιωτική στάση ἀπέναντι σέ θεσμούς καί πολιτικές πού παλαιότερα κατακεραύνωνε. Κατά μιά ἄλλη, πάντως, ἄποψη, «κάτι τέτοιο ἀπαιτεῖ θάρρος». Ἄς τό σημειώσουμε, ὡς μία ἀκόμη ἄποψη.

Γιά παράδειγμα, ἡ πρόσφατη ἀναφορά του στήν «ἀναγκαιότητα σταθερῶν εὐρωπαϊκῶν συμμαχιῶν» καί ἡ ἀποδοχή βασικῶν πτυχῶν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς πού κάποτε κατεδίκαζε ὡς μνημονιακές, δείχνουν μιά στροφή πού δύσκολα ἐξηγεῖται χωρίς τήν ὕπαρξη πολιτικῶν ὑπολογισμῶν. Πολλοί βλέπουν πίσω ἀπό αὐτές τίς κινήσεις τήν προσπάθειά του νά ἐπανακτήσει πολιτικό ἔδαφος, σέ μιά περίοδο ὅπου ὁ ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σέ φάση κρίσεως ταυτότητος καί σέ ἀκραία δημοσκοπική πτώση.

Οἱ ἀντίπαλοί του σπεύδουν νά μιλήσουν γιά «κυνισμό» καί «πολιτική ἐπιβίωσης μέ κάθε κόστος». Οἱ ὑποστηρικτές του, ἀπό τήν ἄλλη, προσπαθοῦν νά παρουσιάσουν αὐτές τίς μετατοπίσεις ὡς «ρεαλιστική προσαρμογή στίς νέες συνθῆκες». Ὅμως, ὅταν ἕνας πολιτικός ἡγέτης οἰκοδομεῖ τήν καρριέρα του καί ἐπενδύσει στήν ρήξη καί τήν ἐναλλακτική πρόταση, τέτοιου εἴδους στροφές δύσκολα ἐκλαμβάνονται ὡς ὥριμες ἤ ἀπαραίτητες. Ἀντιθέτως, συχνά ἐκλαμβάνονται πολύ-πολύ διαφορετικά.

Τό φαινόμενο Τσίπρα φέρνει στό προσκήνιο ἕνα εὐρύτερο ζήτημα: τήν ἀπαξίωση τοῦ πολιτικοῦ λόγου ὅταν ἡ πράξη δέν ἀκολουθεῖ τίς ὑποσχέσεις. Ὁ κόσμος κουράστηκε ἀπό πολιτικούς πού ἄλλα τάζουν προεκλογικῶς καί ἄλλα ἐφαρμόζουν ὅταν ἔλθουν στήν ἐξουσία. Καί κάθε νέα «κωλοτούμπα» δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνα ἀκόμη ἐπεισόδιο. Εἶναι μιά σταγόνα ἀκόμη στό ποτήρι τῆς δυσπιστίας τῶν πολιτῶν πρός τό πολιτικό σύστημα.

Ἄν ὁ Ἀλέξης Τσίπρας ἐπιθυμεῖ πραγματικά νά ἐπανέλθει στό προσκήνιο μέ ὅρους πολιτικῆς οὐσίας καί ὄχι τακτικισμῶν, θά πρέπει νά δώσει πειστικές ἀπαντήσεις, ὄχι μόνο γιά τό παρελθόν, ἀλλά κυρίως γιά τό τί ἐκπροσωπεῖ σήμερα καί τί πειστικό προτείνει γιά τό αὔριο. Γιατί ἡ ἐμπιστοσύνη, ὅταν χαθεῖ, δύσκολα κερδίζεται ξανά.

Γιά νά καταλήξουμε, ἴσως ὁ Ἀλέξης Τσίπρας ἐπηρεάσθηκε ἀπό τήν ποδοσφαιρική συμπάθειά του, τόν Παναθηναϊκό. Ἀντελήφθη, ἴσως, ὅτι ὅσο ἀργεῖς νά λάβεις ἀποφάσεις, τόσο χάνεις ἔδαφος καί μάχες. Γι’ αὐτό, ἐπέσπευσε τήν παραίτησή του καί προχώρησε σέ κάτι σάν «ἀλλαγή προπονητοῦ καί φυγή πρός τά ἐμπρός» πού λένε στό ποδόσφαιρο. Καί τώρα ἔχει μπροστά του …προκριματικά καί …πλαίυ-ὄφφ!